мутация тўғрисида тушунча ва мутагенезнинг умумий хусусиятлари

PPT 26 sahifa 880,5 KB Bepul yuklash

26 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 880,5 KB

Fayl turi PPT

Sahifalar 26

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 26

economic outcomes of female immigrant entrepreneurship тайёрлади: профессор а.кахаров доцент э.с.шаптаков қ.х.ф.номзоди, доцент в.б. а.а.хушвақтов ассистент м.хусеинова ўзбекистон республикаси қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги самарқанд қишлоқ хўжалик институти ҳайвонлар генетикаси, селекцияси ва урчитиш кафедраси фан: генетика мавзу: «мутация тўғрисида тушунча ва мутагенезнинг умумий хусусиятлари» режа: 1. мутагенезнинг умумий хусусиятлари. 2. мутациянинг классификациялари (таснифлари). 3. мутациянинг чорвачиликдаги, ветеринариядаги аҳамияти. 4. н.и.вавиловнинг гомологик қатор қонуни. таянч иборалар: ўзгарувчанлик, классификация, тасниф, гомологик қатор, мутагенез, мутант, генетик материал, табиий мутация, нурлантириш, танлаш 1-масала. организмлардаги морфофункционал барқарорлик ўзларидаги генетик ахборотларни узоқ йиллар давомида авлоддан-авлодга ўтказиб бориши, бу билан турни ўзига хос белги ва хусусиятлари сақланиб бойиб бориши маълум. аммо ана шундай барқарорлик нисбийдир. ички ва ташқи омилларнинг таъсири натижасида генетик материаллар ўзгаради - яъни мутацион ўзгарувчанликни келтириб чиқарадиган мутация рўй беради. мутация деганда - днк ва кариотип структурасини изчиллик билан ўзгариши тушунилади. «мутация» атамасини дастлаб голланд олими гуго де-фриз 1901 йилда фанга киритган. гуго де-фризнинг …

2 / 26

ликларнинг ўзгариши» асарида ирсий ўзгарувчанликлар тўғрисида мисол келтирган. м. хуш вах1х асрларда англиялик боғбонлар мевали ва манзарали дарахтларни янги морфологик тузилишига эга бўлган навларини пайдо бўлишини кузатишган. 1791 йилда америкада анкон номли фермада нормал қўйлардан жуда калта оёқли авлодлар олинган ва булардан кейинчалик анкон қўй зоти келиб чиққанлиги тасдиқланган. ч.дарвин мутацион ўзгарувчанликни ноаниқ ўзгарувчанлик деб атаган. 1899 йилда рус академиги с.и.коржинский ҳам замбуруғларда мутацион ўзгарувчанликни аниқлаган. г. де-фризнинг мутация назариясси яратилгандан кейин кўпгина олимлар ҳайвонларда, ўсимликларда, микроорганизмларда, замбуруғларда ҳамда одамларда кўплаб мутациялар борлигини аниқлашган. мутация назариясини ривожлантиришга юқорида номлари зикр этилган олимлардан ташқари а. с. серебровский, н.п.дубинин, м.е.лобашов ва бошқалар катта хисса қўшишган. мутация ҳосил бўлиш жараёнига мутогенез. мутацияни қўзғатувчи омилларга мутогенлар ва янги ирсий белгиларга эга бўлган организмга мутант дейилади. г.де-фриз мутация натижасида ташқи муҳитга мослашган янги турларни ҳосил қилиши мумкин деб бу назарияни ч.дарвинни эволюцион таълимотига қарши қўймоқчи бўлди. албатта бу фикр ҳато эди, чунки мутация фақат ўзгарувчанлик …

3 / 26

уларни таъсири паст даражада бўлади. жинсий ҳужайраларда юз берган мутациялар наслдан-наслга берилади. ҳамма мутацияларни келиб чиқишига караб табиий ва сунъий мутацияларга бўлиш мумкин. табиий мутациялар табиатда инсон иштирокисиз рўй бериб уларга спонтан мутациялар ҳам дейилади. сунъий ёки индуцирланган мутациялар химиявий ва физикавий омиллар таъсирида олинади. мутациялар эволюцион жараён учун янги материал етказиб беради. эволюция жараёнида организм учун зарарли, нейтрал ва фойдали мутациялар ҳам ҳосил бўлиши мумкин. фойдали мутациялар организмни ривожланиши учун қулай бўлади. нейтрал мутациялар организмни нормал сақланиб қолишига олиб келса, зарарли мутациялар эса организмларни хилма-хил камчиликларга уларнинг ҳаётчанлигининг пасайишига ва хатто ўлимга олиб келади. улар ўз таъсирига кўра леталь, ярим леталь ва сублеталь мутацияларга бўлинади. мутациялар йирик ва майда бўлиши мумкин. йирик мутацияда организмда кўзга кўринувчи катта ирсий ўзгаришлар тўсатдан намоён бўлади. бунда катта-катта орган ва тўқималарда турли ўзгаришлар рўй беради. майда мутациялар организмда, жуда кичик физиологик ва морфологик ўзгаришларни рўёбга чиқаради. бу мутациялар тез-тез рўй бериб эволюцион жараёнда …

