ii modul. adabiy tanqidda tahlil va talqin

DOCX 9 pages 55.6 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 55.6 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

ii modul. adabiy tanqidda tahlil va talqin 6-mavzu: adabiy tahlil va talqin muammolari – 2 soat. reja: 1. adabiy matnni o‘qish, o‘zlashtirish muammosi. 2. talqiniy yondashuvlar yoxud maqsadli tahlil. 3. talqiniy jarayon: tahlil yo‘llari, maqsad va vazifalari. tayanch so`z va iboralar: ma’ruza bayoni: 1. adabiy matnni o‘qish, o‘zlashtirish muammosi. adabiy matnni o‘qish, o'zlashtirish muammosi. 0‘zbekiston mustaqiliigi tufayii qo‘lga kiritilgan haq-huquqlar, imkoniyailar, yutuqlar sarhisob qilinmoqda. ijtimoiy fanlar, xususan, adabiyotshunoslik va tanqidchilik sohasida qadriyatlami, ma'naviy-adabiy boyliklarni, falsafiy, tarixiy asarlarni 0‘rganish, izchil tahlil, talqin etish, baholash imkoniyati paydo bo‘ldi. hech qanday tuzurn talqin, tahiilni inkor etmaydi. lekin aksariyat ijtimoiy-siyosiy-mafkuraviy munosabatlar xolis va teran talqinga imkon bermaydi. mustaqil o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy, adabiy-ma'naviy vaziyat o‘tmishni haqqoniy 0‘rganish, muqaddas, o'lmas asarlarni xolis, ishonarli, ilmiy talqin etish imkonini berdi. qur'oni karimning bir necha izohli tarjimasi, jaloliddin rumiy «masnaviy»sining sharhli tarjimasi, olamga taniqli mumtoz olimlarimiz. adiblarimiz asarlarining izoh-sharhlar bilan chop etilishi yigirma yillik tariximizning bebaho yutuqiaridir. muslaqillik tufayli so‘z …

2 / 9

kka ko'tarishda, insoniv fazilatlarni kamol toptirishda shunchaiik qudratii ma'rifly qurolga ega bo'lamiz. ayni pavtda bu vazifa, ilgari ham aytganimdek, har birimizni navoiyni yanada yaxshjroq o‘qishga, navoiyni yanada tcranrcq o'rganishga, uning umr daftaridan ibrat va saboqlar olib yashashga da'vat etadi»'. qadriyatlarni qadrlab, mangu barhayot asarlami tushunib, his qilib, talqin etish. yaratilayotgan ko'piab asarlarning sarasini bexato ajrata bilish fikrlovchi, sinchkov insonlarning murakkab yumushidir. mustaqillik yillarida kishilariinizdagi mushohadakorlik, talqin qila bilish uquvi o‘sdi. milliy mafkura, istiqlol g'oyasining ilm-fan, xususan. o'zbek adabiyotshunosiigi va tanqidchiligiga singib borishi badiiy asarlar - adabiy matnning mukammai, ilmiy tahlii va talqinida namoyon bo iadi.tahlil va talqin nafaqat hozirgi o'zbek adabiyoti, balki mumtoz adabiyotimiz, jahon adabivoti noyob namunalarining asosli tahlil, teran talqini orqaii miliiy matlcura istiqlol g‘oyasini yoritib bcrishi mumkin. tahlil va talqinlar — badiiy asar bahosini belgilashdagi bosh mezon. ayni vaqtda ular adabiy tanqidning muhim tarkibiy asoslari. adabiy tanqid esa — adabiyotshunoslikni tutib turadigan mustahkam uch ustunning biri. u …

3 / 9

atshunosligi (retseptiv estetikajdir. madaniyatli inson borki, qadriyatlarni e'zozlash, o'rganish, o`zlashtirish yo'lidan boradi. bu — murakkab jarayon, ruhiy-ma’naviy holat. qadriyatlarni o'zlashtirish, anglash retseptiv estetika predmetidir. 0‘zlashtirish nafosatshunosligj qadriyat, xususan, badiiy ijod namunlarini qabul qilish, ongga singdirish jarayonini yoritsa, adabiy talqin o‘zlashtirilgan qadriyat, go'zallikning hayotga qaytarilishi, boyitilgan qadriyat sifatida qayta tug'ilish holatidir. shunday qarash mayiudki, adabiy matn, tahlil, talqin jarayonidan keyingina yo badiiy asar maqomini oladi, yo yaroqsiz matoh sifatida inkor etiladi. tahlil va talqin ichki va tashqi jarayon sifatida kechadi. adabiy matn yaratuvchisi, ayni paytning o'zida ichki, yashirin talqinchi hamdir. matn yaratuvchining iste'dodi vuksak bo'lsa, uning talqinchi, tanqidchi sifatidagi talabchanligi ham shunchalik jiddiy, shafqatsiz bo'ladi. 2. talqiniy yondashuvlar yoxud maqsadli tahlil. adabiy tanqid–keng qamrovli soha. sharoit, vaziyat adabiy tanqidning goh u, goh bu yo'nalishda rivojlanishini taqozo etadi. xx asr o'zbek tanqidchiligi murakkab holatlami boshidan kechirdi. asr boshlaridagi yangi shakllangan adabiy tanqid ruhida millatparvarlik, xolis adabiy talqinga intilish tamoyili yetakchi edi. sobiq …

