қадимги турон ҳудудида давлат ва ҳуқуқнинг пайдо бўлиши ва ривожланиши

DOC 273,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1447862566_62340.doc қадимги турон ҳудудида давлат ва ҳуқуқнинг пайдо бўлиши ва ривожланиши режа: 1. ўзбекистон республикаси ҳудудида уруғчилик тузуми 2. ўзбекистон республикаси ҳудудидаги илк давлатлар 3. ўзбекистон республикаси ҳудудида аҳамонийлар ҳукмронлиги даврида давлат тузуми 4. македониялик искандар томонидан ўзбекистон ҳудудининг босиб олиниши ва унинг сиёсий-ҳуқуқий оқибатлари 5. хуннулар, кушонлар ва эфталийлар давлат тузуми 6. қадимги даврда ўзбекистон республикаси ҳудудида ҳуқуқ қадимги турон ҳудудида уруғчилик тузуми, бошқарув органлари ва ижтимоий нормалар ўзбекистон республикаси ҳудудида қачондан бошлаб одамлар истиқомат қила бошлаган деган саволга ҳозиргача ягона жавоб берилганича йўқ. мазкур масалада олимларнинг фикри турлича. бир гуруҳ олимлар марказий осиёда дастлабки одам излари бундан 500 минг йил илгари пайдо бўлган деган ғояни илгари суришади. бошқа бир гуруҳ олимларнинг фикрича, бундан 800 минг йил илгари ушбу маконда одамлар истиқомат қилишган. учинчи фикр бўйича, бу муддат 500-600 минг йилни ташкил қилади. тадқиқотчиларнинг қайд қилишларича, марказий осиё ҳудудида истиқомат қилган қадимги одамлар ишлаб чиқариш билан шуғулланмасдан, табиат ато …

злаш ва қуришнинг чораларини кўришга мажбур қилган. бу даврда марказий осиё халқларининг аждодлари сурхондарё вилоятидаги тешиктош, самарқанд вилоятининг омонқўтон, қўтирбулоқ, зирабулоқ, хўжамазгал, тошкент вилоятининг обираҳмат, хўжакент, палтов, навоий вилоятининг учтут, тожикистоннинг жарқўрғон ва қирғизистоннинг тоссар, георгий каби манзилгоҳларида истиқомат қилганлиги ҳақида маълумотлар бор. юқори палеолит даври бундан 35-40 минг йил илгари бошланиб, милоддан аввалга 12-10 минг йилликкача давом этган. бу даврда марказий осиёда иқлимнинг қуруқ ва мўътадил томонга ўзгариши табиатга, инсоннинг биологик ва жисмоний тузилишига, онгига жиддий таъсир кўрсатган. одамлар ишлаб чиқариш қуролларини такомиллаштиришган, тасвирий санъат соҳаларида бир қатор ютуқларни қўлга киритишган. мазкур даврда ижтимоий ҳаётда аёл ролининг ошиши, оила-никоҳ муносабатларини маълум тартибга солишга интилиш, диний эътиқодлар ва маросимларнинг шаклланиши кабилар кўзга ташланади. ушбу даврда марказий осиёнинг 30 га яқин жойларида қадимги одамлар истиқомат қилган манзилгоҳлар аниқланган. самарқанд шаҳри истироҳат боғи ҳудудидаги, бухоро вилояти қоратов тоғининг ён бағридаги, оҳангарон устахоналаридаги, тўйтепа, кўкбулоқ маконларидаги, оқтош ғоридаги манзилгоҳлар шулар жумласидандир. бундан 12-10 …

ушбу маданиятга хос топилмалар ўзбекистоннинг зарафшон, қашқадарё воҳалари ва бошқа ҳудудларида аниқланган. тадқиқотчиларнинг гувоҳлик беришича, милоддан аввалги учинчи минг йилликнинг охирларига келиб, тош даври ўрнини энеолит даври эгаллаган. бу давр – мис-тош даври деб ҳам юритилади. ушбу даврда кишилар мисдан турли меҳнат қуроллари ва зеб-зийнат буюмлари тайёрлашда анча муваффақиятларга эришган, қалай, кумуш ва олтиндан фойдаланишни ўрганишган, ўсимликларни сунъий ўстиришни ўзлаштирганлар. энеолит даври ўрнини эгаллаган бронза даврига келиб ишлаб чиқаришнинг турли соҳалари, техника ва маданият бирмунча ривожланган, деворлар билан ўралган қишлоқлар пайдо бўлган. бронза даврига келиб оилада отанинг мавқеи ошган. ушбу даврнинг маданий ёдгорликлари сурхондарёда - сополлитепа, жарқўтон; хоразм - тозабоғёб; тошкент - ачикўл, янгийўл тумани, тошкент канали атрофи, бурғўлик; наманган - бувана мозор; андижон - далварзинтепа; қашқадарё - ерқўрғон, тўрткўлтепа ва бошқа вилоятлар ҳудудларида топилган. тарихий маълумотларга кўра, милоддан аввалги биринчи минг йилликнинг бошларида марказий осиё ҳудудида 20га яқин қабилалар бўлиб, улар бир неча қабилалар иттифоқига бирлашган эдилар. тарихий манбаларда …

