россияда октябрь тўнтарилиши ва туркистон ўлкасида большевиклар ҳокимиятининг ўрнатилиши

DOC 187,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1447862249_62333.doc россияда октябрь тўнтарилиши ва туркистон ўлкасида большевиклар ҳокимиятининг ўрнатилиши режа: 1. туркистонда совет ҳокимиятининг ўрнатилиши. 2. тассрнинг ташкил топиши ва унинг 1918, 1920 йиллардаги конституциялари. 3. тасср қонунчилиги 1. туркистонда совет ҳокимиятининг ўрнатилиши 1917 йил 27 февралда петроградда буржуа-демократик инқилоби ғалабаси туркистон ўлкасига ҳам ўз таъсирини ўтказди. натижада туркистонда ҳам ишчи ва солдат депутатлари советлари ва ҳар хил тоифалар вакилларидан тузилган ижроия комитетлари ташкил этила бошланди. тошкетнинг ҳамма даҳалари вакиллари тўпланиб «шўрои ислом» ташкилотини тузишган. 1917 йилнинг март ойида ўлка мухторияти масаласи туркистон ижтимоий-сиёсий ҳаётида асосий масала бўлиб қолди. туркистонга мухторият мақомини бериш ғояси нафақат демократик зиёлилар ўртасида, ҳатто оддий фуқаролар орасида ҳам кенг тарқалган. 31 март куни рус подшосининг ўлкадаги таянчи- туркистон генерал губернатори ҳокимиятни тарк этди. 1917 йил 7 апрелда муваққат ҳукумат қарори билан шчепкин раислигида туркистон комитети ташкил қилинган. 9 кишидан иборат бу комитет аъзоларининг 4 таси: давлат думасининг аъзоси а.букейхонов, ii-чақириқ давлат думаси аъзоси муҳаммаджон …

, убайдулла хўжаев, шерали лапин, мустафо чўқаев, тошпўлатбек норбўтабеков, аҳмад заки валидий, содиқ сатторов, ислом шоахмедов, абдурахмон ўразаев, мулла абдумахмуд махмудов, серекбой акаев, ахмадбек қўйбокаров, собиржон юсуповлар кирган. съезд кун тартибига ҳукуматга муносабат; россияда идора қилиш шакли тўғрисида; таъсис мажлисига тайёргарлик кўриш ҳақида; туркистондаги маҳаллий фуқаролар муассасалари; туркистонда диний-шариат муассасалари; мактаблар, мадрасалар ва вақфлар; молиявий ишлар; аввалги замондан қолган муассасаларни янгилаш; туркистондаги барча мусулмонларга раҳбарлик қилувчи ислом диний бошқарувини тузиш тўғрисида» озиқ-овқат масаласи; урушга муносабат; фронт ортида (мамлакат ичкарисида) хизмат қилувчилар ҳақидаги масала; «шўрои ислом»ни ўлка миқёсида бирлаштириш тўғрисида; «шўрои исломия»нинг ижроия қўмиталарига муносабат; россия умуммусулмонлар съездига делегатлар сайлаш ҳақида; ер-сув тўғрисидаги масалалар киритилган эди. съезднинг сўнгги мажлисида марказий раҳбарлик органи – туркистон ўлка мусулмонлар шўрои (ўлка мус шўроси)ни тузиш тўғрисида қарор қабул қилинди. ўлка мусулмон шўроларини тузиш миллий ҳаракатига уюшган ва марказлашган тус бағишлаш учун барча тарқоқ, бир-бири билан ўзаро боғланмаган мусулмон жамиятлари, қўмиталари ва иттифоқларини бирлаштиришни кўзда тутарди. …

мда ёзилишича, мухтор жумҳуриятлар парламенти ва маҳаллий ўз-ўзини бошқарув ташкилотларига сайловлар, умумий асосда, яширин овоз бериш йўли билан амалга оширилади, миллатнинг 20 ёшга етган барча аъзолари жинси, синф ёки динга мансублигидан қатъи назар тенг сайлов ҳуқуқига эга бўлган. мусулмон аёлларининг сайловдаги иштироки эса «шариат қонун-қоидалари асосида ўтиши лозим» дейилади. жумладан, улар ўз дастурларида мухториятга эришган ўлкалар ички бошқарув масалаларида, молия, шариат, маданият, адлия ва халқ маориф масалаларида мустақил бўлмоқлари керак, деган фикрни олға сурадилар. бунда ҳар бир республика, вилоят, уездларга бўлиниб, уларга маҳаллий ўз-ўзини бошқариш ҳуқуқи, россияда яшаб келаётган барча туркий миллатлар ва элатларга эса тегишли масалаларни ҳал этиш юзасидан умумий миллий-маданий уюшма ташкил этиш ҳуқуқи берилиши лозимлиги таъкидланди. диний масалаларни ҳал этиш учун махсус «маҳкамаи шариа» ташкилотини тузишни, унинг вилоятлардаги бошқармаларига, қишлоқларда эса бўлинмалари бўлган қозихоналарга топширилиши кўзда тутилган. россия мусулмонларига тааллуқли барча муаммоларни ҳал этиш учун шайхулислом томонидан бошқариладиган умумий кенгаш сайлаш мўлжалланган. низомда фуқароларнинг ҳуқуқларига бағишланган бўлим, …

