ong va ruhiyat. falsafiy talqin.

DOC 80.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1407323344_57841.doc ong va ruhiyat. falsafiy talqin. reja: 1. ong va ruhiyat nima? falsafada ong va ruhiyat muammosi. 2. inson ongining tabiiy-ijtimoiy jihatlari. 3. ijtiimoiy va individual ong.ijtimoiy ongning asosiy shakllari. 4.ong va ruhiyatning falsafiy talqinini o’rganishning ahamiyati.. ong nima? inson azal-azaldan o’zigagina xos bo’lgan ongning nima ekaniligi to’g’risida o’ylab, baxslashib keladi. bu baxslarning bir jihati, ong tabiat maxsulimi yoki inson ongi ilohiy yaratilganmi? degan masaladan iborat. ikkinchi jihati esa, inson dunyoni doimo bir xil anglaganmi? ya’ni asrlar davomida inson ongi takomillashib kelganmi yoki hamon o’sha-o’shami? degan muammo bilan bog’liq. «o’zingni bilsang, olamni bilasan», – degan edi suqrot. aforizmga aylanib ketgan bu fikr ortida olam kabi inson ham siru sinoatlarga boy, u o’zini bilish orqali olam mohiyatini anglashпa yo’l ochishi mumkin, degan g’oya yotibdi. shu ma’noda, inson o’zini tashqi olamdan ajratib, alohida bir mo’jiza va tadqiqot mavzui sifatida o’rganishga harakat qila boshlagan paytdan buyon uni o’ylantirib kelayotgan muammolardan biri ongning mohiyati, …
2
adi. inson tanasidagi ruh bizning istak va fikrlarimizning tashuvchisidir. jon o’lishi bilan ong ham o’ladi. bunday qarashlarning ildizi juda qadimiy bo’lsa-da, ular hamon o’zining ko’plab tarafdorlariga ega. zero, u olam va odamning yaratilganligi masalasi bilan bevosita bog’liqdir. kimda-kim olam va odam yaratilganligini tan olar ekan, ong ham yaratganning qudrati ekanligini tan olishi tabiiy. ong moddiylikning miyada aks etishi deb tushunishda, uning mohiyati inson tanasi faoliyati bilan bog’lab talqin etiladi. bunday qarashlar ham qadimiy ildizlarga ega. xviii asrga kelib ongni bevosita inson miyasi faoliyati bilan bog’lashga harakat qilgan qarashlar ham shakllandi. ayni paytda materialistik yo’nalish nomini olgan bunday yondashuvlar doirasida ongning mohiyatini buzib talqin qilish hollari ham paydo bo’lgan. falsafa tarixida «vulkar materializm» deb nom olgan oqim namoyandalarining qarashlari bunga misol bo’la oladi. ularning fikricha, xuddi jigar safro ishlab chiqargani kabi, miya ham ongni ishlab chiqaradi. bunday yondashuv natijasida ong ideal emas, balki moddiy hodisa, degan xulosa chiqadi. vaholanki, safroni ko’rish …
3
boshqacha aytanda, ular o’rtasida uzviy aloqadorlik mavjud. ong tarixi quyosh sistemasi va unda millionlab yillar davomida sodir bo’lgan o’zgarishlardan ham ayricha olib qaralishi mumkin emas. aynan mana shu jihatdan olganda, ongning shakllanishini kosmik hodisa sifatida qarash ham mumkin. in’ikos shakllari evolyusiyasi va ong. ong in’ikosning oliy shaklidir. xo’sh, in’ikos deganida nima tushuniladi. in’ikos muayyan ta’sir natijasida paydo bo’ladi. buning uchun esa, hech bo’lmaganda, ikkita obyekt bo’lishi va ular o’rtasida o’zaro ta’sir bo’lishi lozim. eng umumiy ma’noda, har qanday predmetlarning u bilan ta’sirlashuvda bo’lgan boshqa predmetlarning ta’sirini muayyan tarzda aks ettirishi bilan bog’liq xossasiga in’ikos deyiladi. shu ma’noda in’ikos hamma joyda mavjud. ayni paytda har bir xolatda u o’ziga xos xususiyatga egadir. chunonchi, notirik tabiatdagi in’ikos bilan tirik tabiatdagi in’ikos bir-biridan tubdan farq qiladi. notirik tabiatda in’ikos oddiyligi bilan ajralib tursa, tirik tabiatda u murakkab harakter kasb etadi. shu bilan birga, notirik tabiatda in’ikos passivligi, tirik tabiatda esa, faolligi bilan ajralib …
