sharq va gʼarb falsafasi

PPTX 17 pages 104.6 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 104.6 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

tta termiz filliali davolash-1 fakulteti 109-a guruh talabasi normamatova xurshidaning falsafa fanidan tayorlagan taqdimoti tta termiz filliali davolash-1 fakulteti 109-a guruh talabasi normamatova xurshidaning falsafa fanidan tayorlagan taqdimoti qabul qiluvchi:usanov shuhrat mavzu:sharq va g’arb falsafasida inson masalasi reja: 1.axloqning umuminsoniy mintaqaviy va milliy hususiyatlari 2.tabiatni organishga oid qarashlar 3.rim klubi faoliyatining falsafiy tahlili sharq falsafasi sharq falsafasi atamasi bilan osiyo qitʼasida paydo boʻlgan falsafiy oqimlar, qarashlar majmuasi nomlanadi. sharq falsafasiga hind, xitoy, fors, yapon, koreys hamda oʻrta osiyo falsafasi kiradi. bu roʻyxatga baʼzan bobil va arab falsafasi ham kiritiladi, biroq bular gʻarb falsafasiga ham taalluqlidirlar. koʻpgina jamiyatlar falsafiy muammolarni koʻrib chiqishdi va boshqa jamiyatlar ishlari asosida oʻz falsafiy anʼanalarini qurishdi. masalan, yaqin sharq falsafasi gʻarb falsafasi taʼsiri ostida boʻldi. rus (baʼzilar buni gʻarb falsafasiga taalluqli, deb koʻrishadi), yahudiy, islomiy, afrika va baʼzi lotin amerikasi falsafiy anʼanalari gʻarb falsafasidan taʼsirlanishdi; biroq, oʻzlarining aslliklarini ham yoʻqotishmadi.bu anʼanalar orasidagi farqlar xush koʻrilgan tarixiy …

2 / 17

yodgorliklar va konfutsiynnng „aforizm“larini, daosizmni kiritish mumkin. markaziy osiyodagi falsafiy qarashlar qad. turkiy yozuvlar, tangriga eʼtiqod qilish tamoyillarida va zardushtiylikning muqaddas kitobi avestodya oʻz ifodasini topgan. bundan tashqari, sharq xalqlarining tabiatning asosiy unsurlari yer, suv, havo va olovni eʼzozlash haqidagi naturfalsafiy qarashlari va gʻoyalari yaqin va oʻrta sharq mamlakatlariga keng yoyilib qadimgi misr, bobil, lidiya mamlakatlari xalklarining tafakkur tarziga singib ketgan. yunonistonning ilk falsafiy maktabi — milet maktabi ham oʻz gʻoyalarini sharkdan olganligi tadqiqotchilarga maʼlum. miloddan avvalgi 2—1-asrlarda marv, balx, termiz, sigʻnoq, samarkand, buxoro zaminini oʻziga qamrab olgan hududda kushonlar saltanati qaror topib, unda budda dini xukm suradi, uning falsafasi bu joyda yashovchi xalqning tafakkur tarziga oʻz taʼsirini oʻtkazadi. ammo avesto gʻoyalari xalq ongidan butunlay chiqib ketmaydi. milodiy 3-asrga kelib tenglik gʻoyalarini ilgari suruvchi moniylik taʼlimoti paydo boʻldi. bu taʼlimot mazdakiylar harakatinnnt maʼnaviy tayanchi boʻlgan. falsafa xitoy tamadduniga, umuman sharqiy osiyoga sezilarli taʼsir koʻrsatdi. koʻpgina buyuk falsafiy maktablar bahor va …

3 / 17

tta qismini qurgan va uzoq sharqqa ham dharmik dinlar orqali yetib borgan. undagi fikrlar pluralizmi hind falsafasini liberal universalizm shakliga keltirgan. fors falsafasi tarixi qadimgi eron falsafiy anʼanalari va ularning hind-eron ildizlariga borib taqaladi. fors falsafasi zardusht taʼlimotidan taʼsirlangan. eron tarixidagi turli urushlar — iskandar zulqarnayn, arablar va moʻgʻullar istilolariturli madaniyatlar, dinlar aralashuvi va natijada turfa falsafiy maktablar paydo boʻlishiga olib keldi. bularga zardushtiylik va islom taʼlimotlari, yunon falsafasi taʼsiridagi oqimlar, manixeylik, mazdakiylik va hokazo kiradi. oʻrta osiyo falsafasi zardushtiylik, keyinchalik esa islom dinlari taʼsirida shakllangan. muhim faylasuflardan biri — ibn sino oʻrta osiyo va umuman islom olamida mantiq va metafizikani shakllantirdi; bunda u arastu va aflotun ishlariga tayandi. ibn sino olamning vaqt oʻqida yaratilishini rad etadi; olam uning yaratuvchisi emanatsiyasidir, deydi. ibn sinoning bu qarashlari islomiy deizm va pandeizmga yaqindir. hind falsafasi (dini) veda bu din hozirgi davrda hinduizm deb ataladi lekin. veda 4 ga bo'linadi bular rigveda - …