ҳоли бўлиб, фақат шариат ва қонунга бўйсунмоғи зарурлиги, суд ишлари адвокат иштирокида олиб борилиши лозим. билим олиш ҳуқуқи, мактабнинг мустақиллиги, бошланғич мактаб бепул, умумтаълим мажбурийлиги, ўқитиш тиллари ҳақида тўхталиб ўтилган. ўлкамусшўронинг ташкилий бўлими таркиби қуйидагилардан: заки валидий, фарид тохирий, толибжон мусобой, ямин янбоев, муҳаммадамин афандизода, низомиддин асалий, қори зиёбой, муродхўжа салимхўжа, шокиржон рахимий, тузел жонбой, абдулла авлоний, салоҳитдин муфтизода, пири мурсилзода ва муҳаммаджон пошшахўжаевлардан иборат бўлган. ўлкамусшўро ҳузурида маориф бўлими ҳам ташкил қилинган. унинг таркибига мунаввар қори, заки валидий, бурхон хабиб, пўлатхон пошшабеков, абдулқоси аминзода, абдусалим қори, рустамбек юсуфбек, иброҳим тохирий ва бошқалар сайланган. бирлашиш жараёнлари ҳар доим ҳам бир текисда ривожланавермайди. мунаввар қори бошчилигидаги, шўрои исломиядаги 1917 йил июн ойида асосан диний уламолардан ташкил топган «шўрои уламо» ажралиб чиққан. 1917 йил 10 сентябрда тошкентда бутунтуркистон мусулмонларининг ii-қурултойи очилди. ушбу қурултой ҳокимиятни солдат ишчи ва деҳқон депутатлари советларига беришга қарши чиқди. сентябр воқеалари жамиятдаги сиёсий қарама-қаршиликларни кескинлаштириб, ўлкадаги ишчилар ҳаракати …

ольшевиклашган тошкент совети солдатларни ва асли россиялик ишчиларни ўз томонига торта олган эди. тошкентдаги октябр тўнтариши қатнашчилари 1 ноябрда бош комиссар генерал коровиченко ва муваққат ҳукуматнинг туркистон комитетини қамоққа олишган ва шу куни туркистонда совет ҳокимиятини ўрнатилганлиги эълон қилинди. қуролланган русийзабон ишчилар, асосан темирйўлчилар, тошкент гарнизонининг солдатлари билан биргаликда бир гуруҳ маҳаллий бинокор ишчиларнинг хайрихоҳлиги билан давлат тўнтаришини ўтказдилар. 28 октябрда тошкентнинг янги шаҳарида рус ишчилари ва солдатлари большевикларнинг қутқуси билан қуролли тўқнашувларни бошлаб юборишди. улар генерал коровиченко қисмларидан устун келдилар. 1 ноябрда коровиченко ва муваққат ҳукуматнинг туркистон қўмитаси қамоққа олинди. тошкентда зўравонлик йўли билан совет ҳокимияти ўрнатилди. ҳужжатларнинг гувоҳлик беришича, 1917 йилнинг кузига келиб, ўлка шаҳарлари, вилоятлари ва уездларида аҳолининг ҳокимиятни советларга ўтишини талаб қилувчи фаол чиқишлари кузатилмаган. аксинча, жойлардан келиб турган хабарлар ва телеграммаларда муваққат ҳукуматни қўллаб-қувватлаш ҳақида гапирилар экан, большевиклар ва бошқа босқинчиларнинг ҳокимиятни советларга бериш ҳақидаги талаблари фош этилар, мамлакат тақдирини ҳал қиладиган таъсис мажлисини чақириш …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "россияда октябрь тўнтарилиши ва туркистон ўлкасида большевиклар ҳокимиятининг ўрнатилиши"

1447862249_62333.doc россияда октябрь тўнтарилиши ва туркистон ўлкасида большевиклар ҳокимиятининг ўрнатилиши режа: 1. туркистонда совет ҳокимиятининг ўрнатилиши. 2. тассрнинг ташкил топиши ва унинг 1918, 1920 йиллардаги конституциялари. 3. тасср қонунчилиги 1. туркистонда совет ҳокимиятининг ўрнатилиши 1917 йил 27 февралда петроградда буржуа-демократик инқилоби ғалабаси туркистон ўлкасига ҳам ўз таъсирини ўтказди. натижада туркистонда ҳам ишчи ва солдат депутатлари советлари ва ҳар хил тоифалар вакилларидан тузилган ижроия комитетлари ташкил этила бошланди. тошкетнинг ҳамма даҳалари вакиллари тўпланиб «шўрои ислом» ташкилотини тузишган. 1917 йилнинг март ойида ўлка мухторияти масаласи туркистон ижтимоий-сиёсий ҳаётида асосий масала бўлиб қолди. туркистонга мухторият мақомини бериш ғояси н...

Формат DOC, 187,5 КБ. Чтобы скачать "россияда октябрь тўнтарилиши ва туркистон ўлкасида большевиклар ҳокимиятининг ўрнатилиши", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: россияда октябрь тўнтарилиши ва… DOC Бесплатная загрузка Telegram