boshlang'ich sinflarda "sifat" so'z turkumini o'rganish

DOCX 31 стр. 106,1 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 31
boshlang'ich sinflarda "sifat" so'z turkumini o'rganish mundarija: kirish.....................................................................................................................3 i bob. boshlang'ich sinflarda "sifat" so'z turkumi va uning turlari 1.1. boshlang'ich sinflarda sifat so‘z turkumi va grammatikasi....................5 1.2. boshlang'ich sinflarda sifatning o‘rganilishi.......................................10 ii bob. boshlang‘ich sinflarda sifat so‘z turkumini o‘qitishda muammoli ta’lim texnologiyalari 2.1. boshlang'ich sinflarda "sifat" so'z turkumini o'rganish......................18 2.2. boshlang‘ich sinflarda sifat so‘z turkumini o‘qitishda muammoli ta’lim texnologiyalari....................................................................................25 xulosa................................................................................................................31 foydalanilgan adabiyoyotlar.........................................................32 kirish kurs ishining dolzarbligi. o‘zbekiston respublikasining “davlat tili haqida”gi qonuni qabul qilinganining o‘ttiz yilligini keng nishonlash to‘g‘risida o‘zbekiston respublikasi prezidentining qarori e’lon qilindi. 2019-yil 21-oktyabr kuni o‘zbekiston respublikasining “davlat tili haqida”gi qonuni qabul qilinganiga o‘ttiz yil to‘ladi. mazkur tarixiy hujjatga binoan o‘tgan yillar davomida ona tilimiz mustahkam huquqiy asos va yuksak maqomga ega bo‘ldi. hozirgi kunda o‘zbek tili hayotimizning barcha jabhalarida - davlat va jamiyat boshqaruvi, davlatlararo munosabatlar, ilm-fan, ta’lim-tarbiya, tibbiyot, madaniyat va san’at sohalarida faol qo‘llanilmoqda, xalqaro minbarlardan baralla yangramoqda. suvsiz daryo bo‘lmaganidek, tilsiz millat ham vujudga …
2 / 31
ilining rivoji uchun beqiyos hissa qo‘shganlar. turkiy tillar oilasiga mansub bo‘lgan o‘zbek tilimiz bizning bebaho boyligimizdir. so‘z mulkining sultoni, buyuk mutafakkir alisher navoiy o‘zi yashagan murakkab davr - xv asrda tilimiz ximoyasiga otlanib, turkiy til o‘z imkoniyatlari jihatidan boshqa tillardan sira qolishmasligini ilmiy va amaliy jihatdan isbotlab berdi. o‘zining “xamsa” kabi shoh asarini turkiy tilda yaratdi. hozirda ham shoirlarimiz o‘zbek tilining boyligini, uning buyukligini namoyon etuvchi asarlar yaratmoqdalar. boisi buyuk adabiyoti bo‘lgan xalqning buyuk tili ham bo‘ladi. insonnig qanday ma’naviyatga ega ekanini uning tilida, chiroyli nutqida namoyon bo‘ladi. til millatning buyuk boyligi, bebaho xazinasi, tuganmas mulkidir. chunki millatning tarixi, uning madaniy, ma’naviy merosi, urf-odatlari va an’alari unda mujassam bo‘ladi. shu sababli ona tilimizni asrab-avaylash, uni boyitishimiz va avlodlarga to‘liqligicha yetkazishimiz kerak. birinchi prezidentimizning ta’bri bilan aytganda “o‘zlikni anglash, milliy ong va tafakkurning ifodasi, avlodlar o‘rtasidagi ruhiy-milliy bog‘liqlik til orqali vujudga keladi”.[footnoteref:1] bu fikrlarni doimo yodimizda tutishimiz kerak. darhaqiqat, tilsiz millat …
3 / 31
aki va yozma, nutq boyligini oshirish, imlo qoidalari va talablariga javob beradigan, adabiy-estetik tafakkurini kamol toptirish hamda o‘quvchilarni mustaqil fikrlashga o‘rgatishdan iborat. kurs ishining tuzilishi va hajmi. kurs ishimiz tarkibiy jihatdan kirish, ikki bob, oʻz navbatida har bir bob ikki boʻlimdan iborat, shuningdek kurs ishimiz xulosa va foydalanilgan adabiyotlardan jami 28 sahifadan tashkil topgan. i bob. boshlang'ich sinflarda "sifat" so'z turkumi va uning turlari 1.1. boshlang'ich sinflarda sifat so‘z turkumi va grammatikasi narsaning belgisini bildirib, qanday? qanaqa? qaysi? kabi so‘roqlardan biriga javob bo‘ladigan so‘zlar turkumi sifat deyiladi. sifat asosan otga bog‘lanadi va uning belgisini aniqlaydi. masalan: oq ko‘ylak, kuzgi ekin, aqlli qiz, yumshoq non, o‘rtancha o‘g‘il. bunda belgi bildiruvchi so‘z sifatlovchi, uni boshqarib kelgan ot esa sifatlanmish deyiladi. sifat bog‘lanib kelgan ot turli so‘z o‘zgartuvchi qo‘shimchalar bilan qo‘llanish mumkin, lekin sifat o‘zgarmaydi: ko‘k qalam, ko‘k qalamning, ko‘k qalamdan kabi. sifat gapda asosan a) sifatlovchi-aniqlovchi vazifasini bajaradi: bir ozdan so‘ng yoqimli …
