o’quv-metodik majmua "sotsiolingvistika"

DOC 90 pages 1.6 MB Free download

90 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type DOC

Pages 90

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 90

o’zbekiston rеspublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi termiz davlat universiteti o’zbek tilshunosligi kafedrasi “sotsiolingvistika” fanidan o’quv-mеtоdik majmua termiz -2019yil ushbu o’quv mеtоdik mаjmuа “sotsiolingvistika” fаnidаn tuzilgаn. mаjmuаdа-“5120100-o’zbеk filоlоgiyasi” tа’lim yo’nаlishi bo’yichа fаnning ishchi o’quv dаsturi, kаlеndаr-tеmаtik rеjа,rеyting ishlаnmаsi vа bаhоlаsh mеzоnlаri, mа’ruzа mаtnlаri, аmаliy-mаshg’ulоtlаr ishlаnmаlаri, tаlаbаlаr mustаqil ishi,yozmа ish vа test-sаvоllаri jаmlаngаn.mаzkur o’quv–mеtоdik mаjmuа“5120100-o’zbеk filоlоgiya”-tа’lim yo’nаlishi tаlаbаlаri uchun tаvsiya etilаdi.shu bilаn birgа o’quv–mеtоdik mаjmuаdаn mаzkur sоhаdаgi o’qituvchilаr,аspirаntlаr,ilmiy-tаdqiqоtchilаr,mаgistrlаr vа shu fаngа-qiziquvchilаr fоydаlаnishlаri mumkin. tuzuvchi: g. begmatova taqrizchi: b.umurqulov o’quv-uslubiy mаjmuа termiz dаvlаt univеrsitеti o’quv uslubiy kеngаshining 2019-yil________dаgi______–sоnli yig’ilishidа tаsdiqlаngаn. o’zbеk filоlоgiyasi fаkultеti o’quv–uslubiy kеngаshi tоmоnidаn ko’rib chiqilgаn vа tаvsiya etilgаn. fаkultеt o’quv–uslubiy kеngаshi rаisi: o’quv-mеtоdik mаjmuа o’zbеk tilshunоsligi kаfеdrаsining 2018-yil____аvgustdаgi yig’ilishidа muhоkаmа qilingаn vа аmаliyotgа qo’llаsh uchun tаvsiya etilgаn. kаfеdrа mudiri: f.f.n sh. bobomurodova majmuaning tarkibi beti i ma’ruza materiallari 1 sotsiolingvistika kursi predmeti, vazifalari,fanning vujudga kelishi va rivojlanishi 2 til siyosati va lisoniy vaziyatlar. 3 sotsiolingvistikaning asosiy yo‘nalishlari 4 …

2 / 90

da gender yondashuv. 16 standart til muammosi 17 tilni planlashtirish 18 g’arb mamlakatlari sotsiolingvistikasi 19 sotsiolingvistikada savodxonlik tushunchasi mohiyati 20 sharq mamlakatlari sotsiolingvistikasi 21 rus tilshunosligida sotsiolingvistikaning o’rganilishi 22 o’zbek tilshunosligiga sotsiolingvistikaning o’rganilganlik darajasi 23 dunyo tillari va sotsiolingvistika . ii seminar mashg’ulot mavzulari 1 sotsiolingvistika fanining maqsad va vazifalari 2 lisoniy hamjamiyat 3 kodlar aralashuvi 4 kommunikatsiya shakllari 5 nutqiy muloqot, muomala,akt 6 til va siyosat 7 makro va mikrosotsiolingvistika 8 sotsiolingvistikaning tadqiq qilish usullari va metodlari 9 interferensiya 10 o’zbek tilshunosligida sotsiolingvistikaning o’rganilishi 11 diglossiya va ichki til masalalari 12 sotsiolingvistika fanining maqsad va vazifalari iii glossariy iv ilovalar 1 namunaviy dastur 2 ishchi o’quv dastur 3 tarqatma materiallar 4 testlar 5 baholash mezoni 1-ma‘ruza. sotsiolingvistika kursi predmeti, vazifalari.sotsiolingvistikaning vujudga kelishi va rivojlanishi reja: 1. fan haqida umumiy tushuncha. 2. fanning metodologik yo’nalishi. 3. sotsiolingvistikaning ma‘no mundarijasi. 4. fanning maqsad va vazifalari. tayanch so’zlar: ijtimoiy lingvistika, til va …

3 / 90

faktlari asosida o’rganar ekan, uning o’ziga xos xususiyatlarini anglab olish lozim bo’ladi.avvalambor, sotsiolingvistikani bir necha termin ostida nomlanishi bunga yaqqol misoldir. jumladan, «ijtimoiy til», «ijtimoiy tilshunoslik», «tilshunoslikning ijtimoiyligi», «falsafiy tilshunoslik», «tilning ijtimoiyligi», «sotsiolingvistika» kabi atamalar bilan nomlashlar bu fanning o’ziga xos xususiyatga ega ekanligidan dalolatdir. “sotsiolingvistika” termini tilshunoslikda birinchi bor 1952-yilda amerikalik tadqiqotchi g.karri tomonidan tadbiq etilgan.bu termin ostidagi tushunchalar, umuman, tilshunoslikning allaqachon paydo bo’lganligini anglatish bilan birga, undan asosiy ko’zlangan maqsad tilning umumbashariy tushuncha sifatida paydo bo’lganligini e‘tirof etishdir. 20-30-yillarda rus tilshunos olimlari bu fanni ikki xil nomlash asosida o’rganib keldilar.«sotsialnaya lingvistika», «sotsiolingvistika» kabi atamalar o’sha davr ruhi bilan bog’lik tarzda hosil qilingan edi.keyinchalik, aniqrog’i 50-yillarga kelib «sotsiolingvistika» terminini hayotga tadbiq etish ma’qul variant deb topildi. negaki, tilning hayot bilan, jamiyat bilan chambarchas bog’liqligi, milliy an’ana va milliy qadriyatlarning yuzaga kelishi sotsiolingvistika terminiga mosdir. fanni shu tarzda nomlash hech qanday mushquliotni yuzaga keltirmaydi.sabab «sotsiolingvistika» termini, qayd etib o’tilganidek, ikki …

