tabiatshunoslik va uni o‘qitish metodikasining xususiy masalalari

DOCX 5 стр. 26,2 КБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 26,2 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 5

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

: tabiatshunoslik va uni o‘qitish metodikasining xususiy masalalari. o‘rta osiyo allomalarining tabiatshunoslikni o‘qitish fanining shakllanishi va rivojlanishiga qo‘shgan hissalari. reja. 1.o'rta osiyo allomalarining tabiatshunoslikni o'qitish fanining shakllanishiga qo’shgan hissalari 2. abu nasr forobiy va abu ali ibn sinoning tabiat haqidagi qarashlari nazariy qism tabatshunoslik fanni qadimgi fanlardan bo‘lib, tabiat haqidagi fanlar tizimi, tabiiy fanlar majmui tabiatning inson ongida aksi bo‘lgan tabiatshunoslik jamiyatning rivojlanishi bilan mukammallashadi. tabiatshunoslikning maqsadi tabiat hodisalaming mohiyatini aniqlash,tabiat qonuniyatllami bilish hamda ulardan amalda foydalanish imkoniyatlami ochib berishdan iborat bo‘lib uning rivojlanish bosqichlari barcha fanlar kabi ≪tabiatshunoslik≫ fanining rivojlanish jarayoni 6 bosqichga bo‘linadi. milodgacha bo‘lgan viii-vi asrlarni o‘z ichiga oladi. ≪tabiatshunoslik≫ fani rivojlanishining birinchi bosqichini shu kungacha aytilgan barcha fikrlami inkor qilgan holda ≪avesto≫ matumotlariga asoslanib, ≪avestoni≫ astronomiya, tabiat,ekologiya, qishloq xo‘jaligi va tabiat haqidagi ilmlar birinchi bo‘lib yozib qoldirilganini bilamiz. ≪avesto≫ faqat diniy tushunchalar haqidagi bitiklardan iborat emas, balki yuqorida qayd etilgan fanlaming dastlabki ildizlari yozilgan manba hamdir.biz …

2 / 5

, balki viii asrdan boshlangan. hali bu borada ko‘pgina fikrlar aytilishi aniq. viii-xii asrlami o‘z ichiga oladi. ≪tabiatshunoslik≫ rivojiga hissa qo‘shgan ilk olimlardan biri ahmad ibn nasr jayxoniydir. viii-ix asrlarda bu ulug‘ inson markaziy osiyo, xitoy, hindiston mamlakatlarining o‘simliklar va hayvonot dunyosi haqida qimmatli ilmiy fikrlar, shuningdek, shu mintaqalarda tarqalgan o‘simlik va hayvonlardan aholi tomonidan foydalanilishi va ulaming insonlar hayotidagi ahamiyati haqida yozib qoldirilgan. qomusiy olimlardan biri bo’lgan al-xorazmiy viii-ix asrlarda yashadi.xivada tug‘ilgan bu olim, bag‘dod akademiyasining asoschilari va rahbarlaridan biri sanaladi. xorazmiy tabiiy fanlardan, ≪astronomiya ≫ va ≪geografiya≫ fanlari rivojiga katta hissa qo‘shgan, u ≪algebra≫fanining asoschisi. ≪algebra≫ so‘zi uning ≪al-kitob al muxtasar fihisob aljabr va al muqobila≫ risolasidan olingan. abu nasr forobiy ham astronomiya fanining asoschilaridan biri. u bog‘dodda birinchi observatoriyani qurgan va ilmiy darsliklar yozgan. abu nasr forobiy tabiiy, ilmiy, ijtimoiy, falsafiy bilimlarga bag‘ishlangan 150 dan ziyod asar yozib qoldirgan. ahmad al-farg‘oniy sharqda ix asrlarda yashab,ijod qilgan buyuk …

3 / 5

nika taraqqiy etgan hozirgi davrda aniqlangan yulduz yili uzunligi bilan ulug‘bek aniqlangan bu muddat orasidagi bu farq bori-yo’g’i 1 daqiqayu 2 sekunddir. umumiy tavsiyalar mazkur mavzuni o’rganishda tabiatshunoslik faniga hissa qo’shgan allomalarning xizmatlari. tabiatshunoslik fanining rivojlanish bosqichlari va ular birbirlaridan jihatlari haqida, “avesto “ haqida ma’lumotlarni o’zlashtirib oladilar. glossariy ≪avesto≫-qadimgi astronomiya, tabiat,ekologiya, qishloq xo‘jaligi va tabiat haqidagi ilmlar birinchi bo‘lib yozib qoldirilganini bilamiz. ≪avesto≫ faqat diniy tushunchalar haqidagi bitiklardan iborat emas, balki yuqorida qayd etilgan fanlaming dastlabki ildizlari yozilgan manba hamdir. biz ≪avesto≫ haqida bilmagan, uning yodgorliklari hali insoniyatgama’lum bo‘lmagan paytlarda, hamma kabi fanning rivojlanishini gretsiyadan boshlangan, deb ishonardik. ammo yer yuzi bo‘ylab, ayniqsa yevropada ≪avesto≫shunos olimlar paydo bo‘lib, ular grek-yunon olimlari tabiiy fanlar haqida dastlabki ilmni ≪avesto≫dan ko‘chirib,grek-yunongacha tarjima qilib o‘zlariniki qilib o‘zlashtirib olganlarini yozib qoldirganidan so‘ng, dunyoviy fanlar rivojlanishining birinchi bosqichi yoki dastlabki ildizlari bizning yurtimiz markaziy osiyoda deb aytishga haqlimiz. qo’shimcha ma’lumotlar grek olimlari ≪tabiatshunoslik≫ faniga ilmiy …

