dunyoqarash va falsafa rivojlanishi

DOCX 18 pages 33.7 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 33.7 KB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

reja : 1.dunyo qarashning mohiyati, tuzilishi va asosiy funksiyalari. 2. qadimgi sharqda asotiriy tasvvurlar va falsafiy bilimlarning paydo bo’lishi. 3. ilk o’rta asr sharq falsafasi va uyg’onish davri. 4. o’rta asr sharq falsafasi va uyg’onish davri xususiyatlari. 5. yangi davr sharq tasavvufi. 6. falsafa va tabbiy ilmiy fanlarda borliqning mohiyatiga oid konsepsiyalar. 1. dunyo qarashning mohiyati, tuzilishi va asosiy funksiyalari. reja: 1. falsafa tushunchasining kelib chiqishi. 2. .falsafaning predmeti va asosiy mazmuni. 3. .falsafaning jamiyat hayotidagi o‘rni va asosiy vazifalari. 1.qadimgi yunon tilidan fanga kirib kelgan atama «filosofiya» so‘zidan olingan va u «donishmandlikni sevish» («filo» — sevaman, «sofiya» — donolik) degan ma’noni anglatadi. bu — ushbu so‘zning, atamaning lug‘aviy ma’nosi bo‘lib hisoblanadi. falsafa nihoyatda qadimiy fandir. olam va odamlar o‘rtasidagi munosabatlar, inson qadri va umrning mazmuni, dunyodagi o‘zgarishlar, o‘zaro aloqadorlik va bog‘liqlik hamda taraqqiyotning umumiy qonuniyatlari falsafaning asosiy mavzulari hisoblanadi. falsafa esa — barcha fanlar rivojlanishiga asos bo‘ladigan va ulardan …

2 / 18

i falsafiy tafakkur olamni yaxlit va bir butun holda tushunish mujassamiga aylangan edi. xuddi shuningdek, sharqda ham konfutsiy va moniy, xorazmiy va forobiy, imom buxoriy va imom termiziy, beruniy va ibn sino, naqshband va navoiy kabi donishmand bobolarimiz o‘z hayotiy kuzatishlari va tajribalarini umumlashtirish, insonga xos xato va kamchiliklardan saboq chiqarish, bashariyat tomonidan to‘plangan bilim va tajribalarni o‘zlashtirish orqali faylasuf darajasiga ko‘tarilganlar. 2. .falsafaning predmeti va asosiy mazmuni. falsafaning predmeti. falsafa fani xuddi ijtimoiy, tabiiy fanlar singari mustaqil fandir. u o‘zining mustaqil ob’ekti va predmetiga ega. falsafaning predmetini “olam-odam-inson” tizimi tashkil etadi.falsafa predmeti uning rivojlanish davri mobaynida uzluksiz o‘zgarib turgan. falsafa muammolari uning predmeti bilan belgilanadi. ma’lumki, falsafa predmeti tarixiy rivojlanish jarayoni mobaynida sezilarli darajada o‘zgargan. falsafiy fanlarning har biri: ontologiya, gnoseologiya, etika, estetika, mantiq, siyosatshunoslik, falsafa tarixi ham o‘z alohida predmetiga ega. shu tufayli ham falsafa predmetini faqat o‘ta abstrakt tushunchalar yordamida belgilash mumkin. suu ma’noda «dunyo – inson» …

3 / 18

‘sha davrdayoq parchalanmagan falsafiy bilimlar va tasavvurlardan ayrim bo‘limlar ajralib chiqa boshladi, vaqt o‘tishi bilan rivojlanib, ancha aniq shakl-shamoyil kasb etdi va yangi bilimlar bilan to‘ldirildi. quyidagilar falsafiy bilimning strukturasi hisoblanadi: • ontologiya – mavjudlik, borliq haqidagi bilim; • gnoseologiya (boshqa bir terminologiyaga ko‘ra – epistemologiya) – bilish nazariyasi; • ijtimoiy falsafa – jamiyat haqidagi ta’limot; • etika – axloq haqidagi ta’limot; • aksiologiya – qadriyatlar haqidagi ta’limot; • falsafiy antropologiya – inson haqidagi ta’limot va boshqalar 3. .falsafaning jamiyat hayotidagi o‘rni va asosiy vazifalari. falsafaning jamiyatdagi ahamiyati - falsfa insoniyat tarixiy taraqqiyoti davomida yaratilgan ma’naviy madaniyatning bir qismi bo‘lib, insonning o‘zi va borliq to‘g‘risidagi bir butun dunyoqarashi tizimidan iboratdir. falsafa inson muammosini o‘zining asosiy o‘rganish mavzusi hisoblab, uning o‘ziga, borliqqa munosabatini falsafaning bosh masalasi deb qaraydi. shu sababli uning asosiy maqsadi ham inson manfaatlariga xizmat qilishdan iboratdir. hozirgi dunyoda falsafaning ahamiyati. bugungi kunda, tezliklar va yuksak texnologiyalar asrida falsafa …

