парламент ҳуқуқининг шаклланиши ва ривожланиши

DOC 81.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404194365_51756.doc парламент ҳуқуқининг шаклланиши ва ривожланиши парламент ҳуқуқининг шаклланиши ва ривожланиши режа: 1. парламент ҳуқуқининг пайдо бўлиши ва унинг манбалари. 2. парламент ҳуқуқи ривожланишини даврларга бўлиш. 3. антик дунёда вакиллик муассасалари тўғрисидаги ғояларнинг ривожланиши. 1-§.парламент ҳуқуқининг пайдо бўлиши ва унинг манбалари. “парламент” тушунчаси инглизча “parliament”дан келиб чиқса-да, аслида у французча феъл – “parler” – “гапирмоқ”дан ҳосил бўлган. айтиш жоизки, француз революциясигача у ерда чекка ўлкалар даражасидаги судларгина парламент деб юритилган ва шунинг оқибатида у инглизчада эквивалент сифатида қабул қилинган. парламент ватани англия ҳисобланади. у ерда xiii асрдан қирол ҳокимияти йирик феодаллар (лордлар), олий руҳонийлар ва шаҳарлар ҳамда графликлар вакилларининг йиғилишини чеклаган эди. бундай қатламларга кўра ташкил этилган муассасалар кейинчалик польша, венгрия, франция, испания ва бошқа мамлакатларда пайдо бўлди. оқибатда улар ҳозирги типдаги ҳукумат муассасаси кўринишигача ривожланди ва шу орқали танилди. парламентларнинг давлатлар механизми ва функцияларида тутган ўрнига келсак, ҳокимиятни бўлиш назариётчилари ж.локк ва ш.монтескье уларнинг роли кўпроқ қонунчилик функциясини амалга …

қилишга қонуний ваколатли мазкур давлатнинг бутун фуқароларининг манфаати ва эркини ифодаловчидир. унинг миллий ёки халқ вакиллиги сифатида аҳамияти шундан келиб чиқади. xviii-xix асрлардаёқ юзага келган миллий (халқ) вакиллиги концепцияси қуйидаги принциплар мажмуи сифатида баён қилиниши мумкин: 1) миллий (халқ) вакиллиги конституция билан таъсис қилинади; 2) миллат (халқ) суверенитет тарғиботчиси сифатида парламентни ўз номидан қонунчилик ҳокимиятига вакил қилади (кўпинча адабиётларда суверенитетни амалга оширишга вакил қилинган деб ноаниқ изоҳланади); 3) шу мақсадда миллат (халқ) парламентга ўз вакилларини (депутатлар, сенаторлар ва ҳоказо) сайлайди. 4) парламент аъзоси – уни сайлаганларнинггина эмас, бутун миллат вакилидир ва чунки улар сайловчиларга боғлиқ эмас, сайловчилар уларни чақириб олиши мумкин эмас. конституциявий ҳуқуқ бўйича француз классиги леон дюги таъкидлаган эдики: “парламент миллатнинг вакиллик мандатидир”. бунда шуни назарда тутиш керакки, вакилликнинг баён этилган конструкцияга нисбатан муносабати миллатлар ўртасида ва умуман парламентлар ўртасида мавжуд. бироқ бу муносабатлар “мандат” ва “вакиллик” сўзининг маъносидан келиб чиқилса, улар мўлжалланганидан бошқачароқ бўлиб чиқади. л.дюгидан ярим …

згартириши мумкин бўлган конституция доирасида). парламент эрки миллат (халқ) эркидир. вакиллик бошқаруви ғояси мана шундан иборат. уни xviii аср француз революция арбоби э.ж.съейесдан тортиб м.прелогача бўлган француз назариётчилари нодемократик деб ҳисоблашган. чунки у фуқароларга ўз эркини парламентга боғлашни рад этади. нисбатан ёши катта бўлган парламентлар қаторига испаниянинг кортесини ҳам қўшишимиз мумкин. энг қадимги парламент туғилган мамлакат роли учун кўп мамлакат мусобақалашмайди. исландия пойтахти рейкьявик яқинида жойлашган бир нечта қўпол ва катта тошларга ишора килиб бу ерда очиқ осмон остидаги дастлабки парламент бўлган деб айтишади. у ҳозир ҳам олдинги номи билан альтинг деб аталади. исландияликлар бу ерда кадимги викинглар уз ишларини мухокама қилишган ва хал қилишган деб хисоблайдилар. парламентаризм боскичлари. парламент ва парламентаризм тарихи бир неча асрларни босиб келмокда. агар биринчи парламент xiii ёки xiv асрларда шаклланган деб хисобласак, парламент ва парламентаризм тарихини турт боскичга булиш мумкин. биринчи, бошлангич, боскични парламентаризм институтининг урнатилиши деб аташ мумкин. бу боскичда парламент давлат органи …

