тиббийбиология.умумийгенетика

PPTX 43 pages 6.0 MB Free download

43 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.0 MB

File type PPTX

Pages 43

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 43

презентация powerpoint «тиббий биология. умумий генетика» фанидан маъруза № 6 атроф муҳит ифлосланишининг генетик хавфи. канцерогенезнинг биологик ва генетик асослари . маърузачи: максумова мунира абдуганиевна тошкент “toshkent kimyo xalqaro universiteti” kimyo international university in tashkent маърузанинг мақсади: атроф муҳит ифлосланишининг генетик хавфи. канцерогенезнинг биологик ва генетик асослари ва аҳамиятини тушунтириш. маърузанинг режаси: 1.атроф-муҳитнинг генетик ифлосланиши 2.канцерогенезнинг биологик ва генетик асослари. 3.мутагенлар хиллари. 4.мутагенлар таъсиридан ҳимояланиш. антимутагенлар. 5.канцерогенез. маърузанинг тарбиявий аҳамияти ва вазифалари: белгиларнинг ирсиятга берилишида, генетик ахборотнинг тўла амалга ошиши учун, маълум муҳит шароити зарур. бироқ атроф муҳит ифлосланиши оқибатида генетик хавфнинг ортиши салбий оқибатларга олиб келади. канцерогенезнинг биологик ва генетик асослари ва аҳамиятини тушуниш ва билиш келгуси авлод саломатлигини таъминлашга хизмат қилади. одам ривожланишининг бутун даври давомида табиий мутацион жараён ҳисобига генетик юкни орттириб олди. бу юк ирсий, яъни генетик шартланган касалликларда юзага чикиб келмоқда. одам популяциясининг ўсиб бораётган мутаген омиллар билан тобора кўпроқ ифлосланиб бориши сабабли биосферага генетик …

2 / 43

ҳисобга олган ҳолда ўрганилади. hla системаси иммун жавоб регуляциясини таъминлайди. организм иммунокомплект ҳужайраларининг ўзаро таъсирини назорат қилади. hla системаси – бу ҳужайра мембранасида жойлашган ҳар хил типдаги оқсил молекулаларини индивидуал тўпламидир. антигенлар тўплами (hla-статус) ҳар бир одам учун ўзига хосдир. hla системаси организм ҳимояси учун керак. hla молекуляр системаси генетик коди 6- хромосома калта елкасида жойлашган днк нинг шу қисмидаги информация асосида синтезланадиган оқсил бегона ва ўзининг антигенларини таниш ва иммун ҳужайралар координацияси учун хизмат қилади. одамлар ўртасида hla система қанчалик бир бирига яқин бўлса, орган ва тўқималарни кўчириб ўтказиш амалиёти шунчалик муваффақиятли бўлади. аддисон касаллиги, псориазли артрит, қандли диабет i тип касалликлари аутоиммун касалликлар қаторига киради, hla -human leucocyte antigens (одам лейкоцитар антигенлари) билан боғлиқ. аддисон касаллиги псориазли артрит мутагенлар орқали атроф муҳит ифлосланишини асосий хавфи, генетиклар фикрича: қайта –қайта ва узоқ давомли мутагенлар таъсири генетик материалда турғун ўзгаришларни ҳосил қилади. мутациялар тўпланиши билан ҳужайра чексиз бўлиниш қобилиятига эга …

3 / 43

а.боррель, ф.боск (1903 й.) ва л.а.зильбер (1945 й.): лейкоз ва саркома сабабчиси вируслар эканини таъкидлаган. канцерогенезнинг эпигеном концепцияси: ю.м.оленов (1967й.) ва а.ю.броновицкий (1972й.): мутагенлар ва канцерогенлар вирусларни активлайди , вирус геноми ҳужайра днк си билан бирикиб, ҳужайранинг хусусиятларини ўзгартиради. функционал генлар структураси ўзгаради натижада нормал ҳужайра рак ҳужайрасига айланади. канцерогенезнинг протоонкоген концепцияси: р.хюбнер, 1969 й.; г.и.абелев, 1975 й.: исталган ҳужайра днк сида фаол бўлмаган - протоонкоген участкалар бўлади. бу протоонкогенлар наслланган ёки вируслар орқали киритилган бўлиши мумкин. протоонкогенлар мутация ёки канцероген омиллар таъсирида фаол шакл онкогенларга айланиши мумкин. натижада нормал ҳужайра рак ҳужайрасига айланади. мутагенлар – ирсий ўзгарувчанликни чақирувчи физикавий, кимёвий ва биологик омиллардир. мутагенларни ўрганган олимлар г. с. филиппов билан бирганликда ионлашган радиактив нурлар таъсирида тубан замбуруғларда сунъий мутация олишни исботлади. кимёвий мутагенезга асос солди кимёвий мутагенез ҳақидаги таълимотни яратувчиларидан бири мутагенлар классификацияси спонтан келиб чиқишига қараб таъсир этувчи омилнинг табиатига кўра индуцирланган физикавий биологик кимёвий озиқ овқат қўшимчалари …

