қадимги шарқда психологик қарашларнинг пайдо бўлиши

PPT 408,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1477724452_63953.ppt презентация powerpoint қадимги шарқда психологик қарашларнинг пайдо бўлиши. режа: 1.қадимги шарқ мамлакатларида жон ҳақидаги таълимотлар. 2.муқаддас китобларда жон ҳақидаги таълимотлар. 3.қадимги ҳиндистонда ведалар мактаби. 4.хитойда психологик фикрларнинг пайдо бўлиши. 5.эрамиздан аввалги v-vi асрларда психика ҳақидаги тасаввурлар эрамизгача бир неча минг йиллар олдин шарқда миср, ҳиндистон, хитой каби буюк цивилизациялар пайдо бўлди ва айнан шу ерларда бошланган ғоялар тараққиёти, ҳозирги замон илмий тизимининг шаклланишига олиб келди. айнан шу мамлакатларда жоннинг ўлмаслиги, вужудни ташлаб хоҳлаган томонга йўл олиши ҳақидаги дастлабки тасаввурлар вужудга келди. даставвал вужудга келган руҳ ҳақидаги тасаввурлардан бири тирик вужуд ташқи муҳитга боғлиқдир, жоннинг фаолияти эса ўз навбатида вужуднинг ҳаёти билан боғлиқ деган тасаввурлар эди. эрамизгача iv минг йилликнинг охирида мисрда яратилган "мемфис теологияси ёдгорликлари"да психик фаолият механизмлари қуйидагича тасвирланади: бутун дунёнинг яратувчиси худо птах одамлар нимани ўйлашмасин ва нимани сўзлашмасин, уларнинг юраклари ва тилларини у идора қилади. лекин у бундай бошқаришни вужуддаги органлар тизими орқали амалга оширади. сезги …
2
ундай мазмун чиқадики, тил сўз орқали юракка хабар беради, юракнинг ўйлаган нарсасини такрорлайди. бундай сабабий боғланиш "периферик-марказ" тушунчасини аслида организмнинг ички тузилиши билангина изоҳлайди. изоҳлашнинг ушбу шакли эса қадимги шарқ медицинаси ютуқлари билан боғлиқдир. сўзнинг илоҳий қудрати ҳақидаги фикрлар кейинчалик турли диний тасаввурлар доирасида янада кенгайди. масалан, насронийларнинг муқаддас китоби "инжил", мусулмонларнинг муқаддас китоби “қуръони карим”нинг тариқ сурасининг 13-оятида буни кўришимиз мумкин. "шак-шубҳасиз у (қуръон ҳақ билан ботилни) ажратувчи сўздир" дейилади. ҳеч кимга сир эмаски, ижтимоий муҳитнинг шаклланаётган инсон шахсига таъсири, таълим-тарбия тизими ҳам асосан сўз ёрдамида амалга оширилади. ҳамма қадимги шарқ мамлакатларида, кейинчалик қадимги грецияда ҳам фаолиятнинг асоси сифатида қон айланиши ва ундаги ҳаво таркибига алоҳида эътибор берилган. қадимги миср медицинасида одам жон ато қилувчи пневмадан қувват олувчи жонзот деб таърифланади. хитой медицинасининг манбаи ҳисобланадиган "ички аъзолар ҳақида" деб номланувчи китобда айтиладики, вужуднинг ҳокими мутлақи юрак бўлиб, ҳаёт фаолиятини, шунингдек психик фаолиятни ҳам таъминловчи қувват ҳавосимон бирикма ци ҳисобланади. …
3
қ нуқтаи-назаридан муҳокама қилинади. инсоннинг ўз-ўзини камолотга етказиб, тўғри хулқ орқали комилликка етишиши жон муаммосининг асосий мағзини ташкил қилади. жоннинг кўчиши ҳақида ведаларда атрофлича фикр юритилади. ҳиндистонда жайнизм ва буддизм каби диний таълимотлар шу йўсинда шаклланган. жайнизм вужудни жон эрксизлигининг манбаи деб билса, буддизм жонни алоҳида мавжудлик деб тан олмайди. уларнинг таълимотига кўра психик ҳолат бу бир-бирини такрорламайдиган дақиқалар оқими, бир-бирини алмаштирувчи ҳолатлардан иборатдир. кейинчалик пайдо бўлган санкхая, веданта, йога, миманса, вайшешика каби фалсафий мактабларда ҳам жонни ўрганиш асосан метафизик - ахлоқий масалаларга боғланади. веданта таълимоти бўйича "мен"- алоҳида интуитив онгдир, унда объект ва субъект йўқ, у чексиз фазовий онг, дунёнинг асосидир. йога мактаби эса илоҳиёт билан бевосита мулоқотда бўлиш учун психик фаолиятнинг ҳамма шаклларидан фойдаланиш керак деб таълим беради. йога ички психик актларни ва вужуд функцияси (вужуднинг фазодаги ҳолати, нафас ва бошқаларни) бошқаришни ўз ичига олувчи усуллар тизимини ишлаб чиқди. даосизм инсон ўз хулқ-атворини дао постулатлари асосида кўриши керак …
