фалсафий тафаккур тараққиёти босқичлари: шарқ ва ғарб фалсафаси

PPT 38 pages 489.5 KB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 489.5 KB

File type PPT

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

powerpoint presentation мавзу: фалсафий тафаккур тараққиёти босқичлари: шарқ ва ғарб фалсафаси режа: қадимги шарқ ва ғарб фалсафасининг вужудга келиши ва ривожланишининг умумий қонуниятлари. ўрта аср ғарб ва шарқ фалсафа ривожланишининг умумий белгилари. марказий осиё фалсафасининг ўзига хос хусусиятлари. * қадими шарқ ва ғарб фалсафаси вужудга келиши ва ривожланишининг умумий қонуниятлари: фалсафий тафаккур шарқда ҳам, ғарбда ҳам ижтимоий онгнинг дастлабки шакли си- фатида мифология негизида вужудга келган. шарқ ва ғарб файла- суфлари нарса ва ҳо- дисаларни ўрганиш, тушунтиришнинг ўзига хос методларини ярат- ганлар (диалектика, метафизика, маевтика ва ҳоказо). қадимги шарқ фалса- фаси ҳам ғарб фалса- фаси ҳам яхшилик ва ёмонлик, гўзаллик ва хунуклик, адолат ва адолатсизлик, дўстлик ва биродарлик, муҳаббат ва нафрат, бахт ва бахтсизлик каби муаммоларнинг ечи мини излаган. шарқ ва ғарб фалса- фаси синфий жамият ва давлат пайдо бў- лиши билан ижтимоий онг шакли сифатида шаклланган. шарқ ва ғарб фалса- фаси умуминсоний қадриятларга қараб мўлжал олади (қан- дай қилиб …

2 / 38

ёндашилади. диндан ажралишга ҳаракат қилади. кўпроқ илмий методологияга таянади. қадимги ғарб фалсафий таълимотларининг бирортаси кенг тарқалган динлардан бирига айланмади. ғарбда фалсафий категориялар аппарати моҳият, миқдор, ўрин, жой, ҳолат, ҳаракат ва ҳоказоларлар билан белгиланади. дастлаб улар ҳақида аристотелнинг “категориялар” китобида келтирилган. асосий эътибор инсон муаммосига қаратилади; инсон муаммоси амалиёт, одамларнинг ҳаёт фаолияти, турмуш тарзи нуқтаи-назаридан ўрганилади. инсоннинг ўзлиги, одоб-ахлоқи, ҳукмдорларга, турли ёшдаги одамларга, шунингдек, жамиятдаги ижтимоий ҳолати турлича бўлганларнинг амалий фаолияти билан боғлиқ муаммолар ўрганилади. дин билан ўзаро алоқадорликда ривожланади. фалсафий оқим фалсафа сифатида ҳам, дин сифатида ҳам намоён бўлади (брахманизм, индуизм, конфуцийчилик, зардўштийлик ). шарқда ўзига хос фалсафий категориялар аппарати мавжуд (инь – аёллик, янь-эркаклик асоси, ци – уларнинг бирикмаси, сансара – жоннинг қайта гавдаланиши, ахурамазда- яхшилик, ахриман - ёвузлик ). материянинг тузилиши ҳақидаги таълимотдаги фарқлар * шарқ ғарб материя – жонга “ҳалақит” берувчи муайян омил ёки шакл билан бирликда ёки муайян субстанционал асос. материя – дисткрет тузилишга эга. бундай …

3 / 38

фалсафаси хусусияти белгиси шарқ фалсафасининг ўзига хос хусусиятларидан бири дунёвий, мантиққа асосланган билимларнинг диний мифологик қарашлар билан аралашган ҳолда намоён бўлишидадир. қaдимги шарқ фалсафасининг ўзига хос белгиларидан яна бири унда якка шахсларнинг индивидуал фикрларига нисбатан умумжамоа манфаатларини акс эттирувчи умумжамоа руҳининг уcтyворлик қилишидир. истеъдодли шахслар ана шу руҳнинг ажойиб ифодаловчилари бўлиб, тарих саҳнасига кўтарилганлар. * қадимги ҳиндистон фалсафаси. қадимги ҳиндистон фалсафасини даврлаштириш веда даври (мил. авв. xv - vi асрлар). ведалар (“билимлар") – диний-фалсафий ёзмалар (трактатлар), ҳиндистонга милоддан аввалги xv асрдан сўнг ўрта осиё, волга атрофи, эрондан келган арий қабилалари томонидан яратилган. қадимги ҳиндистон фалсафасини ўрганувчилар ведаларнинг охирги хулосавий қисмлари – упанишадалар (санскритдан- ўқитувчи оёғи остида ўтириш) - билан жуда қизиқишади. упанишадаларда ведаларнинг фалсафий талқини берилади. ведаларнинг таркибий қисмлари • “муқаддас ёзув", диний мадҳиялар ("самхитлар"); • маросимларнинг таърифи ("брахманлар"), брахманлар томонидан ёзилган ва улар томонидан диний маросимларни ўтказишда фойдаланилган; • ўрмон қаландарлари китоблари ("араньяклар"); • ведаларга фалсафий шарҳлар ("упанишадалар"). эпик …

