"жинс таълимоти тўғрисида тушунча"

PPT 20 pages 853.5 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 853.5 KB

File type PPT

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

economic outcomes of female immigrant entrepreneurship тайёрлади: профессор а.кахаров доцент э.с.шаптаков қ.х.ф.номзоди, доцент в.б. а.а.хушвақтов ассистент м.хусеинова ўзбекистон республикаси қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги самарқанд қишлоқ хўжалик институти ҳайвонлар генетикаси, селекцияси ва урчитиш кафедраси фан: генетика мавзу: «жинс таълимоти тўғрисида тушунча» режа 1. жинс тўғрисида тушунча. 2.жинсий хромосомаларга боғлиқ бўлган нуқсонлар ва касалликлар уларни наслга берилиши. 3. жинсни сунъий бошқариш муаммоси. таянч иборалар: жинс, жинсга хос белги, хромосомалар, мейоз, организм, бириккан белги, конюгация, жинсни фарқланиши, кариотип. 1-масала. жинс организмдаги белги ва хусусиятлар йиғиндиси бўлиб, янги авлоднинг вужудга келишини ва ирсий белгиларнинг наслдан-наслга ўтишини таъминлайди. турларнинг ўз-ўзидан кўпайиши учун бир миқдорда эркак ва урғочи жинсини бўулиши-кўпайиши жараёнидаги жинсни фарқланишига боғлиқдир. жинсни фарқланишини асосан 3 типи маълум (детерминация лотинча determinotra- чегаралаш, аниsлаш). 1. эпигамик - бунда индивидумнинг жинси онтогенез жараёнида аниқланади. у ёки бу жинсни кўпинча ташқи муҳитга боғлиқ бўлади. 2. прогамик - бунда жинс индивидумининг ота-онасини гаметогенез жараёнида аниқланади. 3. сингамик …

2 / 20

аметаларни ажратади. шунинг учун ҳам уларни гетерогаметали хромосомалар деб айтилади. сперматозоидларнинг икки хил бўлиши бўлажак жинсни аниқлашда муҳим аҳамиятга эга. агар зиготани ҳосил қилишда «xx» хромосомали спермтозоид қатнашса урғочи жинс ва «у» хромосомали сперматозоид қатнашса эркак жинс ҳосил бўлади. «x» ва «у» хромосомали сперматозоидлар нисбатан тенг булганлиги учун олинган авлодларда урғочи ва эркак жинсларнинг нисбати ҳам бир-бирига тенг бўлади, оталаниш даврида мейозда гаметаларнинг пайдо бўлиши ва жинснинг ҳосил бўлиш шартли таъсири (схемаси) қуйидагича. рхх x ху гаметалар х x ху авлод хх хх ху ху урғочи 50% эркак 50% айрим тур ҳайвонлар, пилла қурти капалаклар, қушлар ва амфибияларда гетерогаметик жинс -урғочи ҳайвонлар бўлиб, гомогаметик жинс эса эркак ҳайвонлардир. буларда хромосомаси «zz» ва урғочи ҳайвонлар хромосомаси «zw» билан белгиланган. бундан ташқари ҳайвонлар (асаларилар) жинс партеногенез натижасида ҳамма хромосомаларнинг кўпайиш даражаси билан белгиланади. агар организм диплоид (32та) наборига эга бўлса урғочи гаплоид (16) бўлса эркак жинс бўлади. цитологик текширишлардан маълумки жинснинг ҳосил …

3 / 20

«ху» деб аталади, урғочиларда эса монохромосомалар «xx» дейилади. қолган хромосомаларнинг ҳаммаси аутосомалар деб аталади. урғочи ҳайвонларда тухум ҳужайралар асосан бир хил «x» хромосомаларни ва эркак ҳайвонларда уруғ ҳужайралар - сперматозоидлар икки хил, яъни ярим «x» ва ярим «у» хромосомаларни ҳосил қилади. шунинг учун урғочи жинс - гомогамета, эркак жинс - гетерогамета деб аталади. 2-масала. шахсий тараққиёт (онтогенез) даврида жинснинг алоҳида-алоҳида чекланиши, ундаги бирламчи ва иккиламчи белгиларнинг пайдо бўлиши аниқланган. булар кейинчалик жинс орасидаги тафовутни, белгилараро фарқланишини келтириб чиқаради.ташқи кўринишдан - тана тузилиши, тирик вазн, туси, пати елини бўлиши ёки бўлмаслиги, жинсий органларни тузилиши ва фарқи.ички томондан - модда алмашиниш, гормонлар ва цитогенетик кўрсаткичлар.табиатда ва илмий текширишларда хромосомаларнинг жинсни аниқлашдаги роли мутлоқ эмаслиги ва уларнинг функцияси генларнинг умумий баланси таъсирида бузилиши мумкинлиги аниқланган.айрим ҳолларда ҳар хил жинс ҳайвонлар орасида у ёки бу жинсий белгиларга эга бўлмаган интерсекс (оралиқ жинсдаги) организмлар, шунингдек у ёки бу жинсий белгилар ривожланган ўта урғочи ва ўта …

4 / 20

плоид (урғочи) интерсекс нормал диплоид (еркак) ўта еркак шундай қилиб жинсни белгиларшинг баланс назарияси яратилди. бу назарияга кўра жинснинг ривожланищи аутосомалар (а) билан жинсий (x) хромосомалар орасидаги нисбатга боғлиқ экан. х:а нисбати. организмнинг жинси. 3:2=1,5 ўта урғочи 2:2=1 нормал диплоид урғочи 3:3=1 нормал триплоид урғочи 4:4=1 нормал тетраплоид урғочи 2:3=0,67 интерсекс 1:2=0,50 нормал диплоид эркак 1:3=0,33 ўта эркак 3:2=0 летал охирги йилларда одамларда мейозда жинсий хромосомалар қиз ҳужайраларга бўлинмасдан қолиши туфайли икки хил тухум ҳужайралар ҳосил бўлади. клаенфельтер ва тернер синдромлари ҳайвонларда ҳам учрайди. табиатда шундай оранизмлар ҳам борки улар ўзида ҳам эркак, ҳам урғочи танасидаги белгиларни мужассамлаштиради, бунга гинандроморфлар дейилади, ҳодисага эса гинандроморфизм (гин-аёл, андро-эркак, морфизм-шакл). гинандроморфизм жинсий белгилар яққол яхши ривожланган турларда бўлмайди (жуда кам). улар 3 хил: ёнбош (лотерал), орқа-олди ва мозаик. бу ҳодиса дрозофила пашшасида аниқланган.. нормал бўлмаган тухум ҳужайралари нормал уруғ ҳужайралари х+22 у+22 хх+22 ххх+44 ўта урғочи трисомия синдроми (тухумдон ва бача- дон етарли …

5 / 20

али ҳужайралардан тананинг урғочи қисми ва битта «x» хромосомали ҳужайралардан тананинг эркак қисми ривожланади. бундан ташқари гермофродитизм ҳам учраб туради. ўзида ҳам эркак ҳам урғочи жинсий органларини мужассамлаштириш (гермос-коинот худоси.афродит - гўзаллик худоси. иккаласини никоҳидан бўлган болани отаси олса ўғил, онаси олса қиз бўлган шундан гермофродитизм деб номланган). гермофродитизм ҳам 2 хил бўлади: а) ҳақиқий - бу жуда кам учрайди, б) сохта гермофродитизм бу шахсий тараққиётнинг дастлабки даврида бошланади, уни даволаш мумкин, чунки гормонлар функцияси билан боғлиқ.. организмнинг бисексуаллиги кўпгина текширишлар натижасида шундай хулоса қилиш мумкинки, организм маълум бир шароитда ёки урғочилик ёки эркаклик жинсини шакллантириш қобилиятига эга буни бисексуаллик деб айтилади. р.гольдшмидт япон ва европа пилла қуртларини чатиштириб қизиқ ҳодисани кузатган. агар эркак қуртлар европа урғочиси япон қуртидан бўлса олинган авлодларда жинс нисбати 1:1 га тенг бўлган. агар эркак қуртлар япон қуртлари бўлиб, урғочи қуртлар европа қуртлари бўлса олинган авлодларда ҳам эркак қуртлар интерсекслар келиб чиқади. организмни бисексуаллигини исбот …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""жинс таълимоти тўғрисида тушунча""

economic outcomes of female immigrant entrepreneurship тайёрлади: профессор а.кахаров доцент э.с.шаптаков қ.х.ф.номзоди, доцент в.б. а.а.хушвақтов ассистент м.хусеинова ўзбекистон республикаси қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги самарқанд қишлоқ хўжалик институти ҳайвонлар генетикаси, селекцияси ва урчитиш кафедраси фан: генетика мавзу: «жинс таълимоти тўғрисида тушунча» режа 1. жинс тўғрисида тушунча. 2.жинсий хромосомаларга боғлиқ бўлган нуқсонлар ва касалликлар уларни наслга берилиши. 3. жинсни сунъий бошқариш муаммоси. таянч иборалар: жинс, жинсга хос белги, хромосомалар, мейоз, организм, бириккан белги, конюгация, жинсни фарқланиши, кариотип. 1-масала. жинс организмдаги белги ва хусусиятлар йиғиндиси бўлиб, янги авлоднинг вужудга келишини ва ирсий белгиларнинг наслдан-наслга ўтишини таъм...

This file contains 20 pages in PPT format (853.5 KB). To download ""жинс таълимоти тўғрисида тушунча"", click the Telegram button on the left.

Tags: "жинс таълимоти тўғрисида тушун… PPT 20 pages Free download Telegram