4
и инсон характери кулол лойдан ясаган кўзага ўхшайди, деб таъкидлаган. ахлоқий масалалардан ташқари ҳинд ва хитой фалсафий таълимотларида билиш фаолияти ҳақида ҳам эътиборга сазовор фикрлар шаклланган. ҳинд фалсафий адабиётида идрокнинг ноаниқ ва аниқ турлари ажратилади. биринчиси предметнинг органга бевосита тегиши натижасида юзага келадиган сенсор-идрок бўлса, иккинчиси сўзда ифодаланган, бўлакларга бўлинган идрокдир. буддистлар аниқ идрок ақл таъсири билан бузилганлиги, субстанция, тур категорияларига амалий мақсад кўзлаб киритилганлиги туфайли ҳам энди идрок бўлмай қолади, деб ҳисоблашган. ҳинд психологик таълимотларида идрок иллюзияси, галлюцинациялар, туш кўриш, шунингдек юқори сезувчи идрок масалалари алоҳида ўрин эгаллаган. миманса мактабининг вакили бхатта таълимотича, образ реаллиги ва иллюзияси ташқи объект билан сезги органи ўртасидаги муносабатлар характеридан келиб чиқади. агар муносабат бузилса иллюзия пайдо бўлади. бузилиш периферик (сезги органида) бўлса иллюзия марказий бўлса галлюцинация пайдо бўлади. туш эса онг остидаги хотираларнинг жонланишидир. қадим замонлардан бери турли маданиятлар ўртасида ғоялар айирбошлаш мавжуд бўлган, шунинг учун у ёки бу илмий тасаввур айнан қайси …
5
а абадий яшайдиган моддий бўлмаган қандайдир илоҳий субстанция ёки моҳиятнинг намоён бўлишидир деб тушунадилар. материализм (лот.мaterialis–моддий) фалсафасидаги икки асосий оқимдан бири, яъни идеализмга қарама-қарши ўлароқ, бирдан бир илмий, тарихан прогрессив дунёқарашдир. фалсафа тафаккурнинг борлиққа муносабати ҳақидаги бош масаласини ҳал қилишда материализм дунё ўз табиатига кўра моддийдир, материя, табиат, борлиқ, инсон онгидан ташқари унга боғлиқ бўлмаган ҳолда мавжуддир, материя бирламчи ҳамда сезгиларнинг манбаидир, онг эса иккиламчи, ҳосила нарсадир, дунёни ва унинг қонуниятларини тўлиқ билиш мумкин, деб таълим беради. материализм фалсафий оқим сифатида эрамиздан бир қанча асрлар аввал қадимги ҳиндистон, хитой ва грецияда пайдо бўлган. эрамиздан аввалги бир неча минг йиллар илгари шарқда қадим цивилизациялар – миср, ҳиндистон, хитой цивилизацияси таркиб топган. улардаги ғоялар асосида замонавий фанлар ривожланади. хитойдаги материалистик оқимнинг йирик намоёндаси ван чун эди. у ўзининг машҳур «танқидий мулоҳазалар» номли асарида табиатшунослик ва медицинанинг ўша даврдаги ютуқлари асосида диний теологик ғояларни танқид қилади. табиат қонунлари инсон руҳиятини билишда бирдан бир …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"қадимги шарқда психологик қарашларнинг пайдо бўлиши" haqida

1477724452_63953.ppt презентация powerpoint қадимги шарқда психологик қарашларнинг пайдо бўлиши. режа: 1.қадимги шарқ мамлакатларида жон ҳақидаги таълимотлар. 2.муқаддас китобларда жон ҳақидаги таълимотлар. 3.қадимги ҳиндистонда ведалар мактаби. 4.хитойда психологик фикрларнинг пайдо бўлиши. 5.эрамиздан аввалги v-vi асрларда психика ҳақидаги тасаввурлар эрамизгача бир неча минг йиллар олдин шарқда миср, ҳиндистон, хитой каби буюк цивилизациялар пайдо бўлди ва айнан шу ерларда бошланган ғоялар тараққиёти, ҳозирги замон илмий тизимининг шаклланишига олиб келди. айнан шу мамлакатларда жоннинг ўлмаслиги, вужудни ташлаб хоҳлаган томонга йўл олиши ҳақидаги дастлабки тасаввурлар вужудга келди. даставвал вужудга келган руҳ ҳақидаги тасаввурлардан бири тирик вужуд ташқи муҳитга боғлиқдир, жоннинг ф...

PPT format, 408,0 KB. "қадимги шарқда психологик қарашларнинг пайдо бўлиши"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.