iqtisodiy ta’limotlar tarixi fanining predmeti va o‘rganish usuli

DOC 12 pages 937.5 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 937.5 KB

File type DOC

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

1-mavzu:«iqtisodiy ta’limotlar tarixi» fanining predmeti va o‘rganish usuli reja: 1. iqtisodiy ta’limotlar tarixi fanining ahamiyati va uning maqsadi 2. iqtisodiy ta’limotlar tarixini o’rganishda davrlash tizimidan foydalanish. 3. iqtisodiy ta’limotlar tarixi fanining predmeti va o’rganish uslublari. tayanch so’z va iboralar: merkantilizm, fiziokratizm, klassik siyosiy iqtisod, marjinalizm, keynschilik, institutsionalizm, progressiv iqtisodiy tahlil, absolyut va nisbiy yondashuv 1.1. iqtisodiy ta’limotlar tarixi fanining ahamiyati va uning maqsadi bozor munosabatlarini rivojlantirish jarayonida iqtisodiy ta’limotlar tarixi fani insonlarni iqtisodiy bilim saviyasini oshirish, iqtisodiy fikr, g’oya, nazariyalarning kelib chiqish tarixini, ularning mohiyatini, iqtisodiy maktablar, hozirgi zamon iqtisodiy yo’nalishlari, ularning asosiy qoidalarini yaxshi bilish, har bir nazariyaning o’ziga xosligini, uning asosiy tomonlarini, nazariya bilan amaliyotni bir-biriga bog’lab o’rganish zarurligini, har qanday iqtisodiy xulosa universal bo’lmasligini, shu bois ularning amal qilish xususiyatlarini to’g’ri tushinish uchun muhim ahamiyat kasb etadi. hozirgi davrda iqtisodiyot har bir inson hayotiga jo’shqinlik bilan kirib bormoqda va odamlar iqtisodiyot to’g’risida imkoni boricha ko’proq bilishga intilmoqdalar. …

2 / 12

n boshlagani kabi, tarixdan boshlash zarur. albatta, bugungi va ertangi kun muammolarini to’la hal etishda o’tgan asr iqtisodchilaridan barcha savollarga tayyor javob topish qiyinligi aniq, ammo o’tgan donishmandlarning fikr-mulohazalari hozirgi va kelajak to’g’risida to’g’ri xulosa chiqarish uchun yaxshi imkoniyat beradi. aniqrog’i velosipedni qayta kashf qilishga hojat qolmaydi, tarixiy tajriba shunisi bilan ham qimmatlidir. iqtisodiyot insonning tarixi kabi qadimiydir. iqtisodiyotga oid fikr, g’oya, qarash, nazariya va ta’limotlar ham ko’p ming yillik tarixga ega. lekin ularning asosiy qismi yozuv paydo bo’lganidan so’ng, yozma manbalardan bizgacha yetib kelgan. bu manbalar, ulardagi g’oyalar, avvalo, insoniyatning muqaddas mulkidir, uni topish, o’rganish va kelajak uchun saqlash savobli bo’lsa, ulardagi nodir fikrlarni hayotga tadbiq etish ham nazariy, ham amaliy ahamiyat kasb etadi, katta tarbiyaviy ahamiyatga ega. iqtisodiyot baynalminal hodisa bo’lib, un ing oldida turgan vazifalar barcha xalqlar uchun bir xil, ammo ular rivojlanish davomida turlicha natijalarga erishganlar. «iqtisodiy ta’limotlar tarixi» fanida ayrim olimlar, davlat arboblari tomonidan ilgari …

3 / 12

ki bugun biz «yangi» degan fikr ma’lum vaqtdan keyin o’zgarishi mumkun. «iqtisodiy ta’limotlar tarixi» fanini o’rganish manbalari turli tuman bo’lib, qadimgi arxeologik topilmalar, moddiy ne’matlar, qoya va bino devorlaridagi rasmlar, chizmalar va xalq og’zaki ijodi namunalari muhim ahamiyatga ega. ammo bu fanning eng muhim manbalari bo’lib, qo’lyozmalar, davlat arboblari, olim, donishmand, mutafakkirlarning yozib qoldirgan kitoblari hal qiluvchi o’rnini egallaydi. jahon iqtisodiy tafakkurida qadimgi qo’lyozmalar o’ta ahamiyatlidir. masalan, o’zbekiston fanlar akademiyasi sharqshunoslik institutida arab, fors, qadimgi turk tillarida yozilgan yigirma besh mingdan ortiq qo’lyozma mavjud. lekin bu qo’lyozmalarni o’rganishda ma’lum ob’ektiv va sub’ektiv kamchiliklar mavjud. xuddi sutning qaymog’ini olish oson bo’lganidek, bu qo’lyozmalardagi ensiklopedik g’oyalardan muhimlarigina o’rganilgan, iqtisodiyot tafakkuri bilan bog’liq bo’lgan materiallar hali o’z tadqiqotchilarini kutib yotibdi. bu fanning maqsadi avvalgi ortodoksal g’oyalar zamonaviy iqtisodiy nazariyaning mazmuni va predmetiga qo’shgan hissalarini va shu bilan birga ortodoksal bo’lmagan boshqa g’oyalarning zamonaviy iqtisodiy ta’limotlarning shakllanishidagi ahamiyatini ko’rsatgan holda iqtisodiy nazariyaning asrlar davomida …