4 / 26

ив. реетрогрессив мутация генларни тушиб қолиши, ёки леталь холатга ўтиши билан характерланади. аммо бу мутация бошқа мутациялар билан қўшилган холда организмни мослашиш қобилиятига катта таъсир қилади, м.гелментларни кўпгина органлари йўқ ёки ривожланмаган, аммо кўпайиш хусусиятлари кучли ривожланган. бошқа бир мисол. ер остида яшайдиган ҳайвонларни кўриш органлари ривожланмаган. кротларни кўзи умуман ривожланмаган. дегрессив мутацион эса реетрогрессив мутацияни тескарисидир. генлар жуда актив ҳолатга ўтади. дегрессив мутация хар бир шароитда ҳам бир меъёрда намоён бўлади. бундай мутацияга албинизмни ва унинг тескари ҳайвонлар рангини бўиши, шохлилик ва шохсизликни мисол қилиш мумкин. прогрессив мутация. бу янги майда турларни келиб чикишига шароит яратадиган мутациядир. г.де-фризнинг таъкидлашича турлар ўзларининг дастлабки формаларидан прогрессив йўл билан келиб чиққанлар. аммо г.де-фриз бунга мисоллар келтира олмади. аслида эса бундай мутация мавжуд, буни биз қўйида неаморф мутация номи билан кўриб чиқамиз. гипоморф мутацияга мисол қилиб ҳайвонларда учрайдиган ҳар хил паканаликлари, жунини тусини (рангини) ҳар хил даражада бўлишини, организм ларнинг етарли даражада ривожланмаслигини …

5 / 26

жун берадиган қўйларнинг кўрсаткичлари ҳам гиперморф мутацияларга боғлиқдир. генларнинг харакат характерига қараб 1927 йилда г.меллер мутацияни қўйидаги классификацияларга бўлди: а) аморф б) гипоморф в) гиперморф г) антиморф д) неаморф бундай мутациялар фақатгина тарихий аҳамиятга эга эди. аммо молекуляр генетнканинг ривожланиши билан у муҳим аҳамиятга эга бўлди. 1. аморф мутацияда генлар ўзидаги маълумотни жорий қила олмайди, бунинг натижасида ген назорат қиладиган белги ривожланмайди. бундай мутацияга албинизм, жунсизлик, тишнинг бўлмаслиги (қорамол ва итларда) чучқаларда оёқларнинг камчилиги, паррандаларда ва сичқонларда думнинг бўлмаслиги. айрим пайтларда белгини йуқолиши тур ва зот учун фойдаси бўлади. м. айиқларнинг тайгада оқ бўлиши қорнинг рангига мосдир. уй паррадаларида курк бўлиш инстинкти йўқолади. 2. гипоморф мутацияда белгилар дастлабки холатига нисбатан кучсиз ривожланади. бу мутация кўп учрайди, чунки ҳар бир мутация белгиларни дастлабки ҳолатидан яхшилаш ўрнига кўпроқ камайтиради. бунинг сабаби ген баланси бузилади. гипоморф мутациянингн самараси белгиларнинг ривожланишига таъсир қиладиган ферментларнинг. активлигига боғлиқдир. (россиянка лакабли сигир бир кунда 82,5 кг сут …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 26 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"мутация тўғрисида тушунча ва мутагенезнинг умумий хусусиятлари" haqida

economic outcomes of female immigrant entrepreneurship тайёрлади: профессор а.кахаров доцент э.с.шаптаков қ.х.ф.номзоди, доцент в.б. а.а.хушвақтов ассистент м.хусеинова ўзбекистон республикаси қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги самарқанд қишлоқ хўжалик институти ҳайвонлар генетикаси, селекцияси ва урчитиш кафедраси фан: генетика мавзу: «мутация тўғрисида тушунча ва мутагенезнинг умумий хусусиятлари» режа: 1. мутагенезнинг умумий хусусиятлари. 2. мутациянинг классификациялари (таснифлари). 3. мутациянинг чорвачиликдаги, ветеринариядаги аҳамияти. 4. н.и.вавиловнинг гомологик қатор қонуни. таянч иборалар: ўзгарувчанлик, классификация, тасниф, гомологик қатор, мутагенез, мутант, генетик материал, табиий мутация, нурлантириш, танлаш 1-масала. организмлардаги морфофункционал барқарорлик ўзларидаги...

Bu fayl PPT formatida 26 sahifadan iborat (880,5 KB). "мутация тўғрисида тушунча ва мутагенезнинг умумий хусусиятлари"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: мутация тўғрисида тушунча ва му… PPT 26 sahifa Bepul yuklash Telegram

мутация тўғрисида тушунча ва мутагенезнинг умумий хусусиятлари

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

"мутация тўғрисида тушунча ва мутагенезнинг умумий хусусиятлари" haqida

O'xshash fayllar