iqtisodiy ta’limotlar tarixi fanining predmeti va o‘rganish uslubi

PPTX 47 стр. 1008,6 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 47
презентация powerpoint 1-mavzu. iqtisodiy ta’limotlar tarixi fanining predmeti va o‘rganish uslubi reja: 1. iqtisodiy fikr, g‘oya, qarash, ta‘limotlarning paydo bo‘lishi va rivojlanishining tarixiy jarayoni 2. ilmiy davrlash tamoyillari 3. iqtisodiy ta‘limotlar tarixi fanining boshqa ijtimoiy gumanitar fanlar bilan chambarchas bog‘liqligi 4. iqtisodiy ta‘limotlar tarixi faning predmeti va uslubi 5. zamonaviy iqtisodiy tafakkur mazmuni iqtisodiy fikr, g‘oya, qarash, ta‘limotlarning paydo bo‘lishi va rivojlanishining tarixiy jarayoni har bir davrda u yoki bu mamlakatda ayrim shaxslar (olimlar) tomonidan shunday iqtisodiy ahamiyatga molik fikr, g‘oya, nazariya, konsepsiyalar ilgari surilgan va amalga oshirilganki, bir holda shular tufayli davlat va xalqlar ravnaq topgan, ba’zida tanazzulga uchragan. iqtisodiy g'oyalarni ana shu iqtisodiy g'oyalarni har tomonlama chuqur o‘rganish, tahlil etish, ular orasidan umumbashariy ahamiyatlilarini ajratib olib, hozirgi davrga, ya’ni hayotga tatbiq etish amaliy va nazariy jihatdan foydalidir. taniqli yozuvchi va adibimiz abdulla qodiriy aytganidek «moziyga qarab ish tutish xayrlidir» shu sababli iqtisodiy ta‘limotlar tarixini o‘rganish katta nazariy va …
2 / 47
aks etgan. shu davrda iqtisodiy ta‘limotlarni tarixiy nuqtai nazardan birinchi marta tahlil qilishga urinilgan. fanning faol rivoji esa xix asr oxiri va xx asr boshlariga to‘g‘ri keladi thomas robert malthus thomas robert malthus (1766.13.2, rukeri — 1834.23.12, bat) — ingliz iqtisodchisi, ruhoniy. kembrij universitetining jezus kollejini tugatgan (1788). ost-indiya kompaniyasi tasarrufidagi kollejda yangi tarix va siyosiy iqtisod kafedrasida professor (1805-1834). iqtisodiyotga oid fikr, g‘oya, qarash, nazariya va ta‘limotlar uch asrlik tarixga ega «iqtisodiy ta‘limotlar tarixi» fanida ayrim olimlar, davlat arboblari tomonidan ilgari surilgan g‘oya, qarash, nazariya, qonun, ta‘limot, konsepsiyalar, insoniyat taraqqiyotining turli bosqichlaridagi tarixiy rivojlanish qonuniyatlari asosida taqiq etiladi. insoniyat doimo izlanishda bo‘lib, o‘z iqtisodiy qarashlarini sekin asta g‘oyalarga, qoniniyatlarga aylantirgan ibtidoiy jamoada inson ovchilik, dexqonchilik bilan shug‘ullangan bo‘lsa, quldorlik davrida mulkka egalik, feodal davrida yerga egalik, kapitalistik davrda kapital egasi sifatida turli mulkchilikni tashkil qilish bilan bog’liq goyalar va nihoyat sotsializm va demokratik jamiyatda eng haqiqiy iqtisodiy g‘oyalar davlatni …
3 / 47
nazariyasi" kitobi axloq, xulq qoidalariga bagʻishlangan. davomi 1776-yilda eng asosiy iqtisodiy asari "xalqlar boyligining tabiati va sabablari toʻgʻrisida tadqiqot"ni nashr etdi. usbu asar 5- kitobdan iborat. asarda oʻsha davrdagi mavjud boʻlgan jami iqtisodiy qarashlar yagona tartibga keltirildi, siyosiy iqtisod fani iqtisodiy bilimlar tizimiga aylandi. smit fikricha, har bir odam xoʻjalik faoliyatida dastlab oʻz shaxsiy manfaat (foyda, ish haqi, renta)ga ega boʻlib, ular oʻrtasida hech qanday qaramaqarshilik yoʻq deb izoxlanadi. davomi "koʻrinmas qoʻl" — bu obyektiv iqtisodiy qonunlarning stixiyali harakati. smit foyda (manfaat) ketidan quvish va raqobatni butun jamiyatga naf keltiruvchi faoliyat deb qaraydi. ilmiy davrlash tamoyillari qadimdan to hozirgi davrgacha minglab turli-tuman iqtisodiy g‘oya, qarash, konsepsiya, nazariya, talimotlar vujudga kelganligi aniq. shu maqsadda yangi-yangi tadqiqotlar olib borish, tahlil etish va umumlashtirib e‘lon qilish zarur, bu yaqin kelajak vazifasi merkantilizm merkantilizm – jamiyatning boyligi puldan, oltindan iborat bo‘lib, u savdoda, «asosan tashqi savdoda paydo bo‘ladi va ko‘payadi», deb tushuntiradi. merkantilizm – …
4 / 47
atning boyligi qishloq xo‘jaligida vujudga keladi, degan g‘oyani ilgari suradilar. bu ta‘limotning asoschisi fransua kene (1694-1774) hisoblanadi. fiziokratlar maktabi feodalizmdan kapitalizmga o`tish davrida rivojlandi, bu iqtisodiy yo`nalish fransiyada vujudga keldi fiziokratlar (lotincha physio - tabiat va kratos - hokimiyat) xviii asrda fransiyada ijod etgan klassik iqtisodiy maktab namoyandalaridir. klassik siyosiy iqtisod klassik siyosiy iqtisod - boylik faqat qishloq xo‘jaligida emas, balki sanoat, transport, qurilish va boshqa sohalarda ham yaratilishini isbotlab berdi. petti (1623-1686) boylikning manbayi yer va mehnat ekanligini e‘tirof etgan. «mehnat boylikning otasi, yer uning onasi», degan ibora unga tegishlidir. iqtisodiy ta‘limotlar tarixini o‘rganishda ma‘lum davrlash tizimidan foydalaniladi. taniqli iqtisodchi olim j.k.gelbreyt – amerikalik iqtisodchi. 1931-yilda toronto universitetini tugatgan. amerikaning qator universitetlarida dars bergan (1931-1942). 1943–1948-yillar „forchun“ („fortune“) jurnali muharriri, 1949-yildan harvard universiteti proffessori, iqtisodiyotga davlatning aralashuvi tarafdori. golbreyt monopoliyalar faoliyatini boshqarish yoʻli bilan talab va taklif oʻrtasidagi muvozanatni yaratishda davlat asosiy oʻrinda turadigan „muvozanatlovchi kuchlar“ nazariyasini ilgari surdi. …
5 / 47
deb ataladi k.marksning formatsion rivojlanish nazariyasi bo‘yicha iqtisodiy tarix davrlari: - ibtidoyi jamoa davri (m.a.6 asr); - quldorlik davri (m.a.5 asr va milodiy 6 asr) - feodal davr ( 6 - 1 8 asrlar); - kapitalistik davr (19 asr dan 20 asrgacha); - kommunistik davr (20 asr). tarixiy xronologik nazariya bo‘yicha: -eski zamon (m.a. 223-8 asrlar) insonlar ko‘chmanchilik, ovchilik va terimchilik mehnati bilan shug‘ullanishi; -antik davr (m.a. 5 asrdan to milodiy 8 asrlar) quldorlik rivojlanishi va yerlarga xo‘jalik, savdo rivojlanishi; - o‘rta asr (milodiy 5 va 16 asrlar) davlat va iqtisodi munosabatlarning faol rivojlanishi; -renessans davri (16-18 asrlar) buyuk ixtirolar davri; -buyuk ochilishlar davri (18 asrning 1 choragi va o‘rtalari) dunyoda yangi davlatlar ochilishi; -erkin raqobat davri (18 asrning ikkinchi yarmi 19 asr oxirlari) bozor mexanizmlarini faollashuvi, ishlab chiqarish revolyutsiyasi bilan bogliq; -monopolik raqobat davri (19 asrning ikkinchi yarmi 20 asrning o‘rtalari) ishlab chiqarishning murakkablashuvi va kapitalning kengayishi; -ijtimoiy yo‘naltirilgan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 47 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "iqtisodiy ta’limotlar tarixi fanining predmeti va o‘rganish uslubi"