4 / 5

i isbotlaydigan geografik karta tuzdi, aristotel esa anatomiya, botanika, sistematika va hayvonlar embriologiyasini ilmiy asosladi. galen va gippokrat kasalliklaming kelib chiqishini o‘rgandi va kasalni emas, balki kasallikning kelib chiqishini davolash kerak,degan so‘zni aytdi. dunyoda ≪tabiatshunoslik≫ fanining rivojlanishiga turtki bo‘lgan asarlar jumlasiga yevklidning ≪boshlanish≫. umumiy savollar va topshiriqlar 1. tabiatshunoslik fani nimani o‘rgatadi? 2. tabiiy fanlar rivojiga hissa qo‘shgan olimlaming xizmatlari. 3. tabiatshunoslik fanining rivojlanish bosqichlari va ular birbirlaridan qaysi jihatlar bilan farqlanadi? 3. markaziy osiyo-tabiatshunoslik fanining ilk markazi. ≪avesto ≫ haqida nimalami bilasiz? 4. antik davrda tabiiy fanlar qay darajada rivojlangan? 5. dunyo olimlari tabiiy fanlar rivojiga qanday hissa qo‘ shishgan? 6. uyg‘onish davrida tabiatshunoslik bo‘yicha qanaqa buyuk ixtirolar qilingan? 7. xx asrdagi ≪fan-texnika inqilobi≫ deb nimaga aytiladi? bajarilishi shart bo’lgan topshiriqlar 1-topshiriq .sharq allomalari - muso xorazmiy, abu nasr forobiy tabiat haqi-da qanday qarashlarga ega bo’lganlar?shu haqda ma’lumot tayorlang? 2-topshiriq . abu rayhon beruniy tabiatshunoslik fanida qanday yangiliklar kiritdi …

5 / 5

nish 2. tabiatshunoslik fanining rivojlanish jarayoni necha bosqichga bo‘linadi? a.5bosqichga b.6 bosqichga s.4bosqichga d.2bosqichga 3. markaziy osiyo, xitoy, hindiston mamlakatlarining o‘simliklar va hayvonot dunyosi haqida qimmatli ilmiy fikrlar, shuningdek, shu mintaqalarda tarqalgan o‘simlik va hayvonlardan aholi tomonidan foydalanilishi va ulaming insonlar hayotidagi ahamiyati haqida yozib qoldirilgan sharq mutaffakur olim kim bo’lgan? a.ahmad ibn nasr jayxoniy b.abu nasr forobiy. s. abu rayhon beruniy d.mirzo ulug’bek 4. abu rayhon beruniy astronomiya, fizika, geografiya, geologiya, botanika, tibbiyot, etnografiya, falsafa va boshqa fanlarga oid qanchadan ortiq asar yozib qoldirgan? a.160 dan ortiq b.140 dan ortiq s.98 dan ortiq d.100 dan ortiq 5. tabiatshunoslik fani yoki dunyoviy fanlar haqidagi ilmiy tasawur va kuzatishlar dastlab qayerda rivojlandi? a.italiyada b.gretsiyada s.xitoyda d.xindistonda foydalanilganadabiyotlar: 1. nuritdinova m. “tabiatshunoslik o`qitish metodikasi” toshkent, 2005 yil 2. d. sharipova, d. xodiyeva, m. shirinov “tabiatshunoslik va uni o`qitish metodikasi” darslik. “barkamol fayz media” nashriyoti, toshkent, 2018 yil-458b. 3. sh.mirzaxmatova, d. pulatova. tabiatshunoslik …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tabiatshunoslik va uni o‘qitish metodikasining xususiy masalalari"

: tabiatshunoslik va uni o‘qitish metodikasining xususiy masalalari. o‘rta osiyo allomalarining tabiatshunoslikni o‘qitish fanining shakllanishi va rivojlanishiga qo‘shgan hissalari. reja. 1.o'rta osiyo allomalarining tabiatshunoslikni o'qitish fanining shakllanishiga qo’shgan hissalari 2. abu nasr forobiy va abu ali ibn sinoning tabiat haqidagi qarashlari nazariy qism tabatshunoslik fanni qadimgi fanlardan bo‘lib, tabiat haqidagi fanlar tizimi, tabiiy fanlar majmui tabiatning inson ongida aksi bo‘lgan tabiatshunoslik jamiyatning rivojlanishi bilan mukammallashadi. tabiatshunoslikning maqsadi tabiat hodisalaming mohiyatini aniqlash,tabiat qonuniyatllami bilish hamda ulardan amalda foydalanish imkoniyatlami ochib berishdan iborat bo‘lib uning rivojlanish bosqichlari barcha fanlar kabi ≪tabi...

Этот файл содержит 5 стр. в формате DOCX (26,2 КБ). Чтобы скачать "tabiatshunoslik va uni o‘qitish metodikasining xususiy masalalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tabiatshunoslik va uni o‘qitish… DOCX 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram