iqtisodiy ta’limotlar tarixi fanining predmeti va o’rganish usullari

DOC 114,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1476966076_65776.doc iqtisodiy ta’limotlar tarixi fanining predmeti va o’rganish usullari reja: 1.iqtisodiy ta‘limotlar tarixi fanining predmeti, maqsadi va vazifalari 2.iqtisodiy ta‘limotlar tarixi fanining boshqa fanlar bilan aloqasi va o’rganish uslubi. 3.iqtisodiy fan tarixida ilmiy davrlash, maktablar va yo‗nalishlar tushunchasi. iqtisodiy ta‘limotlar tarixi fanning predmeti bo‗lib- bu ma‘lum davrlardagi u yoki bu sinflar, ijtimoy qatlamlar, insonlar manfaatlarini ifoda etuvchi iqtisodiy g‗oyalarning vujudga kelishi, rivojlanishi va almashuvining tarixiy jarayonini o‗rganadigan fandir. iqtisodiy ta‘limotlar tarixi iqtisodiy jarayonlarga bo‗lgan iqtisodiy qarashlar evolyutsiyasi, iqtisodiy g‗oya va nazariyalarning shakllanish va rivojlanish qonuniyatlarini o‗rganadi. itt vujudga kelishi va rivojlanishi tahlili yozuv ixtiro etilgan quldorlik davridan boshlab ijtimoiy taraqqiyotning barcha tarixiy jarayonlarini, barcha tarixiy davrlarni o‗z ichiga oladi. iqtisodiy ta‘limotlar tarixi mustaqil fan sifatida eng qadimgi davrdan boshlab, to hozirgi zamongacha vujudga kelgan asosiy iqtisodiy fikr, g‗oya, qarash. nazariya va ta‘limotlarni o‗z ichiga oladi. bu g‗oyalar ayrim iqgisodchi olimlar, nazariy maktablar, oqimlar va yo‗nalishlarga tegishlidir. iqtisodiy ta‘limotlar tarixi mustaqil …

salan: bizga bugun yangidek tuyilgan bozor iqtisodiyoti to‗g‗risidagi fikrlar adam smit tomonidan 1776 yili chop etilgan «halqlar boyligi» asarida asosan to‗la tahlil etib berilgan. ba‘zi iqtisodiy g‗oyalar esa qadimdan ma‘lum, ularni o‗rganishda eng muhimi hayotga tadbiq etish yaxshi samara beradi, ko‗p xollarda amerikani yangidan kashf etishga xojat qolmaydi.1 uslubiy jihatdan bu fan iqtisodiy taxlilning ilg‗or uslublari yig‗indisidan iborat bo‗lib, tarixiy, induksiya, deduksiya, mantiqiy abstraksiya kabi usullardan keng foydalanadi. «iqtisodiy ta‘limotlar tarixi» fani «iqisodiy nazariya» fani bilan chambarchas bog‗liq, lekin undan katta farq qiladi. «iqtisodiy nazariya» fanida eng‗ muhim iqtisodiy kategoriyalarning so‗nggi davr uchun tahlili beriladi, ammo bu nazariyalar har doim ham turg‗un bo‗lmaydi va vaqt davomida, ayniqsa, keskin o‗zgarishlar davrida evolyutsiyada bo‗ladi. «iqtisodiy ta‘limotlar tarixi» fanida ayrim olimlar, davlat arboblari tomonidan ilgari surilgan g‗oya, qarash, nazariya, qonun, ta‘limot, konsepsiyalar insoniyat taraqqiyotining turli bosqichlaridagi ijtimoiy qatlamlar, sinflar va boshqa guruhlarning manfaatlari nuqgai nazaridan tarixiy rivojlanishi tadqiq etiladi. iqgisodiy tafakkur tarixi fanining …

keng davrni qamrab olgan va mustaqil xususiyatga ega. bu fanni o‗rganish orqali ekonomiks, xalq xo‗jalig‗i tarixi, iqgisodiy tarix va iqtisodiy konsepsiyalar hamda aniq iqtisodiy predmetlarni o‗zlashtirish osonlashadi, u yoki bu iqtisodiy o‗zgarishning shart-sharoitlari va oqibatlarini tahlil etishga katta ko‗mak beradi. iqtisodiy fan tarixida ilmiy davrlash, maktablar va yo‗nalishlar tushunchasi. «iqtisodiy ta‘limotlar tarixi»ni o‗rganishda ma‘lum davrlash tizimidan foydalaniladi. hozircha eng maqbul usul ijtimoiy iqtisodiy formatsiyalarning o‗zgarishiga qarab ish yuritishdir. chunki qaysi formatsiya ustun, ilg‗or boshqarishning amalga oshirish bo‗lsa o‗sha(masalan, quldorlik yoki kapitalizm) davrga xos jamiyatning sinfiy tuzilishi iqtisodiy manfaatlari va boshqalar yotadi. quldorlik va feodalizm davrida g‗oyalarning tarqalishi (migratsiyasi) juda qiyin bo‗lgan. shuning uchun bu davrlardagi iqtisodiy fikrlarni mamlakatlar miqyosida alohida-alohida o‗rganishmoqda. taniqli iqgisodchi olim j.k.gelbreyt: «amalda iqgisodiy g‗oyalar o‗z davri va vujudga kelish joyining mahsuli bo‗lib, ular bilan chambarchas bog‗langandir; bu g‗oyalarni ular tushuntirib berayotgan dunyodan mustaqil ravishda ajratib qarash mumkin emas; bu dunyo esa doimo o‗zgarishda bo‗ladi, agar bu …