4 / 90

. holbuki, sobiq ittifoq tilshunos olimlari «sotsiolingvistika»ni o’rganish jarayonida turli xil falsafiy mushohadalar yuritishdi. ularning ayrimlari materialistik nuktai nazardan yondoshgan bo’lsalar, bazilari esa idealistik nuktai nazardan yondoshdilar. biz esa ijtimoiy tilshunoslik masalalarini to’g’ri baholash va aniqlashni hayot va jamiyat taraqqiyoti bilan uzviy bog’lab o’rganamiz. jumladan, o. s. axmanovaning «lingvistik terminlar lug’ati» yoki a. p. hojiyevning «lingvistik terminlarning qisqacha lug’ati» ni ko’zdan kechirish orqali ham bu masalaga oydinlik kiritish mumkin. xususan, o.s. axmanova lug’atida «sotsialnaya lingvistika» termini «ijtimoiy lingvistika» «tilshunoslikning ijtimoiyligi» deb atalishi asosida kuydagicha ma‘no kelib chiqadi. birinchidan, tilning umuminsoniy munosabatlardagi o’rni, til va jamiyat o’rtasidagi xususiyatlarning o’zaro bog’likligini o’rganish tadbiq etilsa, ikkinchidan, tilshunoslikning ijtimoiy munosabatlardagi turli xil vazifaviy xususiyati va aloqadorligi (masalan: ijtimoiy dialekt, hududiy dialektlar, argo va jargonlar va hokazo). ikkinchi vaziyatda ijtimoiy dialektlarning ijtimoiy til mohiyatlarini belgilovchi xususiyatlari faqat ijtimoiy dialekt sifatida emas ( professional nutq, koyne va h.k) tarzda tushuniladi. ko’rinadiki, sotsiolingvistikaning asosiy muammosi «til va …

5 / 90

xron tarzda o’rganishni ma‘quli, deb biladi. professor b.n. golovin esa «sotsiolingvistika» fanini tor va keng ma‘noda talkin etishni maqsadga muvofik deb biladi. chunki sotsiolingvistika funktsional ma‘no kasb etib, u til kurilishi taraqqiyotiga xizmat qilishini ta‘kidlaydi va tilning vazifaviy xususiyatlari bilan bog’lik degan xulosaga keladi. ayni paytda, b.n. golovin sotsolingvistika terminining 7 xil xususiyatlarini sanab o’tadi: a) differentsiyaga xoslanishi (hududiy dialektlar, katlamlar); b) tilning umuminsoniy xususiyatlari (unda yozma va og’zaki til konuniyatlari nazarda tutiladi); v) tilning nutq jarayonidagi holati (dialogik, monologik nutq ko’rinishlari); g) ijtimoiy jamiyatning kollektiv bilan bog’likligi (tilning funktsional (vazifaviy) belgilari); d) ijtimoiy guruhlar, ijtimoiy til katlamlari majmuasi (professional nutq, xalq makollari variantlari); e) badiiy tilning tur va xususiyatlari; j) avtor so’zi va uning xarakterli belgilari (xususiylik, variant, variantlilik) b. n. golovin nazariyasiga ko’ra, sotsiolingvistikani birlashtiruvchi ma‘nodagi sohalari bo’lib, tilning umumjamiyat taraqqiyotidagi xizmatini, til a‘zolari va uning jamiyat uchun xizmat qilishini alohida ta‘kidlaydi. jumladan, ijtimoiy til hammaga baravar, ya‘ni …

Want to read more?

Download all 90 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o’quv-metodik majmua "sotsiolingvistika""

o’zbekiston rеspublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi termiz davlat universiteti o’zbek tilshunosligi kafedrasi “sotsiolingvistika” fanidan o’quv-mеtоdik majmua termiz -2019yil ushbu o’quv mеtоdik mаjmuа “sotsiolingvistika” fаnidаn tuzilgаn. mаjmuаdа-“5120100-o’zbеk filоlоgiyasi” tа’lim yo’nаlishi bo’yichа fаnning ishchi o’quv dаsturi, kаlеndаr-tеmаtik rеjа,rеyting ishlаnmаsi vа bаhоlаsh mеzоnlаri, mа’ruzа mаtnlаri, аmаliy-mаshg’ulоtlаr ishlаnmаlаri, tаlаbаlаr mustаqil ishi,yozmа ish vа test-sаvоllаri jаmlаngаn.mаzkur o’quv–mеtоdik mаjmuа“5120100-o’zbеk filоlоgiya”-tа’lim yo’nаlishi tаlаbаlаri uchun tаvsiya etilаdi.shu bilаn birgа o’quv–mеtоdik mаjmuаdаn mаzkur sоhаdаgi o’qituvchilаr,аspirаntlаr,ilmiy-tаdqiqоtchilаr,mаgistrlаr vа shu fаngа-qiziquvchilаr fоydаlаnishlаri mumkin. tuz...

This file contains 90 pages in DOC format (1.6 MB). To download "o’quv-metodik majmua "sotsiolingvistika"", click the Telegram button on the left.

Tags: o’quv-metodik majmua "sotsiolin… DOC 90 pages Free download Telegram