"тиббийбиология. умумий генетика"

PPTX 54 pages 8.8 MB Free download

54 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.8 MB

File type PPTX

Pages 54

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 54

презентация powerpoint «тиббий биология. умумий генетика» фанидан маъруза № 9 ўзгарувчанлик: хиллари ва тиббиётдаги роли маърузачи: максумова мунира абдуганиевна тошкент “toshkent kimyo xalqaro universiteti” kimyo international university in tashkent маърузанинг мақсади ҳаёт хусусиятларидан бири сифатида ўзгарувчанликнинг моҳиятини тушунтириш. ўзгарувчанлик хилларини ўрганиш. ўзгарувчанликнинг тиббиётдаги ролини аниқлаш. маърузанинг режаси модификацион ўзгарувчанлик. комбинатив ўзгарувчанлик. мутацион ўзгарувчанлик. ўзгарувчанлик хиллари: ген, хромосома, геном. мутацион назария. маърузанинг тарбиявий аҳамияти ва вазифалари: белгиларнинг ирсиятга берилишида, генетик ахборотнинг тўла амалга ошиши учун,маълум мухит шароити зарур. масалан, бир хил генотипга эга бўлган организмларда мухит шароитига қараб белгилар хар хил кўринишда юзага келиши мумкин. бу холат тиббиётда катта аҳамиятга эга.чунки, айрим патологик белгилар фенотипда юзага чиқмасдан, яширин ҳолда ирсийланиши мумкин.бундай патологик белгиларнинг юзага чиқмаслигини таъминлаш муҳим аҳамиятга эга. булғуси шифокор шундай ирсий белгиларнинг табиатини яхши билиши керак, бу эса келгуси авлод саломатлигини таъминлайди. ўзгарувчанлик ирсият каби организмларнинг асосий хусусиятларидан бўлиб, уларнинг эволюциясида, индивид ривожланишида, ташқи ва ички муҳит ўзгаришларига мослашишларида …

2 / 54

иббиётда битта касаллик ҳар хил шахсда бир хил кечмайди, чунки реакция нормаси ҳар хил ирсий бўлмаган (модификацион) ўзгарувчанлик ... маълум генотип заминида организмларнинг ташқи муҳит омиллари таъcирида реакция нормаси доирасида бўладиган ўзгаришдир. турли муҳит шароитида қоқиўт ўсимлиги модификацион ўзгарувчанликка мисоллар: одамда: • тоғга кўтарилганда қонда эритроцитлар миқдорини ортиши • ультрабинафша нурларнинг интенсив таъсирида тери пигментациясининг ўзгариши • жисмоний машқлар билан шуғулланиш суяк-мускул системасини ривожланишига олиб келади • чандиқлар (морфоз белгиси) • ҳашаротлар ва бошқа ҳайвонларда: • колорадо қўнғизи личинкасига юқори ва паст ҳарорат таъсир этганда вояга етган қўнғиз ранги ўзгаради • ҳаво ҳарорати боғлиқ равишда айрим сут эмизувчиларнинг юнгини рангини ўзгариши • капалак araschnia levana нинг ҳароратга боғлиқ рангини ўзгариши ўсимликларда: • айрим ўсимликларнинг сув ости ва сув усти баргларини ўзгариши • текисликларда ўсадиган ўсимликлар уруғидан тоғ шароитида бўйи паст ўсимлик ўсади бактерияларда • ичак таёқчаси лактоза оперони генлари глюкоза бўлмаганида ишлайди ва шу углеводни парчалаш учун ферментларни ҳосил қилади. …

3 / 54

чанликнинг бир кўриниши – фенокопиялар ҳам аҳамиятга эга ... фенокопиялар физик, кимёвий ва биологик омиллар таъсирида юзага чиқади. онадаги айрим юқумли касалликлар (қизамиқ, таксоплазмоз) болада ҳар хил ирсий касалликка ўхшаш ўзгаришларга олиб келади. масалан: туғилган болада кўз гавхарининг типик бўлмаслиги рецессив ирсий касаллик, қизамиқ касаллиги, ёки онанинг хомиладорликда ионлаштирувчи нурлар олганлиги окибати бўлиши мумкин. фенокопиялар – муҳит омиллари таъсирида келиб чиқадиган маълум генотипик ўзгаришга ўхшаш модификациялар. қизамиқ касаллиги натижасида келиб чиқадиган карлик ирсий карлик касаллигига ўхшаш бўлади. алкоголь синдроми - бу фенокопия аутосом рецессив синдром дубовиц (микроцефалия, жисмоний ривожланишдан орқада қолиш) йод етишмаслиги натижасида қалқонсимон безни катталашиши қаоқонсимон безни катталашиши буқоқ нормада қаоқонсимон без буқоқ нормал генотип мутант генотип патологик фенотип патологик фенотип фенокопиялар тиббиётда фенокопия — ирсий касалликка ўхшаш, бироқ ирсий бўлмаган касалликлардир. белгиларнинг ўрганиш усулларини ишлаб чиқиш билан – биометрия фани шуғулланади. белгининг миқдорий ўзгаришини акс эттирувчи – вариацион қатор тузилади. вариацияларнинг тебраниш кенглиги ва учраш частотасини акс …