b turli-tuman iqgisodiy g‗oya, qarash, konsepsiya, nazariya, ta‘limotlar vujudga kelganligi aniq. ularning barchasini to‗la o‗rganish aloxida mavzu, maxsus muammo. shu maqsadda yangi-yangi tadqiqotlar olib borish, taxlil etish va umumlashtirib e‘lon qilish zarur, bu yaqin kelajak vazifasi sifatida qabul qilinishi mumkin. ammo hozirgi davrgacha jamlangan barcha iqtisodiy g‗oyalarni ma‘lum tizimga solish va shu asosda o‗rganish maqbuldir. ammo o‗tgan davr hodisalari va g‗oyalarini hozirgi zamon qarashlari «qolipi»ga zo‗rma-zo‗raki kelishtirish, moslashtirish mumkin emas. bu tarixni vulgar zamonaviylashtirishga, o‗rganilayotgan davrning xususiyatlarini inkor etishga olib keladi. bu fan doim rivojlanishda bo‗lib, bir-birini to‗ldiruvchi evolyutsion (mavjud g‗oyalarning‗ yanada chuqurroq takomillashuvi) va inqilobiy (butunlay yangicha konsepsiyalar vujudga kelishi) yo‗llari mavjud. inqilobiy o‗zgarishga misol sifatida a.smit va uning izdoshlari g‗oyalari, marjinalistik to‗ntarish, yangi klassik yo‗nalish (a.marshall), j.m.keynsning iqtisodiy qarashlarini keltirish mumkin. o‗tish davri iqtisodiyoti bo‗yicha g‗oyalar hozirgi davrning muhim qarashlari majmuasiga kiradi va nihoyatda dolzarbdir, bu masala o‗zbekiston misolida qarab chiqiladi. iqtisodchilarning tadqiqotlaridagi asosiy bosh g‗oya-jamiyat, insoniyat, ayrim …

proq to‗plash, ta‘limotda esa muomala (savdo, pul aylanmasi) sohasidagi iqtisodiy qonuniyatlarni izlashdir, ya‘ni avvalgi davrdagi g‗oyalardan keskin farq qiladi. keyingi muhim o‗zgarish, bu klassik iqtisodiy maktabning yuzaga kelishidir (xviii asr). bu iqgisodiy ta‘limot ichida fiziokratizm ham vujudga keldiki, uning umri uncha uzoq bo‗lmadi. klassik maktab g‗oyalari hozirgi davrda ham turli shakllarda qayta namoyon bo‗lmoqda (neoklassik, liberal, neoliberal...). marks nomi bilan bog‗liq bo‗lgan marksizm ta‘limoti (nobozor iqtisodiyot) ham tarixda muhim o‗rinni egallaydi. hozirgi davrda bu ta‘limot to‗g‗risida imkoni boricha gapirmaslikka va ayniqsa, yozmaslikka harakat kuchayib bormoqda, ko‗proq uning faqat salbiy tomonlarini tilga olish «moda»ga kirgan. bunda_»jon» bor albatta, chuni 1917 yili rossiyada boshlangan marksizmni hayotga tatbiq etish jarayoni samarasiz tugadi. keyinchalik shu yo‗lga o‗tgan bir qancha mamlakatlarda ham ekspriment samarasiz yakunlandi. lekin tarix uchun insoniyatga bu saboq juda muhim, shu sababli uni chetlab o‗tish adolatdan emas, deb hisoblaymiz. darslikda xayoliy sotsialistlar va markschilarning iqtisodiy g‗oyalari ham o‗rin olgan, uning tarixiy takdiri …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "iqtisodiy ta’limotlar tarixi fanining predmeti va o’rganish usullari"

1476966076_65776.doc iqtisodiy ta’limotlar tarixi fanining predmeti va o’rganish usullari reja: 1.iqtisodiy ta‘limotlar tarixi fanining predmeti, maqsadi va vazifalari 2.iqtisodiy ta‘limotlar tarixi fanining boshqa fanlar bilan aloqasi va o’rganish uslubi. 3.iqtisodiy fan tarixida ilmiy davrlash, maktablar va yo‗nalishlar tushunchasi. iqtisodiy ta‘limotlar tarixi fanning predmeti bo‗lib- bu ma‘lum davrlardagi u yoki bu sinflar, ijtimoy qatlamlar, insonlar manfaatlarini ifoda etuvchi iqtisodiy g‗oyalarning vujudga kelishi, rivojlanishi va almashuvining tarixiy jarayonini o‗rganadigan fandir. iqtisodiy ta‘limotlar tarixi iqtisodiy jarayonlarga bo‗lgan iqtisodiy qarashlar evolyutsiyasi, iqtisodiy g‗oya va nazariyalarning shakllanish va rivojlanish qonuniyatlarini o‗rganadi. itt vujudga kelish...

Формат DOC, 114,0 КБ. Чтобы скачать "iqtisodiy ta’limotlar tarixi fanining predmeti va o’rganish usullari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: iqtisodiy ta’limotlar tarixi fa… DOC Бесплатная загрузка Telegram