4
n yetarli emasligini unutmaslik lozim. bu miya normal funksional faoliyat ko’rsatishi zarur. va nihoyat, normal funksional faoliyat ko’rsatuvchi miya sohibi ijtimoiy munosabatlarga tortilgan bo’lishi shart. shu o’rinda vulkar materialistlar qarashlariga yana bir marta murojaat qilish lozim. agar ular xaq bo’lganida edi, hayvonot olamiga tushib qolgan inson bolalarida ham ong shakllangan bo’lishi kerak edi. ular hayvonlar orasida bo’lganida ham jigar safro ishlab chiqaraveradi. ammo, miya ongni ishlab chiqarmaydi. bundan ongning ijtimoiy-ruhiy xodisa ekaniligi va u faqat jamiyatdagina shakllanishi mumkinligi haqidagi xulosa kelib chiqadi. ong va ruhiyat (psixika). ong psixik in’ikosning o’ziga xos, yuksak shaklidir. ammo, bu psixika va ong tushunchalarini aynanlashtirish uchun asos bo’la olmaydi. negaki, psixika hayvonlarga ham xosdir. gap inson psixikasi haqida ketganda ham, u ong tushunchasiga nisbatan keng qamrovlilik kasb etishini unutmaslik lozim. z. freyd fikricha, psixika ongsizlik, ong osti hodisalarini va ongning o’zidan iborat uch qatlamdan tashkil topgan. inson xayoti va faoliyatida ong bilan bir qatorda ongsizlik …
5
bo’lgan harakat, jarayonlarga qaratilishiga imkoniyat yaratadi. ongsizlik doirasiga ong nazoratidan tashqarida qolgan sezgi, tasavvur, instinkt va intuisiya kabi hodisalar ham kiradi. ana shu xususiyatlarni inobatga oladigan bo’lsak, ongsizlik ong mavjudligi va rivojlanishining tabiiy sharti deyish mumkin. ong osti hodisalari ham psixik jarayonlarning muhim bug’inidir. z. freyd fikricha, ular ongsizlik bilan ong o’rtasidagi chegaraviy sohadir. «gap tagida- gap bor, kosa tagida- nim kosa» naqlida ong ostiga xos bo’lgan xususiyatlar ifodalangan, deyish mumkin. negaki, har qanday faoliyatimizda ayni vaqtda biz uchun ahamiyati bo’lmagan holatlar bo’ladi. ammo, bu ular ku’zatishdan, nazoratdan chetda qoladi, degani emas. biz uchun ahamiyatli harakter kasb etganda, ular ong ostidan ong sferasiga kuchishi mumkin. masalan, biror joyga borayotganda, asosan, maqsadga tomon harakat qilinadi, ammo yo’lda uchragan boshqa narsa va hodisalar ham kuzatiladi, esda koladi. ana shulardan kelib chiqqan xolda, ong osti inson ongli faoliyatining o’ziga xos ko’zatuvchisi, zarur bo’lgan xollarda senzori sifatida chiqishdek sifatlarga ega, deyish mumkin. ongning tuzilishi. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ong va ruhiyat. falsafiy talqin."

1407323344_57841.doc ong va ruhiyat. falsafiy talqin. reja: 1. ong va ruhiyat nima? falsafada ong va ruhiyat muammosi. 2. inson ongining tabiiy-ijtimoiy jihatlari. 3. ijtiimoiy va individual ong.ijtimoiy ongning asosiy shakllari. 4.ong va ruhiyatning falsafiy talqinini o’rganishning ahamiyati.. ong nima? inson azal-azaldan o’zigagina xos bo’lgan ongning nima ekaniligi to’g’risida o’ylab, baxslashib keladi. bu baxslarning bir jihati, ong tabiat maxsulimi yoki inson ongi ilohiy yaratilganmi? degan masaladan iborat. ikkinchi jihati esa, inson dunyoni doimo bir xil anglaganmi? ya’ni asrlar davomida inson ongi takomillashib kelganmi yoki hamon o’sha-o’shami? degan muammo bilan bog’liq. «o’zingni bilsang, olamni bilasan», – degan edi suqrot. aforizmga aylanib ketgan bu fikr ortida olam kabi inso...

DOC format, 80.5 KB. To download "ong va ruhiyat. falsafiy talqin.", click the Telegram button on the left.

Tags: ong va ruhiyat. falsafiy talqin. DOC Free download Telegram