4 / 31
; 8) o‘rin va paytga munosabat bildiruvchi sifatlar: kechki, tonggi, kuzgi, bahorgi. asliy va nisbiy sifat. sifatlar ma’no jihatdan bir-biridan farqlanadi. ba’zi bir guruh sifatlar bevosita belgi ifodalash xususiyatiga ega bo‘lsa, boshqalarida belgi tushunchasi ma’lum bir narsaning boshqa narsaga munosabati asosida anglashiladi. shunga ko‘ra ularni asliy va nisbiy sifatlarga ajratish mumkin.[footnoteref:2] [2: abdurahmonov gʻ. qoʻshma gap sintaksisi asoslari toshkent 1958; 403-b] 1. narsaning belgisini bevosita ifodalaydigan, belgini darajalab ko‘rsata oladigan sifat asliy sifat deyiladi. masalan: yaxshi, katta, uzun, qisqa, oq, qora, semiz, kamtar kabi tub so‘zlar asliy sifatlardir. 2. narsa belgisini o‘rin yoki paytga nisbatlash, boshqa narsaga o‘xshatish, chog‘ishtirish kabi ma’nolar vositasida ifodalaydigan sifat nisbiy sifat deyiladi. nisbiy sifatlar affikslar orqali yasalgan sifatlardan tashkil topadi. ular ma’no jihatdan a) belgini biror narsaga nisbat berish bilan ifodalaydi: g‘ayratli yigit, chiroyli surat, devoriy gazeta, ko‘rpalik mato; b) belgini o‘rin va paytga nisbatlaydi: toshkentlik kishi, yerdagi olma, kuzgi shamol; d) belgini narsaning xususiyat, …
5 / 31
n (qaraganda) … -roq yoki … -dan (ko‘ra) … -roq qolipi asosida voqelanadi: bugungi shamol kechagiga qaraganda kuchliroq.tut terakdan pastroq. asal shakardan ko‘ra shirinroq.[footnoteref:3] [3: hojiyev a. nurmonov s. zaynobiddinov va boshq- hozirgi o‘zbek tili faol so‘zlarining izohli lug‘ati 890-b] qiyoslash ma’nosi chiqish yoki jo‘nalish kelishigidagi ot + ko‘ra, nisbatan, qaraganda so‘zlaridan biri hamda oddiy darajadagi sifat birligi orqali ham ifodalanishi mumkin: alisher boshqa bolalarga qaraganda zehnli, mehnatsevar chiqdi. ba’zan bunday ma’no –roq ko‘rsatkichili sifatning yakka o‘zi orqali ham hosil bo‘lishi mumkin: qalbdan aytilgan tashakkurdan qimmatliroq mukofot bo‘lmaydi. orttirma daraja belgining oddiy darajadan ortiq, yuqori ekanligini ifodalaydi. orttirma daraja quyidagicha usullar vositasida hosil bo‘ladi: 1. fonetik usul: a) sifatning bosh qismi va oddiy darajadagi shaklning maxsus takrori orqali: ko‘m-ko‘k, dum-dumaloq, yam-yashil, oppa-oson, teppa-teng; b) sifat tarkibidagi unlini cho‘ziq talaffuz qilish orqali: baaland, achchiq. 2. leksik usul: a) sifat oldidan eng, juda, g‘oyat, g‘oyatda, nihoyatda, behad, biram, tim, naq, cheksiz kabi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 31 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "boshlang'ich sinflarda "sifat" so'z turkumini o'rganish"

boshlang'ich sinflarda "sifat" so'z turkumini o'rganish mundarija: kirish.....................................................................................................................3 i bob. boshlang'ich sinflarda "sifat" so'z turkumi va uning turlari 1.1. boshlang'ich sinflarda sifat so‘z turkumi va grammatikasi....................5 1.2. boshlang'ich sinflarda sifatning o‘rganilishi.......................................10 ii bob. boshlang‘ich sinflarda sifat so‘z turkumini o‘qitishda muammoli ta’lim texnologiyalari 2.1. boshlang'ich sinflarda "sifat" so'z turkumini o'rganish......................18 2.2. boshlang‘ich sinflarda sifat so‘z turkumini o‘qitishda muammoli ta’lim texnologiyalari....................................................................................25 xulosa...

Этот файл содержит 31 стр. в формате DOCX (106,1 КБ). Чтобы скачать "boshlang'ich sinflarda "sifat" so'z turkumini o'rganish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: boshlang'ich sinflarda "sifat" … DOCX 31 стр. Бесплатная загрузка Telegram