4 / 9

'lib turibdi. xx asming 80-yillari, xususan, o'zbekiston mustaqilligidan boshlab, tanqidchilikda talqinga, badiiy asarlami ich-ichidan xolis yoritib berishga, ma'nolar qatini ochishga, tahlillar har xilligiga e'tibor ortdi. 3.badiiy asarga biografik, ijtimoiy-genetik, ontologik, tarixiy- funksional vondashuv yoxud maqsadli tahlil qilish tamoyili kuchaydi. adabiy talqin badiiy asarni ich-ichidan, tuzilishi-yu tarkibi ruhidan yoritishdir. tabdilning strukturali, semiotik, ijtimoiv, uslubiy, intonatsiyaga ko'ra botinidan boqib, ichdan tekshirib (mikroanaliz) tahlil qilish yo'sinlari mavjud. ohang, uslub tahlili tanqidchilikka endi- endi kirib kelayapti. adabiy tanqidning asl mohiyati tahlil va talqinlarda namoyon bo'lishini ko'rsatish dolzarbdir. tahlillar izchil, ishonarli; talqin asosli bo'lsa, badiiy asaming asl qimmati, qadriyatlik asosi anglashilaveradi. haqiqiy adabiy-badiiy matn-o'ziga xos, betakror qurilma. unda adib uslubi, iste'dodi, intellektual daraiasi aks etadi chin adabiy [footnoteref:1] matn-ma'nolar xazinasi, pishiq-puxta to'qilgan mato misoli. matn bir qancha qatlamlardan iboratki, kitobxon, talqinchi o;z imkoniyati darajasida shu qatlamlarni zabt etadi. asrlar davomida ahli donnish, ahli ilmlar matn niurakkabliklari, mukammalliklari maftuni bo'lib kelganlar. matn harf, bo‘g‘in, so‘z, birikma, …

5 / 9

matn unga xoh yoqsin — xoh yoqmagan bo‘1sa-da. his-hayajonga beriladi, u haqda o‘ylay boshlaydi. kitobxon ijodining bu bosqichida badiiy matn yo badiiy asar sifatida qabul qilinadi, yo badiiylikka aloqasiz matoh sifatida inkor etiladi. o`qish, uqish jarayonidagi ijodda aql yetakchilik qiladi. aniqrog'i, kitobxon, bus-butun holda qabul qiluvchi, o'zlashtiruvchiga ayianadi. asarni o'qish, aslida, o‘zi uchun ijro etishdir. kitobxon voqealarga aralashadi, qahramonlarni joylashtiradi, ularning gap-so‘zlarini eshitadi, ruhiy holatlarim yurakdan his etadi. b tomaslievskiy anglashicha, “kitobni o‘qib”, biz uni “ichki nutq” shakliga o‘giramiz yoxud uni gapirtiramiz, ovoz holiga keltiramiz. kitobxon qalbi asar ijro elilayotgan sahnaga aylandimi, demak, qahramonlar ham kitobxon ixtiyoriga o'tgan bo'ladi. yozuvchi abduila qodiriy «o‘tkan kunlar»ni yozar ekan, o‘quvcbi sifatida yozganlarini uqib bordi. natijada, kumushning olimiga ilk bor ko'z yoshi to'kkan kitobxon qodiriyning o‘zi bo‘ldi. romandagi otabekka kilobxon qodiriy havas bilan qaradi. «bordiyu, «o‘tkan kunlar» romani asosida kino olinsa, otabek rolida o'zim o'ynagan bo`lardim», deya orzu qildi qodiriy. kitobxon asarni o‘zlashtirib. o‘ziniki …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ii modul. adabiy tanqidda tahlil va talqin"

ii modul. adabiy tanqidda tahlil va talqin 6-mavzu: adabiy tahlil va talqin muammolari – 2 soat. reja: 1. adabiy matnni o‘qish, o‘zlashtirish muammosi. 2. talqiniy yondashuvlar yoxud maqsadli tahlil. 3. talqiniy jarayon: tahlil yo‘llari, maqsad va vazifalari. tayanch so`z va iboralar: ma’ruza bayoni: 1. adabiy matnni o‘qish, o‘zlashtirish muammosi. adabiy matnni o‘qish, o'zlashtirish muammosi. 0‘zbekiston mustaqiliigi tufayii qo‘lga kiritilgan haq-huquqlar, imkoniyailar, yutuqlar sarhisob qilinmoqda. ijtimoiy fanlar, xususan, adabiyotshunoslik va tanqidchilik sohasida qadriyatlami, ma'naviy-adabiy boyliklarni, falsafiy, tarixiy asarlarni 0‘rganish, izchil tahlil, talqin etish, baholash imkoniyati paydo bo‘ldi. hech qanday tuzurn talqin, tahiilni inkor etmaydi. lekin aksariyat ijtimoiy-siyo...

This file contains 9 pages in DOCX format (55.6 KB). To download "ii modul. adabiy tanqidda tahlil va talqin", click the Telegram button on the left.

Tags: ii modul. adabiy tanqidda tahli… DOCX 9 pages Free download Telegram