mehnat bozori va korxonalarada mehnat resurslaridan foydalanish

DOCX 16 pages 284.2 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 284.2 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

( 16-мавзу. меҳнат бозори ва корхоналарда меҳнат ресурсларидан фойдаланиш ) 1. меҳнат муносабатлари ва меҳнат ресурсларидан фойдаланиш кўрсаткичлари. 1. иш хақи. 1. меҳнат бозори, меҳнат таклифи ва меҳнатга бўлган талаб. 1. рақобатлашган, монополистик ва монопсоник меҳнат бозорлари. 1. меҳнат бозори, рақобатлашган меҳнат бозори ишлаб чиқариш омиллари бозори деганда, меҳнат, хом ашё, капитал, ер ва бошқа ишлаб чиқариш ресурслари бозори тушунилади. ресурслар бозоридаги талаб ва таклиф истеъмол товарлари бозори таъсирида шаклланади. шунинг учун ҳам ресурсларга бўлган талаб ҳосила талаб бўлиб, фирманинг ишлаб чиқариш ҳажмидан ва унинг харажатларига боғлиқ. ишчи кучига бўлган талабни алоҳида фирма учун қараймиз. бозор (тармоқ) талабини аниқлаш учун тармоққа қарашли фирмалар талаблари йиғиб чиқилади. фараз қилайлик, фирма ишлаб чиқариш омилларидан фойдаланиб маҳсулот ишлаб чиқаради. бошқарувчи фирмага яна қўшимча қанча ишчи кучини ёллашни аниқламоқчи. бунинг учун фирма ҳар бир қўшимча ишчи кучини ёллашдан қанча даромад олишни ва ушбу бирлик ёлланган ишчи кучидан фойдаланиш учун қанча харажат кетишини билиши керак …

2 / 16

$длилиги қуйидагича аниқланади: (2) чекли даромаднинг камайиш қонунига кўра, меҳнатнинг чекли маҳсулоти иш вақти узайиши билан камайиб боради. демак, чизи\и нарх ўзгармаса ҳам пастга қараб йўналган бўлади (12.1-расм). ( харажат i ii иш ва қ ти (соатларда) ) 12.1-расм. чекли меҳнат даромадлилиги графиги i чизиқ рақобатлашган истеъмол бозоридаги фирманинг чизи\и (бу ерда фирма монопол ҳокимиятга эга эмас). ii чизиқ истеъмол бозорида монопол ҳокимиятга эга бўлган фирманинг чизи\и. монопол ҳокимиятга эга бўлган фирма кўпроқ маҳсулот сотиш учун товар нархини тушириши мумкин. натижада бўлади ва ишлаб чиқариш ҳажми ошиши билан камайиб боради. демак, ва чизиқлари пастга ётиқ бўлгани учун чизи\и пастга томон ётиқ бўлади. агар биз монопол ҳокимиятга эга бўлган фирманинг меҳнатни чекли даромадлилигини монопол бўлмаган фирманинг меҳнатни чекли даромадлилиги билан солиштирсак , бу ерда - монопол ҳокимиятга эга бўлган фирманинг меҳнатини чекли даромадлилиги; - монопол ҳокимиятга эга бўлмаган рақобатлашувчи фирманинг меҳнатини чекли даромадлилиги. бундан келиб чиқадики, ҳар қандай иш ҳақида истеъмол …$

3 / 16

$рақобатлашган бўлгани учун меҳнат нархи бозор томонидан шаклланади ва унга бозор субъектлари таъсир қила олмайди (рақобатлашган истеъмол бозоридаги каби). бу барча ишчилар қайси фирмада ишлашидан қатъий назар, бир хил иш ҳақи олади ва фирмалар бу нархни олдиндан берилган нарх сифатида қабул қиладилар. шунинг учун ҳам алоҳида фирма учун меҳнат ресурслари таклиф чизи\и горизонтал, яъни у абсолют эластик. 12.2-расмда рақобатлашган меҳнат бозоридаги мувозанат нуқта е нуқта билан ифодаланади. мувозанат иш ҳақи бўлганда фойдани максималлаштирадиган меҳнат ресурслари миқдори га тенг бўлади. ишчи чекли унумдорлик назариясига кўра, меҳнатнинг тўлиқ маҳсулотини олади. шунинг учун фирманинг меҳнат учун чекли харажати иш ҳақига тенг. , бу ерда - фирманинг меҳнатга бўлган чекли харажати. рақобатлашган меҳнат бозорида ҳар бир ишчининг иш ҳақи га тенг бўлгани учун, фирманинг ишчиларга берадиган умумий иш ҳақи харажатлари тўртбурчак юзига тў\ри келади (12.2-расм). иш ҳақининг ўзгариши ишчи кучига бўлган талабни ўзгартиради. агар иш ҳақи дан гача ошса (12.3-расм), ёлланадиган ишчилар сони дан …$