4 / 18

a chiqmoqda. shu munosabat bilan faylasuflar, avvalo, yer yuzida ta’limning holati va rivojlanish darajasidan qattiq tashvishda ekanliklarini bildirmoqdalar. ko‘pgina faylasuflar fikriga ko‘ra, hozirgi muammolarning aksariyati zamirida aynan qoniqarsiz ta’lim va lozim darajadagi tarbiyaning yo‘qligi yotadi. o‘zbekston respublikasi prezidenti shavkat mirziyoyev birlashgan millatlar tashkiloti bosh assambleyasining 72-sessiyasida quyidagi takliflarni bildirib o‘tgan. “bmt bosh assambleyasining "ma’rifat va diniy bag‘rikenglik" deb nomlangan maxsus rezolyusiyasini qabul qilish, bu hujjatning asosiy maqsadi – barchaning ta’lim olish huquqini ta’minlashga, savodsizlik va jaholatga barham berishga ko‘maklashishdan iborat”. bu muammolarni yechishda falsafa ham o‘z rolini o‘ynashi lozim.jamiyat ma’naviy taraqqiyotining dastlabki davrlarida falsafa insonning olam haqidagi barcha bilimlarini o‘z ichiga olgan. keyinroq, falsafa kengroq mazmunga ega bo‘lib, mustaqil fan sifatida shakllanadi va rivojlanadi. 2. qadimgi sharqda asotiriy tasvvurlar va falsafiy bilimlarning paydo bo’lishi. reja: 1. osiyo qit’asida paydo bo’lgan falsafiy oqimlar 2. . fors falsafasi zardusht taʼlimotidan taʼsirlangan. 3. xan davrining atoqli mutafakkirlari: faylasuf va davlat arbobi sharq falsafasi …

5 / 18

analar orasidagi farqlar xush koʻrilgan tarixiy faylasuflar, gʻoyalar, uslublar yoki tillar bilan aniqlanadi. ularni bir-biriga tegishli metodlar bilan oʻrgansa boʻladi va ular orasida sezilarli umumiyliklar bor.ilk falsafiy taʼlimotlar qad. hindiston, xitoy, markaziy osiyo va yunonistonda paydo boʻlgan, keyin gʻarb mamlakatlariga yoyilgan. qad. hindistondagi falsafiy maktablar 2 turga bulinib, biri vedalaraxm kelib chiqqan va ularga suyanuvchi maktablar (vedanta, yoga, vaysheshika, nyaya, sankxya), ikkinchisi vedalarni rad etuvchi maktablar (jaynizm, buddizm, lokoyata) x, isoblanadi. qadimgi xitoydagi dastlabki falsafiy taʼlimotlar miloddan avvalgi 7-asrda vujudga kelgan. u qad. xitoy yozma manbalarida uchrab, bu manbalarga „qoʻshiqlar kitobi“, „bahor va kuz“ kabi qad. yodgorliklar va konfutsiynnng „aforizm“larini, daosizmni kiritish mumkin.markaziy osiyodagi falsafiy qarashlar qad. turkiy yozuvlar, tangriga eʼtiqod qilish tamoyillarida va zardushtiylikning muqaddas kitobi avestodya oʻz ifodasini topgan. bundan tashqari, sharq xalqlarining tabiatning asosiy unsurlari yer, suv, havo va olovni eʼzozlash haqidagi naturfalsafiy qarashlari va gʻoyalari yaqin va oʻrta sharq mamlakatlariga keng yoyilib qadimgi misr, bobil, lidiya …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dunyoqarash va falsafa rivojlanishi"

reja : 1.dunyo qarashning mohiyati, tuzilishi va asosiy funksiyalari. 2. qadimgi sharqda asotiriy tasvvurlar va falsafiy bilimlarning paydo bo’lishi. 3. ilk o’rta asr sharq falsafasi va uyg’onish davri. 4. o’rta asr sharq falsafasi va uyg’onish davri xususiyatlari. 5. yangi davr sharq tasavvufi. 6. falsafa va tabbiy ilmiy fanlarda borliqning mohiyatiga oid konsepsiyalar. 1. dunyo qarashning mohiyati, tuzilishi va asosiy funksiyalari. reja: 1. falsafa tushunchasining kelib chiqishi. 2. .falsafaning predmeti va asosiy mazmuni. 3. .falsafaning jamiyat hayotidagi o‘rni va asosiy vazifalari. 1.qadimgi yunon tilidan fanga kirib kelgan atama «filosofiya» so‘zidan olingan va u «donishmandlikni sevish» («filo» — sevaman, «sofiya» — donolik) degan ma’noni anglatadi. bu — ushbu so‘zning, atamaning lu...

This file contains 18 pages in DOCX format (33.7 KB). To download "dunyoqarash va falsafa rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: dunyoqarash va falsafa rivojlan… DOCX 18 pages Free download Telegram