sharq va g'arb falsafasida inson masalasi

PPTX 29 pages 693.8 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 693.8 KB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

презентация powerpoint toshkent tibbiyot akademiyasi 1-davolash ishi fakulteti 111-a guruh talabasi saidumarxonova nozimaxon tayyorlagan mustaqil ishi mavzu:sharq va g'arb falsafasida inson masalasi ilk falsafiy taʼlimotlar qad. hindiston, xitoy, markaziy osiyo va yunonistonda paydo boʻlgan, keyin gʻarb mamlakatlariga yoyilgan. qad. hindistondagi falsafiy maktablar 2 turga bulinib, biri vedalaraxm kelib chiqqan va ularga suyanuvchi maktablar (vedanta, yoga, vaysheshika, nyaya, sankxya), ikkinchisi vedalarni rad etuvchi maktablar (jaynizm, buddizm, lokoyata) x, isoblanadi. qad. xitoydagi dastlabki falsafiy taʼlimotlar miloddan avvalgi 7-asrda vujudga kelgan. u qad. xitoy yozma manbalarida uchrab, bu manbalarga „qoʻshiqlar kitobi“, „bahor va kuz“ kabi qad. yodgorliklar va konfutsiynnng „aforizm“larini, daosizmni kiritish mumkin. markaziy osiyodagi falsafiy qarashlar qad. turkiy yozuvlar, tangriga eʼtiqod qilish tamoyillarida va zardushtiylikning muqaddas kitobi avestodya oʻz ifodasini topgan. bundan tashqari, sharq xalklarining tabiatning asosiy unsurlari yer, suv, havo va olovni eʼzozlash haqidagi naturfalsafiy qarashlari va gʻoyalari yaqin va oʻrta sharq mamlakatlariga keng yoyilib qad. misr, bobil, lidiya mamlakatlari xalklarining …

2 / 29

uz davri hamda davlatlar urushi davrida paydo boʻlib, fikrning yuz maktabi nomi ostida tanildi. ulardan eng ahamiyatlilari orasida konfutsianizm, taoizm, mohizm va legalizmlarni koʻrsatsa boʻladi. keyinchalik, tang sulolasi davrida, bu safga buddizm ham qoʻshildi (shuni aytib oʻtish joizki, sharq falsafasida din va falsafa orasida qatʼiy farqlar yoʻq). gʻarb falsafasi kabi, xitoy falsafasi ham keng qamrovlidir va falsafaning har bir sohasiga taalluqli maktablarga ega. hind ostqitʼasi tarixida oriy-vedik madaniyat oʻrnatilganidan soʻng ikki ming yillik davr ichida falsafiy va diniy mutafakkirlik oltita nastika maktablari paydo boʻlishiga olib keldi. bu maktablar hinduizm bilan chambarchas bogʻlangan edilar.hind falsafasi janubiy osiyo madaniyatining katta qismini qurgan, va uzoq sharqqa ham dharmik dinlar orqali yetib borgan. sharq va g’arb falsafasi biz yashayotgan davr tom mazmuni bilan o’ziga xos tarixiy mazmun bilan qondirilgan davrdir. tarixda hamisha bo’lib turgan kuchli ijtimoiy ziddiyatlardan tashqari bugungi kunda fundamental xarakterga ega bo’lgan jarayon – tafakkur hamda dunyoqarash tarkibining ildizlarida tub o’zgarishlar sodir …

3 / 29

tgan fandir. sharq falsafasi atamasi bilan osiyo qitʼasida paydo boʻlgan falsafiy oqimlar, qarashlar majmuasi nomlanadi. sharq falsafasiga hind, xitoy, fors, yapon, koreys hamda oʻrta osiyo falsafasi kiradi. bu roʻyxatga baʼzan bobil va arab falsafasi ham kiritiladi, biroq bular gʻarb falsafasiga ham taalluqlidirlar. koʻpgina jamiyatlar falsafiy muammolarni koʻrib chiqishdi va boshqa jamiyatlar ishlari asosida oʻz falsafiy anʼanalarini qurishdi. masalan, yaqin sharq falsafasi gʻarb falsafasi taʼsiri ostida boʻldi. rus (baʼzilar buni gʻarb falsafasiga taalluqli, deb koʻrishadi), yahudiy, islomiy, afrika va baʼzi lotin amerikasi falsafiy anʼanalari gʻarb falsafasidan taʼsirlanishdi; biroq, oʻzlarining aslliklarini ham yoʻqotishmadi.bu anʼanalar orasidagi farqlar xush koʻrilgan tarixiy faylasuflar, gʻoyalar, uslublar yoki tillar bilan aniqlanadi. ularni bir-biriga tegishli metodlar bilan oʻrgansa boʻladi va ular orasida sezilarli umumiyliklar bor. falsafaning mohiyati - bu “olam-odam” tizimidagi umumiy muammolar ustida fikr-mulohaza yuritishdan iboratdir. falsafa ichki jihatdan ixtisoslashmagan, kundalik hayotda mavjud bo’lgan bilimlar bilan bog’liqdir. bunday aloqa eng avvalo falsafaning tilida namoyon bo’ladi. falsafaning tili …