идан шимоли-ғарбга қараб кетадиган асосий ўзани бўйларида истиқомат қилган датя қабилалар иттифоқи ҳақида айрим маълумотлар учрайди. қадимги манбаларда ва ҳозирги давр тадқиқотчилари асарларида «скиф», «сак» ва «массагет» қабилалари ҳақида маълумотлар тез-тез кўзга ташланади. милоднинг i асрида яшаб ижод этган қадимги рим олими катта плинийнинг ёзишича: «яксарт(сирдарёнинг қадимги номи - ж.т.)нинг нариги томонида скиф қабилалари яшайди. форслар, умуман олганда, уларни саклар деб атайдилар... скиф халқлари сони ҳаддан ташқари кўп, сон-саноқсиз... улардан энг машҳурлари саклар, массагетлар, даялар, исседонлар... аримасплар». тоҳир каримнинг таъкидлашича, «эрамиздан олдинги х-1х асрларда сирдарё бўйларидаги данху қабилалар иттифоқи атрофида эндиликда турлар, данху ва қорапонлардан иборат ўта йирик қабилалар иттифоқи ташкил топган ва унга данхупатилар сулоласи ҳукмронлик қилган бўлиши эҳтимол. бу иттифоқда x –iх асрларга келиб қорапонлар, viii аср охирлари vii асрларга келиб турлар ўз ҳукмронлик мавқеларини мустаҳкамлаган бўлиши мумкин». «история казахстана...» китобининг муаллифлари фикрича, форслар ва юнонлар скифлар ва саклар деганларида қариндош қабилаларнинг кўп сонли иттифоқларини назарда тутишган. улар …

«ўткир», «хауда» - «бош кийим», «сака-хаумоварка» - «хаома муқаддас ичимликни улуғлаган саклар», сака тиай пара сўғдам» сўғдларнинг нариги ёғидаги саклар», сака тиай дарайё - «дарё, денгиз нариги ёғидаги саклар». з.маткаримованинг қайд қилишича, «милоддан аввалги vii - iv асрларда ўрта ва қуйи амударё минтақасида бешта йирик қабилалардан иборат массагетлар иттифоқи, яъни «ҳарбий конфедерацияси» мавжуд эди. улар дербиклар, сакоравачлар, хорасмия, хаумварага, сакива қабилалари эди. мазкур қабилаларни иттифоқда бирлаштириб турувчи сиёсий марказ хоразм ҳисобланган». профессор и.жабборовнинг ёзишича: «массагет қабилалари конфедерация(бирикма)сига қуйидаги элатлар: қадимги сирдарё ҳавзасида, амударёнинг шарқий ўзанлари бўйида ва қорақумда яшовчи апасиаклар; сирдарё ўрта оқимида жойлашган дахатўралар; тахминан зарафшон қуйи қисми ва амударёнинг ўрта оқимида яшаган дербиклар; нурота тоғларида ўрнашган сакавараклар; сирдарёнинг ўрта оқимидан тяньшангача чўзилган усунлар ҳам антик даврларда хоразмийлар кирган». қабилаларга бирлашган уруғлар аъзолари умумий меҳнат билан шуғулланганлиги, мулкдан тенг фойдаланганлиги, эркаклар билан хотин-қизларнинг тенг ҳуқуқли бўлганлиги, урушларда эркаклар билан бир қаторда хотин-қизлар ҳам иштирок этганлиги, ҳар бир уруғ ва …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "қадимги турон ҳудудида давлат ва ҳуқуқнинг пайдо бўлиши ва ривожланиши"

1447862566_62340.doc қадимги турон ҳудудида давлат ва ҳуқуқнинг пайдо бўлиши ва ривожланиши режа: 1. ўзбекистон республикаси ҳудудида уруғчилик тузуми 2. ўзбекистон республикаси ҳудудидаги илк давлатлар 3. ўзбекистон республикаси ҳудудида аҳамонийлар ҳукмронлиги даврида давлат тузуми 4. македониялик искандар томонидан ўзбекистон ҳудудининг босиб олиниши ва унинг сиёсий-ҳуқуқий оқибатлари 5. хуннулар, кушонлар ва эфталийлар давлат тузуми 6. қадимги даврда ўзбекистон республикаси ҳудудида ҳуқуқ қадимги турон ҳудудида уруғчилик тузуми, бошқарув органлари ва ижтимоий нормалар ўзбекистон республикаси ҳудудида қачондан бошлаб одамлар истиқомат қила бошлаган деган саволга ҳозиргача ягона жавоб берилганича йўқ. мазкур масалада олимларнинг фикри турлича. бир гуруҳ олимлар марказий осиёда дастлабки ...

Формат DOC, 273,0 КБ. Чтобы скачать "қадимги турон ҳудудида давлат ва ҳуқуқнинг пайдо бўлиши ва ривожланиши", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: қадимги турон ҳудудида давлат в… DOC Бесплатная загрузка Telegram