4 / 17

sr, konfutsiy) , konfutsiychi faylasuf, yozuvchi va filolog yang xiong (miloddan avvalgi 53 - miloddan avvalgi 18 yillar), "o'zgarishlar kitobi" ga taqlid qilib yozilgan " tay xuan jing " (buyuk sir qonuni) asari muallifi . van chong (milodiy 27 - 97 yillar) va chjan xen (78-139) kabi buyuk mutafakkirlar ham xan davriga mansub. chjan xen qadimgi xitoy astronomiyasi, mexanikasi, seysmologiyasi va geografiyasining rivojlanishiga ulkan hissa qo'shgan. bu davrning yirik mutafakkiri ham tarixchi edisima tsyan (miloddan avvalgi 145-86), xitoyning qadimgi davrlardan boshlanib, miloddan avvalgi ii asr oxirida tugallangan birinchi umumiy tarixi muallifi. e. xan sulolasi hukmronligi davrida men si (miloddan avvalgi 90-40 yillar) va jing fang (miloddan avvalgi 78-37 yillar) kabi mutafakkirlarning ijodi "i ching" kalendar ilovalariga asos solgan deb ishoniladi . i chingning kalendar astronomik jihatlarini rivojlantiruvchi bu yoʻnalish men si shogirdi jiao yanshou, “i lin” (“oʻzgarishlar oʻrmoni”) asari muallifi, shuningdek, chjen syuan (127-127-yillar) asarlarini ham oʻz ichiga olishi mumkin. …

5 / 17

g bi "chjou i chju" (chjou o'zgarishlariga sharh) va " laozi chju" ( laozi haqida sharh ) muallifidir . “chjou i”ning mazmuni van bi tomonidan vaqtinchalik jarayonlar va o‘zgarishlar nazariyasi sifatida talqin qilingan. g'arbiy jin pey vey (267-300) shtatidagi faylasuf va olim, chun yu lun (mavjudlikni hurmat qilish to'g'risida nutq) insho muallifi "yo'qlik qadri" g'oyasiga faol qarshi chiqdi. gui wu) vang bi tomonidan ishlab chiqilgan yangming (1472-1529), daosizm va konfutsiylik o'rtasida vositachilik qilgan. keyinchalik o'qituvchi yan yuan (xviii asr) paydo bo'ladi . 17-asrning yirik mutafakkiri konfutsiy faylasufi van chuanshan (1619-1692) boʻlib, uning naturfalsafiy konstruksiyalari chjan zayning (1020-1078) “buyuk boʻshliq” (tay xu) haqidagi taʼlimotiga asoslanadi. neokonfutsiylik asoschilari. 17-asrda tabiat toʻgʻrisidagi taʼlimotning (pu xue) asoschisi olim-entsiklopedist (filolog, tarixchi, geograf, iqtisodchi, astronom) gu yanvu (1613-1682) faoliyati oʻziga xos empirik- konkret yoʻnalish. , ham sodir bo'ladi. 18-asr faylasufi va olimi dai zhen (1723-1777) ham ushbu oqimning eng yirik vakili edi. falsafa falsafa umumiy mavzular …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sharq va gʼarb falsafasi"

tta termiz filliali davolash-1 fakulteti 109-a guruh talabasi normamatova xurshidaning falsafa fanidan tayorlagan taqdimoti tta termiz filliali davolash-1 fakulteti 109-a guruh talabasi normamatova xurshidaning falsafa fanidan tayorlagan taqdimoti qabul qiluvchi:usanov shuhrat mavzu:sharq va g’arb falsafasida inson masalasi reja: 1.axloqning umuminsoniy mintaqaviy va milliy hususiyatlari 2.tabiatni organishga oid qarashlar 3.rim klubi faoliyatining falsafiy tahlili sharq falsafasi sharq falsafasi atamasi bilan osiyo qitʼasida paydo boʻlgan falsafiy oqimlar, qarashlar majmuasi nomlanadi. sharq falsafasiga hind, xitoy, fors, yapon, koreys hamda oʻrta osiyo falsafasi kiradi. bu roʻyxatga baʼzan bobil va arab falsafasi ham kiritiladi, biroq bular gʻarb falsafasiga ham taalluqlidirlar. koʻpgina...

This file contains 17 pages in PPTX format (104.6 KB). To download "sharq va gʼarb falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: sharq va gʼarb falsafasi PPTX 17 pages Free download Telegram