4 / 43

ил айниш, бош оғриғи, шунингдек шамоллаш ва нафас олиш йўллари инфекцияларини даволаган. преклиник ҳайвон синовлари препарат хавфсизлигини кўрсатди. кейинчалик талидомид ҳомиладор аёлларга уйқусизлик, кўнгил айниш ва бошқа ёндош касалликларга қарши курашиш учун ҳам буюрилган. бироқ, 1959 йилдан бошлаб периферик неврит (қовурғалараро нервлар, юз нерви, …) бўйича шикоятлар кўпаяди. бозорда талидомид пайдо бўлганидан бир неча йил ўтгач, жиддий туғма касалликлар, шу жумладан қўллар, оёқлар ва қулоқ супрасининг йўқлиги, кўз нуқсонлари ва мимика мушакларининг йўқлиги билан туғилган болалар сони кескин ошди. жиддий сабаб ҳомиладорликнинг дастлабки босқичларида аёллар томонидан препаратни қўллаш асосий мезон бўлди. талидомиднинг маймун эмбрионига таъсири нормада талидомид таъсирида ҳозирги кунда талидомид айрим касалликларни даволашда қўлланилади: гранулёматозни хиллари лейкозни хиллари ва бошқа онкологик касалликлар ҳимоянинг учта босқичи содда ҳайвонлардан одамгача бўлган барча мавжудодларда генларни ҳимояловчи алоҳида тизим ишлаб туради. бу тизим табиатнинг ҳужайра, организм ва популяция даражаларида амалга оширилади. ҳужайра даражасида ген жарохатларини «тикловчи» тизим ишлайди. организм даражасида иммун тизими мутацияга …

5 / 43

ради . иккинчи қалқон – шиллиқ қаватлардир нафас йўллари орқали организмга ҳар хил кимё ва саноат чиқиндилари, автомобил чиқинди газлари, далаларга сепилаётган пестицидлар, тамаки тутунлари, маиший препаратлар аерозол кўринишида тушади. уларнинг таркибида ҳар хил газли мутагенлар бўлиб, улар буруннинг ўзида унинг шиллиқ қаватига таъсир эта бошлайди. буруннинг шиллиқ қавати қон билан жуда яхши таъминланган бўлиб, шу сабабли мутагенларнинг бир қисми шиллиқ қават орқали қонга тушади. қолган қисми эса ўпкага бориб, у орқали қонга тушади. қон оқими бўйлаб қон ва лимфа системаси мутагенларни тўқима ва органларнинг ҳужайраларига олиб борувчи йўл ҳисобланади. қон билан ҳаракатланаётган зарарли моддалар қоннинг бирикмалари билан (кўпроқ албумин оқсили билан ) бирикиб қолади. натижада қондаги мутаген консентрацияси камаяди, аммо оқсиллар билан бириккан мутаген ўзини парчаланишдан сақлаб қолади ва бундай боғланиш баъзи ҳолларда ҳужайра қобиғи орқали мутагенларни унинг ичига ўтишига имкон беради. плазматик мембрана орқали ситоплазмага ўтган мутаген ҳар хил кимёвий реакцияларга киришиб, ҳужайра фаоллигини камайтиради ёки кучайтиради. ядро …

Want to read more?

Download all 43 pages for free via Telegram.

Download full file

About "тиббийбиология.умумийгенетика"

презентация powerpoint «тиббий биология. умумий генетика» фанидан маъруза № 6 атроф муҳит ифлосланишининг генетик хавфи. канцерогенезнинг биологик ва генетик асослари . маърузачи: максумова мунира абдуганиевна тошкент “toshkent kimyo xalqaro universiteti” kimyo international university in tashkent маърузанинг мақсади: атроф муҳит ифлосланишининг генетик хавфи. канцерогенезнинг биологик ва генетик асослари ва аҳамиятини тушунтириш. маърузанинг режаси: 1.атроф-муҳитнинг генетик ифлосланиши 2.канцерогенезнинг биологик ва генетик асослари. 3.мутагенлар хиллари. 4.мутагенлар таъсиридан ҳимояланиш. антимутагенлар. 5.канцерогенез. маърузанинг тарбиявий аҳамияти ва вазифалари: белгиларнинг ирсиятга берилишида, генетик ахборотнинг тўла амалга ошиши учун, маълум муҳит шароити зарур. бироқ атроф муҳи...

This file contains 43 pages in PPTX format (6.0 MB). To download "тиббийбиология.умумийгенетика", click the Telegram button on the left.

Tags: тиббийбиология.умумийгенетика PPTX 43 pages Free download Telegram