4 / 54

иқиши сабаби ва табиатига кўра бошқа ирсий ўзгурувчанликдан фарқ қилади. организм генотипининг тўсатдан кескин ўзгаришини мутация деб фанга де фриз киритди. бевосита ташқи ва ички мутаген омиллар генотипига таъсири ҳисобига вужудга келади. мутацион назария де фриз томонидан яратилган, унинг асосий моҳияти қуйидагилар: мутациялар тўсатдан пайдо бўлади янги мутациялар турғун ирсий ўзгарувчан ликдир ирсий бўлмаган ўзгаришдан фарқли ўлароқ, мутациялар узликсиз қатор ҳосил қилмайди мутациялар ҳар хил йўналишлада кетади. мутациялар фойдали ва зарарли бўлади мутацияларни аниқлаш эҳтимоли текширилаётган индивидлар сонига боғлиқ мутацияларнинг янги вариантлари кескин ўзгаришларни тўсатдан пайдо бўлиши юзага чиқади. ўхшаш мутациялар бир неча марта пайдо бўлиши мумкин. мутацияларнинг классификацияси - хиллари геном ўзгаришининг характери бўйича: 1. геном мутациялари 2. хромосома мутациялари 3. ген мутациялари фенотипда юзага чиқишига қараб биокимёвий, морфологик, физиологик, этологик ... мутацияларнинг келиб чиқиш сабабларига кўра: 1. спонтан мутациялар, яъни мутацияни келтириб чиқарувчи сабаб аниқ эмас (ўз-ўзидан пайдо бўладиган мутациялар). 2. индуцирланган мутациялар (келтириб чиқарилган мутациялар). ҳужайрада жойлашиши …

5 / 54

20% ини ташкил этади). саналиш тартибини ўзгартирувчи мутация — ген таркибидаги нуклеотидлар жуфтини миқдорини ўзгариши. днк кетма кетлигидаги мутация , учга каррали бўлмаган нуклеотидлар делецияси ёки киритилиши ген таркибидаги нуклеотидлар кетма кетлиги тартибини ўзгариши (инверсия). нуклеотидлар қайтарилишини экспансияси ген мутацияларини келиб чикишига кўра иккита гурухга ажратиш мумкин: бир жуфт азотли асосларнинг бошқаси билан алмашинувидан ҳосил бўлган мутациялар. азотли асосларнинг тушиб ёки ортиб кетишидан ҳосил бўлган мутациялар. икки хил йўл билан ҳосил бўлади: транзиция ва трансверсия икки хил йўл билан ҳосил бўлади: нуклеотидлар жуфтининг ошиб кетиши ва камайиб кетиши транзиция – бу нуқтали мутация бўлиб, битта жуфтни хосил қилган азотли асоснинг шу жуфтга кирувчи бошқаси билан яъни пуринли асосларнинг пуринли билан (а, г) пиримидинли асосларнинг пиримидинли билан (т, ц) алмашинуви трансверсия - битта гурухга кирувчи азотли асоснинг иккинчи гурух нуклеотиди билан, яъни пуриннинг пиримидин билан ёки пиримидиннинг пурин билан алмашинуви. transition and transversion mutations in dna азотли асосларнинг алмашинуви билан боғлиқ …

Want to read more?

Download all 54 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""тиббийбиология. умумий генетика""

презентация powerpoint «тиббий биология. умумий генетика» фанидан маъруза № 9 ўзгарувчанлик: хиллари ва тиббиётдаги роли маърузачи: максумова мунира абдуганиевна тошкент “toshkent kimyo xalqaro universiteti” kimyo international university in tashkent маърузанинг мақсади ҳаёт хусусиятларидан бири сифатида ўзгарувчанликнинг моҳиятини тушунтириш. ўзгарувчанлик хилларини ўрганиш. ўзгарувчанликнинг тиббиётдаги ролини аниқлаш. маърузанинг режаси модификацион ўзгарувчанлик. комбинатив ўзгарувчанлик. мутацион ўзгарувчанлик. ўзгарувчанлик хиллари: ген, хромосома, геном. мутацион назария. маърузанинг тарбиявий аҳамияти ва вазифалари: белгиларнинг ирсиятга берилишида, генетик ахборотнинг тўла амалга ошиши учун,маълум мухит шароити зарур. масалан, бир хил генотипга эга бўлган организмларда мухит шарои...

This file contains 54 pages in PPTX format (8.8 MB). To download ""тиббийбиология. умумий генетика"", click the Telegram button on the left.

Tags: "тиббийбиология. умумий генетик… PPTX 54 pages Free download Telegram