adabiy tahlil va talqin

DOCX 9 pages 46.4 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 46.4 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

ii modul. adabiy tanqidda tahlil va talqin 6-mavzu: adabiy tahlil va talqin muammolari – 2 soat. reja: 1. adabiy matnni o‘qish, o‘zlashtirish muammosi. 2. talqiniy yondashuvlar yoxud maqsadli tahlil. 3. talqiniy jarayon: tahlil yo‘llari, maqsad va vazifalari. tayanch so`z va iboralar: ma’ruza bayoni: 1. adabiy matnni o‘qish, o‘zlashtirish muammosi. adabiy matnni o‘qish, o'zlashtirish muammosi. 0‘zbckiston mustaqiliigi tufayii qo‘lga kiritilgan haq-huquqlar. imkoniyailar, yutuqlar sarhisob qilinmoqda. ijtimoiy fantar, xususan, adabiyotshu- noslik va tanqidcbiiik sohasida qadriyatlami, ma'naviy-adabiy boyliklarni, falsafiy, tarixiy asarlarni 0‘rganish, izchil tahlil, talqin etish, baholash imkoniyati paydo bo‘ldi. hech qanday tuzurn talqin, tahiilni inkor etmaydi. lekin aksariyat ijtimoiy-siyosiy-mafkuraviy munosa- batlar xolis va teran talqinga imkon bermaydi. mustaqil o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy, adabiy-ma'naviy vaziyat o‘tmishni haqqoniy 0‘rganish, muqaddas, o'lmas asarlarni xolis, ishonarli, ilmiy talqin etish imkonini berdi. qur'oni karimning bir necha izohli taijimasi, jaloliddin rurniy «masnaviy»sining shariili taijimasi, olamga taniqli mumtoz olimlarimiz. adiblarimiz asarlarining izoh-sharhlar bilan chop etilishi yigirma yillik tariximizning bebaho yutuqiaridir. muslaqillik …

2 / 9

ksaklikka ko'tarishda, insoniv fazilatlarni kamol toptirishda shunchaiik qudratii ma'rifly qurolga ega bo'lamiz. ayni pavtda bu vazifa, ilgari ham aytganimdek, har birimizni navoiyni yanada yaxshjroq o‘qishga, kavoiyni yanada tcranrcq o'rganishga, uning umr daftaridan ibrat va saboqlar olib yashashga da'vat etadi»'. qadriyadami qadrlab, mangu barhayol asarlami lushunib, his qilib, talqin etish. yaratilayotgan ko'piab asarlarning sarasini bexato ajrata bilish fikrlovchi, sinchkov insonlarning murakkab yumushidir. mustaqillik yillarida kishilariinizdagi mushohadakorlik, talqin qila bilish uquvi o‘sdi. milliy mafkura, istiqlol g'oyasining ilm-fan, xususan. o'zbek adabiyotshunosiigi va tanqidchiligiga singib borishi badiiy asarlar - adabiy matnning mukammai, ilmiy tahlii va talqinida namoyon bo iadi.tahlil va talqin nafaqat hozirgi o'zbek adabiyoti, balki mumtoz adabiyotimiz, jahon adabivoti noyob namunalarining asosli tahlil, teran talqini orqaii miliiy matlcura. istiqlol g‘oyasini yoritib bcrishi mumkin.tahlil va talqinlar — badiiy asar bahosini belgilashdagi bosh mezon. ayni vaqtda ular adabiy tanqidning muhim tarkibiy asoslari. adabiy tanqid esa — adabiyotshunoslikni tutib turadigan mustahkam uch ustunning biri u badiiy …

3 / 9

nafosatshunosligi (retseptiv estetikajdir. madaniyatli inson borki, qadriyatlarni e'zozlash, o'rganish, olzlash- tirish yo'lidan boradi. bu — murakkab jarayon, ruhiy-ma’naviy holat. qadrivatlarni o'zlashtirish, anglah yetisb retseptiv cstetika predmetidir. 0‘ziashtirish nafosatshunosligj qadrivat, xususan, badiiy ijod namun- larini qabul qilish, mh-ongga singdirish jarayonini yoritsa, adabiy talqin o‘zlashtirilgan qadriyat, go'zallikning hayotga qaytarilishi, boyitilgan qadriyat sifatida qayta tug'iiish holatidir. shunday qarash mayiudki, adabiy matn, tahlil, talqin jarayonidan keyingina yo badiiy asar maqomini oladi, yo yaroqsiz matoh sifatida inkor etiladi. tahlil va talqin ichjd va tashqi jarayon sifatida kechadi. adabiy matn yaratuvchisi, ayni paytning o'zida ichki, yashiriri talqinchi hamdir. matr yaratuvchining iste'dodi vuksak bo'isa, uning taiqincni, tanqidchi sifatidagi talabchanligi ham shunchalik jiddiy, shafqatsiz bo'ladi. 2. talqiniy yondashuvlar yoxud maqsadli tahlil. adabiy tanqid–keng qamrovli soha. sharoit, vaziyat adabiy tanqidning goh u, goh bu yo'nalishda rivojlanishini taqozo etadi. xx asr o'zbek tanqidchiligi murakkab holatlami boshidan kechirdi. asr boshlaridagi yangi shakliangan adabiy tanqid ruhida millatpar- varlik, xolis adabiy talqinga intilish …