ибора унинг уша вактдаги куч кудратидан далолат беради. бу даврда аёллар сайлаш ҳуқуқига эга булмаганлар ва парламент сайлаш ҳуқуқига эга булган шахслар гуруҳининг ун - ун беш фоизи томонидангина сайланган. учинчи боскични шартли равишда парламентаризмнинг инкироз даври деб аташ мумкин. xx асрнинг бошларида тараккий этган давлатларнинг кўпчилигида ҳолат узгарди: бошқа ижтимоий катламлар ҳам сиёсий ҳаётда қатнашишни талаб қила бошладилар, ушбу қатламлар ва гуруҳлар манфаатларини ифодаловчи партиялар ташкил топа бошлади, цензли сайлаш ҳуқуқи анахронизм деб санала бошланди. парламент олдингидек карорлар қабул қилишда тезкор эмас эди, энг муҳими, у бир қатлам манфаатларини ифодалашдан тўхтади. парламент ўз ўрнини ижро хокимиятига бўшатиб бериши кераклиги талаб қилинди ва хақиқатда ҳам ижро ҳокимияти лидерлик позициясини эгаллади. илмий - тадқикотчилар бу ҳолни маъқулладилар. масалан, англиялик профессор дженингс парламентнинг вазифаси мамлакатни бошқариш эмас, балки жамоатчилик фикрини шакллантиришга таъсир кўрсатиш ва ҳукумат ҳатти - ҳаракатларини назорат қилиш деб ҳисоблайди. «парламент инқирози» деярли узок вақт ҳукм сурди. охирги йигирма йилликда …

уйғунлаштириш борасида фаол изланиш олиб боряпти. замонавий парламентаризмнинг мухим масалаларидан бири қонунчилик органи таркибидаги палаталар микдоридир. айни пайтда қонунчилик ҳокимиятининг бир палатали ва икки палатали шакли нисбатан кенг таркалган. у ёки бу шаклни танлаш кўп жихатдан мамлакатнинг тарихий анъаналари, миллий хусусиятлари, иқтисодий ва ижтимоий ривожланиш даражасига боғлиқдир. шуни алоҳида таъкидлаш жоизки, ҳозирги пайтда дунёнинг етакчи ва ривожланган давлатларида асосан икки палатали парламентлар фаолият кўрсатади. бундай ҳолатни ҳам федерал, ҳам унитар давлатлар мисолида кузатиш мумкин. акш, британия, франция, италия, испания, бельгия, голландия, чехия, польша, япония, швецария, руминия каби унитар давлатлар ана шулар жумласидандир. агар xx асрнинг 70-йилларида икки палатали парламентлар 45 та давлатда амал қилган бўлса, xxi асрнинг бошига келиб уларнинг сони 70 тага етди. бундан ташқари ўнлаб давлатларда икки палатали парламент тузишга тайёргарлик кўрилмокда. 2000- йилнинг ўзидаёк аҳоли сонини 600 млн. одам ташкил килган 19 та европа мамлакатларида икки палатали парламент фаолият кўрсатди. бу эса жахонда асосан икки палатали парламент …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "парламент ҳуқуқининг шаклланиши ва ривожланиши"

1404194365_51756.doc парламент ҳуқуқининг шаклланиши ва ривожланиши парламент ҳуқуқининг шаклланиши ва ривожланиши режа: 1. парламент ҳуқуқининг пайдо бўлиши ва унинг манбалари. 2. парламент ҳуқуқи ривожланишини даврларга бўлиш. 3. антик дунёда вакиллик муассасалари тўғрисидаги ғояларнинг ривожланиши. 1-§.парламент ҳуқуқининг пайдо бўлиши ва унинг манбалари. “парламент” тушунчаси инглизча “parliament”дан келиб чиқса-да, аслида у французча феъл – “parler” – “гапирмоқ”дан ҳосил бўлган. айтиш жоизки, француз революциясигача у ерда чекка ўлкалар даражасидаги судларгина парламент деб юритилган ва шунинг оқибатида у инглизчада эквивалент сифатида қабул қилинган. парламент ватани англия ҳисобланади. у ерда xiii асрдан қирол ҳокимияти йирик феодаллар (лордлар), олий руҳонийлар ва шаҳарлар ҳамда гр...

DOC format, 81.0 KB. To download "парламент ҳуқуқининг шаклланиши ва ривожланиши", click the Telegram button on the left.

Tags: парламент ҳуқуқининг шаклланиши… DOC Free download Telegram