4 / 12

axsning dunyodagi voqeliklarni o’z ongida aks ettirishidir. iqtisodiy nazariya esa ana shu dunyoqarashni soddalashtirilgan shakli modellardan tashkil topadi. alohida olingan iqtisodchining qarashlarini tushinish uchun uning ham dunyoqarashi, ham nazariy modeli qanday ekanligini o’rganish lozim. iqtisodiy ta’limotlar tarixini fanini o‘rganishning asosiy sabablaridan biri yaxshi iqtisodchi bo‘lishdir. o’tmishning va hozirning eng muhim iqtisodchilari o’z fanlari nazariyasi tarixi bilan yaqindan tanish bo’lganlar. iqtisodiy ta’limotlar tarixini o‘qish, nazariy va mantiqiy qobilyatlarni oshiradi, farazlarni xulosaga bog’lashga imkon beradi, o’z fikridan farqli bo‘lgan tizimli mantiq asosida ishlashni o’rgatadi. ijtimoiy olimlar ham o’z metadologiyalariga ehtiyotlik bilan yondoshishlari zarur. bunday ehtiyotkorlik uchun diduktiv va induktiv yo‘nalishlar o’rtasidagi yoki abstrakt nazariy modelni qo‘llab-quvvatlovchilari va ko‘proq tarixiy tasvirlash yo‘nalishiga xayrixohlik bildiruvchilar o‘rtasidagi qarama-qarshiliklarni o‘rganish va har bir metodologiyadan foydalanishning yaxshi va yomon taraflarini tushunish maqsadga muvofiqdir. iqtisodiyot nazariyasi tarixi shuningdek bizga kamtarlikni ham o‘rgatadi. biz buyuk daholar nazariy xatolar qilganini ko‘rganimizda yoki tarixiy nuqtai nazardan aniq ko‘rinib turgan yo‘nalishni davom …

5 / 12

arakat qilish va hozirgi nazariyalarni tanqidiy nuqtai nazardan o’rganish muhimligini o’rgatadi. eski g‘oyalarni o‘rganishning yana bir sababi yangi g’oyalarni shakllantirishdir. oldingi iqtisodiy nazariyalarni o‘rganish ko‘pincha yangi g‘oyalarni yaratishga undaydi. ba’zan nazariyalar o‘tmishni yo‘qolib ketishadi va kelajakka yetib bormaydi yoki ular ma’lum vaziyatlargagina bog’liq bo’lib qolishadi. 1815-yillarda renta va unumdorlikning pasayib borishi tuhunchalarining rivojlantirilishi bunga yaxshi misol bo‘ladi. 1890-yillargacha, ishlab chiqarish omillariga tadbiq etilmaguncha, renta va unumdorlikning pasayib borishi tuhunchalari faqatgina yerga nisbatan ishlatilgan. shuningdek, foyda keltiradigan g‘oyalar, eskirgan yoki xush ko‘rilmaydigan mafkuralar bilan bog‘liq bo’lganligi sababli yaroqsizga chiqarilishi mumkin. 1930-yillardagi buyuk tushkunlik iqtisodchilarni kapitalistik tizim inqirozi sabablarini tushuntiruvchi nazariyani qidirishga majbur qilmaguncha ortodoksal nazariya marksning ishlarini e’tiborsiz qoldirdi. shunday qilib, zamonaviy ortodoksal iqtisodning yuzaga kelishini o’rganish orqali, hamda ortodoksal g’oyalardan farqli bo’lgan, lekin hozirgi kun iqtisodiyot nazariyasi mazmunini shakllanishiga yordam bergan g’oyalarni esdan chiqarmagan holda iqtisodiy ta’limotlar tarixini o‘rganishni boshlaymiz. iqtisodiy nazariyaning ko’lami va mazmuniga qo‘shimcha ravishda, biz asosiy metadologik …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy ta’limotlar tarixi fanining predmeti va o‘rganish usuli"

1-mavzu:«iqtisodiy ta’limotlar tarixi» fanining predmeti va o‘rganish usuli reja: 1. iqtisodiy ta’limotlar tarixi fanining ahamiyati va uning maqsadi 2. iqtisodiy ta’limotlar tarixini o’rganishda davrlash tizimidan foydalanish. 3. iqtisodiy ta’limotlar tarixi fanining predmeti va o’rganish uslublari. tayanch so’z va iboralar: merkantilizm, fiziokratizm, klassik siyosiy iqtisod, marjinalizm, keynschilik, institutsionalizm, progressiv iqtisodiy tahlil, absolyut va nisbiy yondashuv 1.1. iqtisodiy ta’limotlar tarixi fanining ahamiyati va uning maqsadi bozor munosabatlarini rivojlantirish jarayonida iqtisodiy ta’limotlar tarixi fani insonlarni iqtisodiy bilim saviyasini oshirish, iqtisodiy fikr, g’oya, nazariyalarning kelib chiqish tarixini, ularning mohiyatini, iqtisodiy maktablar, hozirgi zam...

This file contains 12 pages in DOC format (937.5 KB). To download "iqtisodiy ta’limotlar tarixi fanining predmeti va o‘rganish usuli", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy ta’limotlar tarixi fa… DOC 12 pages Free download Telegram