mehnat resurslari

PPTX 33 стр. 1,2 МБ Бесплатная загрузка

33 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,2 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 33

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 33

4-маъруза. иқтисодиётда кадрлар ва меҳнатга ҳақ тўлаш 6-мавзу: саноат корхоналаринг меҳнат ресурслари режа меҳнат ресурсларининг таснифланиши меҳнат ресурсларининг таркиби ва тузилиши корхоналарида иш хақини ташкил қилиш меҳнат ресурслари деб, ўзининг ақлий ва жисмоний меҳнати билан ижтимоий ишлаб чиқаришда иштирок этадиган меҳнатга қобилиятли кишилар тўпламига айтилади инсон ресурслари булар одамлардир, улар фақат моддий неъматлар яратиб қолмай, шу билан бирга уларни истеъмол хам қиладилар. одамлар ўзларининг моддий ва маънавий эхтиёжлари жихатидан унчалик бир хил эмаслар. бунга уларнинг жинси, ёши, соғлиги, оилавий ахволи, маълумот даражаси ва бошқа ижтимоий, рухий физиологик сифатлари сабаб бўлади, шунинг учун бир киши иккинчисига ўхшамайди. меҳнат ресурслари мамлакат ахолисининг ўз рухий физиологик ва ақлий сифатлари билан моддий неъматлар ишлаб чиқаришга ёки хизматлар кўрсатишга қодир бўлган меҳнатга лаёқатли қисмидир. улар таркибига фақат иқтисодий фаол аҳолигина эмас, шу билан бирга хозирги пайтда ишламаётган ва иш қидирмаётган меҳнатга қобилиятли шахслар, шу жумладан ишлаб чиқаришдан ажралган ҳолда таълим олаётганлар ҳам киритилади. мехнат ресурсларини …

2 / 33

ар киради. улар асосий ва ёрдамчи ишчиларга бўлинади. асосий ишчилар ёрдамчи ишчилар ишчиларнинг умумий сони мутахассис ва раҳбарлар ишлаб чиқариш жараёнини ташкил этиш ва бошқариш билан шуғулланади ҳизматчилар таркибига молия-ҳисоб, маoмонот-сотиш ва бошқа функцияларни бажарувчи ходимлар киради. ишчи ва хизматчиларни ўқитиш ўз ичига тўртта бўғинни олади. профессионал тайёргарлик малака ошириш кадрларни қайта тайёрлаш олий ўқув юртидан кейинги қўшимча ўқитиш профессионал вазифалар иш жойи ва лавозимларнинг мажбуриятлари билан боғлиқ хусусиятлари ва уларнинг динамик тавсифномаларини ўрганиш лавозим йўриқномаси малакавий талаблар меҳнат унумдорлиги деганда, битта ходимнинг бир вақт бирлиги (соат, смена, ой, чорак, йил) давомида ишлаб чиқарилган маҳсулот (иш, хизмат) ҳажмининг миқдори (натурал, натурал -шартли, қиймат, меҳнат) ёки бир маҳсулот бирлигини ишлаб чиқаришга сарф қилинган вақт бирлиги билан ўлчаниши тушунилади меҳнат унумдорлиги даражаси 2 кўрсаткич билан характерланади: маҳсулотнинг меҳнат сиғими (тескари кўрсаткич) ва 1 бирлик вақт ичида яратилган маҳсулот бирлиги (тўғри кўрсаткич). бу кўрсаткичлар қуйидаги формулалар билан ифодаланиши мумкин: t = t/b t …

3 / 33

монидан расмий равишда энг кам ойлик маош ставкаси ѐки соатбай тўлов шаклида ўрнатиладиган иш ҳақи. номинал иш ҳақи - пул шаклидаги иш ҳақи. реал иш ҳақи - пул шаклида олинадиган иш ҳақига сотиб олиниши мумкин бўлган товар ва хизматлар миқдори (иш ҳақининг харид қобилияти). меҳнатга тўланадиган ҳақни тўғри белгилаш мақсадида тариф тизими қўлланилади. тариф тизими уч қисмдан иборат: тариф ставкаси, тариф сеткаси, тариф-малака билдиргичи. “тариф тизими” ёки “тариф сеткаси” нима? тариф тизими ҳамда ягона тариф сеткаси тушунчаларига тез-тез дуч келамиз. меҳнат кодексининг айрим моддаларида ҳам бу тушунчалар қўлланилган. масалан, кодекснинг 16-моддасида ходимнинг асосий ҳуқуқларидан бири сифатида ўз меҳнати учун қонун ҳужжатларида меҳнатга ҳақ тўлаш ягона тариф сеткасининг биринчи разряди бўйича белгиланганидан оз бўлмаган миқдорда ҳақ олиш белгилаб ўтилган. тариф сеткаси ёки тариф тизими шундай тизимки, унда касблар ва лавозимларнинг разрядига қараб лавозим маошини ҳисоблаш учун миқдорлар, коэффициентлар келтирилган бўлади. бутун республикада шундай турдаги ва бир хил разряддаги касб, лавозим учун …