презентация powerpoint 1-mavzu. iqtisodiy ta’limotlar tarixi fanining predmeti va o‘rganish uslubi reja: 1. iqtisodiy fikr, g‘oya, qarash, ta‘limotlarning paydo bo‘lishi va rivojlanishining tarixiy jarayoni 2. ilmiy davrlash tamoyillari 3. iqtisodiy ta‘limotlar tarixi fanining boshqa ijtimoiy gumanitar fanlar bilan chambarchas bog‘liqligi 4. iqtisodiy ta‘limotlar tarixi faning predmeti va uslubi 5. zamonaviy iqtisodiy tafakkur mazmuni iqtisodiy fikr, g‘oya, qarash, ta‘limotlarning paydo bo‘lishi va rivojlanishining tarixiy jarayoni har bir davrda u yoki bu mamlakatda ayrim shaxslar (olimlar) tomonidan shunday iqtisodiy ahamiyatga molik fikr, g‘oya, nazariya, konsepsiyalar ilgari surilgan va amalga oshirilganki, bir holda shular tufayli davlat va xalqlar ravnaq topgan, ba’zida tanazzulga uc...

Этот файл содержит 47 стр. в формате PPTX (1008,6 КБ). Чтобы скачать "iqtisodiy ta’limotlar tarixi fanining predmeti va o‘rganish uslubi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: iqtisodiy ta’limotlar tarixi fa… PPTX 47 стр. Бесплатная загрузка Telegram