4 / 9

iga erishish»' asosiy masala bo'lib turibdi. xx asming 80-yillari, xususan, o'zbekiston mustaqilligidan boshlab. tanqidchilikda talqinga, badiiv asariami ich-ichidan xolis yoritib berishga, ma'nolar qatini ochishga, tarilillar har xiiligiga e'tibor ortdi. badiiy asarga biografik, ijtimoiy-genetik, ontologik, tarixiy- funksionai vondasjtuv yoxud maqsadli tahlil qilish tamoyili kuchaydi. adabiy talqin badiiy asarni ich-ichidan, tuzilishi-vu tarkibi ruhidan yoritishdir. tabdilning strukturali, semiotik, ijtimoiv, uslubiy, intonatsi- yaga ko'ra botinidan boqib, ichdan tekshirib (mikroanaliz) tahlil qijish yo'sinlari mavjud. ohang, uslub tahlili tanqidchilikka endi- endi kirib kelayapti. adabiy tanqidning asl rnohiyati tahlij va talqiitlarda namoyon bo'lishini ko'rsatish dolzarbdir. tahlillar izchil. ishonarli; talqin asosli bo'lsa, badiiy asaming asl qimmati, qadriyatlik asosi anglashilaveradi. haqiqiy adabiy-badiiy matn-o'ziga xos, betakror qurilma. unda adib uslubi, iste'dodi, inteliektual daraiasi aks etadi chin adabiy [footnoteref:1] matn-ma'nolar xazinasi, pishiq-puxta to'qilgan mato ntisoli. matn bir qancha qatiamlardan iboratki, kitobxon, talqinchi o;z imkoniyati darajasida shu qatiamlarni zabt etadi. asrlar davomida ahli donish. ahli ilmlar matn niurakkabliklari, mukammalliklari maftuni bo'lib kelganlar. …

5 / 9

‘ziga xos ijoddir. kitobxon-badiiy matn unga xoh yoqsin — xoh yoqmagan bo‘1sa-da. his-hayajonga beriladi, u liaqda o‘y!ay boshlaydi. kitobxon ijodining bu bosqichida badiiy matn yo badiiy asar sifatida qabul qilinadi, yo badiiylikka aloqasiz matoh sifatida inkor etiladi. o`qish, uqish jarayonidagi ijodda aql yetakchilik qiladi. aniqrog'i, kitobxon, bus-butun holda qabui qiluvchi, o'zlashtiruvchiga ayianadi. asarni c'qish, aslida, o‘zi uchun ijro etishdir. kitobxon voqealarga aralashadi, qahramonlarni joylashtiradi, ularning gap-so‘zlarini eshitadi, ruhiy holatlarim yurakdan his etadi. b tomaslievskiy anglashicha, “kitobni o‘qib”, biz uni “ichki nutq” shakliga o‘giramiz yoxud uni gapirtiramiz. ovoz holiga keltiramiz. kitobxon qalbi asar ijro elilayotgan sahnaga aylandimi, demak, qahramonlar ham kitobxon ixtiyoriga o'tgan bo'ladi. yozuvchi abduila qodiriy «o‘tkan kunlar»ni yozar ekan, o‘quvcbi sifatida yozganlarini uqib bordi. natijada, kumushning olimiga ilk bor ko'z yoshi to'kkan kitobxon qodiriyning o‘zi bo‘ldi. romandagi otabekka kilobxon qodiriy havas biian qaradi. «bordiyu, «o‘tkan kunlar» romani asosida kino olinsa, otabek rolida o'zim o'ynagan bo`lardim», deya orzu qildi qodiriy. …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "adabiy tahlil va talqin"

ii modul. adabiy tanqidda tahlil va talqin 6-mavzu: adabiy tahlil va talqin muammolari – 2 soat. reja: 1. adabiy matnni o‘qish, o‘zlashtirish muammosi. 2. talqiniy yondashuvlar yoxud maqsadli tahlil. 3. talqiniy jarayon: tahlil yo‘llari, maqsad va vazifalari. tayanch so`z va iboralar: ma’ruza bayoni: 1. adabiy matnni o‘qish, o‘zlashtirish muammosi. adabiy matnni o‘qish, o'zlashtirish muammosi. 0‘zbckiston mustaqiliigi tufayii qo‘lga kiritilgan haq-huquqlar. imkoniyailar, yutuqlar sarhisob qilinmoqda. ijtimoiy fantar, xususan, adabiyotshu- noslik va tanqidcbiiik sohasida qadriyatlami, ma'naviy-adabiy boyliklarni, falsafiy, tarixiy asarlarni 0‘rganish, izchil tahlil, talqin etish, baholash imkoniyati paydo bo‘ldi. hech qanday tuzurn talqin, tahiilni inkor etmaydi. lekin aksariyat ijtimoiy-si...

This file contains 9 pages in DOCX format (46.4 KB). To download "adabiy tahlil va talqin", click the Telegram button on the left.

Tags: adabiy tahlil va talqin DOCX 9 pages Free download Telegram