4 / 33

2000 10 5,362 822000 11 5,733 822000 12 6,115 822000 5026530 13 6,503 822000 14 6,893 822000 15 7,292 822000 16 7,697 822000 17 8,106 822000 18 8,522 822000 19 8,943 822000 20 9,371 822000 7702962 21 9,804 822000 22 10,240 822000 тариф сеткаси – разрядлар шкаласидан иборат бўлиб, уларнинг хар бирига ўз тариф коэффициенти берилган ва хар қандай разряднинг тариф сеткасида ишнинг мураккаблигига қараб биринчи разрядга нисбатан ишнинг неча марта мураккаблигини кўрсатиб туради. разрядлар миқдори ва уларга тегишли тариф коэффициентларининг миқдори корхонада тузиладиган жамоа шартномасида белгиланади. жамоа шартномаси тариф битими асосида ишлаб чиқилади ва ходимлар ахволининг шартнома шартларига нисбатан ёмонлашувини назарда тутмаслиги лозим. тариф ставкаси – иш вақти бирлиги хисобига мехнатга хақ тўлашнинг пул билан ифодаланган мутлақ миқдоридир. биринчи разряднинг тариф ставкаси корхонанинг жамоа шартномаси билан белгиланади ва бир томондан, унинг молиявий имкониятларига, иккинчи томондан, тармоқ битимида акс эттирилган мехнатга хақ тўлаш шартларига боғлиқ бўлади. бунда у белгиланган энг …

5 / 33

да таркибий бўлим ҳақидаги қоидаларнинг мантиқий давоми ҳисобланилади. лавозим йўриқномалари умумий қисм, функционал вазифалар харитаси, ҳуқуқлар, жавобгарлик, рағбатлантириш каби асосий қисмлардан иборат. мехнат натижаларини аниқлаш учун қандай асосий кўрсаткич татбиқ этилишига қараб иш хақининг барча тизимларини иш хақининг шакллари деб аталувчи иккита катта гурухга бўлиш қабул қилинган. агар мехнат натижаларининг асосий ўлчови сифатида тайёрланган махсулот (кўрсатилган хизмат)дан фойдаланиладиган бўлса, у холда мехнатга хақ тўлашнинг ишбай шакли хақида сўз юритилади. агар бундай ўлчов сифатида ишланган вақт миқдоридан фойдаланилса, бундай холда вақтбай иш хақи тўгрисида гап боради. демак, иш хақининг шакли - хақ тўлаш тизимларининг муайян тоифасидан иборат бўлиб, иш хақ тўлаш мақсадида унга нарх белгилашда мехнат натижаларини хисобга олиш асосий кўрсаткичи бўйича гурухларга ажратилган бўлади. ишбай хақ тўлашда асосий мехнат нормаси сифатида махсулот ишлаб чиқариш нормаси намоён бўлади. бу норма хам қонун билан белгиланган иш вақти муддатидан келиб чиқиб хисобланади. ходимнинг асосий мехнат вазифасини - нормани бажарганлиги учун у тариф ставкаси …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 33 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "mehnat resurslari"

4-маъруза. иқтисодиётда кадрлар ва меҳнатга ҳақ тўлаш 6-мавзу: саноат корхоналаринг меҳнат ресурслари режа меҳнат ресурсларининг таснифланиши меҳнат ресурсларининг таркиби ва тузилиши корхоналарида иш хақини ташкил қилиш меҳнат ресурслари деб, ўзининг ақлий ва жисмоний меҳнати билан ижтимоий ишлаб чиқаришда иштирок этадиган меҳнатга қобилиятли кишилар тўпламига айтилади инсон ресурслари булар одамлардир, улар фақат моддий неъматлар яратиб қолмай, шу билан бирга уларни истеъмол хам қиладилар. одамлар ўзларининг моддий ва маънавий эхтиёжлари жихатидан унчалик бир хил эмаслар. бунга уларнинг жинси, ёши, соғлиги, оилавий ахволи, маълумот даражаси ва бошқа ижтимоий, рухий физиологик сифатлари сабаб бўлади, шунинг учун бир киши иккинчисига ўхшамайди. меҳнат ресурслари мамлакат ахолисининг ўз рух...

Этот файл содержит 33 стр. в формате PPTX (1,2 МБ). Чтобы скачать "mehnat resurslari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: mehnat resurslari PPTX 33 стр. Бесплатная загрузка Telegram