4 / 38

мги ҳиндистон онтологияси (борлиқ ҳақидаги таълимот) рита қонунига асосланади космик эволюция, цикллик, тартиб ва ўзаро боғлиқлик қонуни. • борлиқ ва йўқлик брахма-коинотнинг (яратувчи худо) нафас олиши ва чиқариши билан боғланади.бытие и небытие ассоциируются соответственно с выдохом и вдохом брахмы- космоса (бога-творца). ўз навбатида, брахма-коинот 100 космик ҳаёт (8640000000 ер ҳаёти) яшайди, шундан сўнг у улади ва абсолют йўқлик юзага келади, бу холат 100 космик йил давом этади – брахманинг янги туғилганича. • чексиз тарих - бу коинот (маха ман-вантара)нинг ва абсолют йўқликнинг ҳаётининг кетма-кетлигида белгиланади, улар хар 100 космик йилда алмашишади. брахманинг хар бир янги туғилишида ҳаёт яна пайдо бўлаверади, хар сафар янада мукаммалроқ шаклда. • олам ўзаро боғлиқ. хар бир ҳодиса (инсон харакати, табиат ҳодисаси) коинот ҳаётига таъсир этади. ривожланиш, эволюция мақсади – материал шаклларнинг доимий алмашинуви орқали мукаммал руҳга етишиш. қaдuмги ҳиндистон фалсафасu * * веда"лар тўртта тўплам- дан иборат бўлиб,булар "ригведа" "самаведа" "яжураведа" "адхарва- веда" деб …

5 / 38

учун ҳинд фалсафаси уч хил онг турларини ажратади: "прак-рити"- материал онг, "пуруша"- тоза онг (бирламчи энергия, ундан олам ва инсон вужудга келган) ва "майя" – тушни англаш, сароб. • ҳинд фалсафасига кўра онгнинг хар бир тури реал ва ўрганилиши керак –ҳинд фалсафаси европа фалсафасидан фарқ қилган холда фақат материал онгни тан олади ва узоқ вақт мобайнида (о.контгача) асл ва асл эмас борлиқ, моҳият ва хаёлот масалаларини кўриб чиқмаган. * ҳинд фалсафасида руҳ масаласи. ҳинд фалсафасига кўра руҳнинг икки асоси • атман- худо брахманинг инсон руҳидаги бўлаги. атман биринчи асосдир, у ўзгармайди, доимийдир. • манас – инсоннинг ҳаёти давомида пайдо бўладиган руҳи. манас доим ривожланади, инсон хатти-ҳаракатларидан, шахсий тажрибасидан, тақдиридан келиб чиққан ҳолда юқори поғоналарга кўтарилади ёки ёмонлашади. * сансара, карма, мокша и ахимсанинг умумий тушунчаси сансара – абадийлик ва руҳнинг ўлмаслиги, ердаги ҳаётда қатор азоблардан ўтиши ҳақидаги таълимот. - карма – инсон ҳаётининг, тақдирининг белгиланганлиги. карманинг мақсади – инсонни синовлардан …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "фалсафий тафаккур тараққиёти босқичлари: шарқ ва ғарб фалсафаси"

powerpoint presentation мавзу: фалсафий тафаккур тараққиёти босқичлари: шарқ ва ғарб фалсафаси режа: қадимги шарқ ва ғарб фалсафасининг вужудга келиши ва ривожланишининг умумий қонуниятлари. ўрта аср ғарб ва шарқ фалсафа ривожланишининг умумий белгилари. марказий осиё фалсафасининг ўзига хос хусусиятлари. * қадими шарқ ва ғарб фалсафаси вужудга келиши ва ривожланишининг умумий қонуниятлари: фалсафий тафаккур шарқда ҳам, ғарбда ҳам ижтимоий онгнинг дастлабки шакли си- фатида мифология негизида вужудга келган. шарқ ва ғарб файла- суфлари нарса ва ҳо- дисаларни ўрганиш, тушунтиришнинг ўзига хос методларини ярат- ганлар (диалектика, метафизика, маевтика ва ҳоказо). қадимги шарқ фалса- фаси ҳам ғарб фалса- фаси ҳам яхшилик ва ёмонлик, гўзаллик ва хунуклик, адолат ва адолатсизлик, дўстлик ва бир...

This file contains 38 pages in PPT format (489.5 KB). To download "фалсафий тафаккур тараққиёти босқичлари: шарқ ва ғарб фалсафаси", click the Telegram button on the left.

Tags: фалсафий тафаккур тараққиёти бо… PPT 38 pages Free download Telegram