4 / 29

va aflotun ishlariga tayandi. ibn sino olamning vaqt oʻqida yaratilishini rad etadi; olam uning yaratuvchisi emanatsiyasidir, deydi. ibn sinoning bu qarashlari islomiy deizm va pandeizmga yaqindir. keyinchalik oʻrta osiyolik boshqa faylasuflar — beruniy, forobiy, gʻazzoliy, navoiy, bedil va hk — ibn sino asos solgan islomiy metafizika doirasida fikrlashdi, va bu oqimlardan baʼzilari yevropagacha yetib bordi. bu sharq falsafalari va an'analarini qabul qilishga olib keldi. shuni ta'kidlash kerakki, qadimgi yunonlar davrida sharq va g'arb tafakkurining o'zaro ta'siri bo'lgan; haqiqatan ham islomiy fikr g'arbda ma'rifat uchun asos yaratdi. sharq falsafalari sayyoradagi eng murakkablardan biri hisoblanadi. ular, shuningdek, juda mashhur, chunki ular turli diniy oqimlarda katta izdoshlarga ega va g'arbda tobora ko'proq nufuzga ega bo'lib kelmoqdalar: ba'zida ular hatto o'z hamkasbi g'arb falsafasining taxminlariga qarshi chiqishadi va qarshi chiqadilar. ushbu sharq falsafasining tushunchalari boshqa sharqiy falsafiy an'analar falsafasiga bevosita yoki bilvosita ta'sir ko'rsatdi. hinduizmning kelib chiqishi miloddan avvalgi 3500 yillarga to'g'ri keladi. c., …

5 / 29

sabab va oqibat aloqalaridan izlay boshladi. bilish sub’ektlarining tamoyil jihatdan bunday yangicha shaklda yo’naltirilishi, bilishni yangicha tushunish sub’ekt – ob’ekt munosabatlarida, bilish, dunyoqarash strukturasida yangilik edi. xuddi har qanday fan singari falsafa ham uzluksiz dinamik informatsion tizim bo’lib, yangi-yangi axborotlar olish maqsadida axborotlarni to’plash, tahlil qilish va qaytadan ishlab chiqish ishlari bilan mashg’ul bo’ladi. bunday axborotlar yaxlit bir tizimni umumiy tamoyillar va qonunlar asosida falsafiy tushunchalarda jamlanib, mukammal holga keltiriladi. mana shu yaratilgan yaxlit bir tizimda ontologiya falsafiy (ya’ni borliq falsafasi), bilish nazariyasi, dialektika eng umumiy usul sifatida, ijtimoiy falsafa, umumiy etika, nazariy estetika, xususiy fanlarning falsafiy muammolari, din falsafasi, falsafa tarixi, ”falsafaning falsafasi” (ya’ni falsafiy nazariya) va boshqa ana shunday bo’limlar mavjuddir. sharq falsafasining bu keng tan olingan vakili, hozirgi nepal davlatida, uning otasi feodal bo'lgan boy oiladan chiqqan. tug'ilishidan oldin onasi tush ko'rgan edi, uning yonida bachadoniga oq fil kirib kelgan. hind ruhoniylari tushni ikki tomonlama taqdir deb …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sharq va g'arb falsafasida inson masalasi"

презентация powerpoint toshkent tibbiyot akademiyasi 1-davolash ishi fakulteti 111-a guruh talabasi saidumarxonova nozimaxon tayyorlagan mustaqil ishi mavzu:sharq va g'arb falsafasida inson masalasi ilk falsafiy taʼlimotlar qad. hindiston, xitoy, markaziy osiyo va yunonistonda paydo boʻlgan, keyin gʻarb mamlakatlariga yoyilgan. qad. hindistondagi falsafiy maktablar 2 turga bulinib, biri vedalaraxm kelib chiqqan va ularga suyanuvchi maktablar (vedanta, yoga, vaysheshika, nyaya, sankxya), ikkinchisi vedalarni rad etuvchi maktablar (jaynizm, buddizm, lokoyata) x, isoblanadi. qad. xitoydagi dastlabki falsafiy taʼlimotlar miloddan avvalgi 7-asrda vujudga kelgan. u qad. xitoy yozma manbalarida uchrab, bu manbalarga „qoʻshiqlar kitobi“, „bahor va kuz“ kabi qad. yodgorliklar va konfutsiynnng „afor...

This file contains 29 pages in PPTX format (693.8 KB). To download "sharq va g'arb falsafasida inson masalasi", click the Telegram button on the left.

Tags: sharq va g'arb falsafasida inso… PPTX 29 pages Free download Telegram