4 / 16

$исидан иборатдир. бу ерда -ишчи учун сарфланадиган қўшимча харажат, яъни, иш ҳақи. ( даромад, сўм бир суткадаги иш ва қ ти, соат-кун ì n 0 24 )меҳнат қилиш ва дам олиш ўртасидаги бо\лиқлик. ҳар бир ишчи олдидаги масала, бу қанча ишлаб, қанча дам олиш муаммосидир. агар суткада 24 соат бўладиган бўлса, ишчи 24 соат ишласа, у сўмга тенг бўлган максимал даромад олиш мумкин (12.5-расм). 12.5-расм. иш вақти ва дам олиш ўртасидаги бо\лиқлик агар у ишламаса, унинг максимал дам олиши бир суткага, яъни, 24 соатга тенг бўлади ва унинг даромади нолга тенг. ишчининг "даромад ва бўш вақти" бюджет чизи\ини чизи\и орқали ифодалаш мумкин. маълумки, ишчи ҳар доим суткасига 24 соат ишлайвермайди. табиийки, ишчининг иш вақти чегараланган бўлади, у маълум вақт дам олиб, ўзининг ишлаш қобилиятини тиклаш керак бўлади. бундан ташқари, дам олиш уни маънавий ўсишини таъминлайди. демак, ишчи маълум вақт ишлаб, маълум миқдорда наф олса (даромад олса), у маълум вақт дам …$

5 / 16

$ишчи нафлик функциясини максималлаштиради, агар бўш вақт билан даромадни чекли алмаштириш нормаси иш ҳақи га тенг бўлса, . фараз қилайлик, иш ҳақи ставкаси дан га ошди. бюджет чизи\и ҳолатидан ҳолатга силжийди (12.7-расм). ( m w m 1 e 1 a r 1 u 1 e 0 r 0 e 2 r 2 u 2 t 2 t 1 t 0 b n ) 12.7-расм. ўрнини босиш самараси ва даромад самараси, 0t0, 0t1, 0t2 лар бўш вақт, t0n, t1n ва t1n лар иш вақти. агар биз бюджет чизи\ига параллел бўлган ва бефарқлик чизи\и билан кесишадиган бюджет чизи\ини ўтказсак, даромад ва ўрнини босиш самарасини аниқлашимиз мумкин. ўрнини босиш самараси бўш вақтни қисқариши ва иш вақтининг ортиши натижасида даромаднинг ўсиши билан ифодаланади, яъни, маълум миқдордаги бўш вақт иш вақти билан алмаштирилади. 7-расмда бу дан га силжишини ифодалайди, яъни, иш вақти дан гача ошади. лекин, даромаднинг ортиши билан бирга дам олишнинг - шахснинг маънавий …$

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mehnat bozori va korxonalarada mehnat resurslaridan foydalanish"

( 16-мавзу. меҳнат бозори ва корхоналарда меҳнат ресурсларидан фойдаланиш ) 1. меҳнат муносабатлари ва меҳнат ресурсларидан фойдаланиш кўрсаткичлари. 1. иш хақи. 1. меҳнат бозори, меҳнат таклифи ва меҳнатга бўлган талаб. 1. рақобатлашган, монополистик ва монопсоник меҳнат бозорлари. 1. меҳнат бозори, рақобатлашган меҳнат бозори ишлаб чиқариш омиллари бозори деганда, меҳнат, хом ашё, капитал, ер ва бошқа ишлаб чиқариш ресурслари бозори тушунилади. ресурслар бозоридаги талаб ва таклиф истеъмол товарлари бозори таъсирида шаклланади. шунинг учун ҳам ресурсларга бўлган талаб ҳосила талаб бўлиб, фирманинг ишлаб чиқариш ҳажмидан ва унинг харажатларига боғлиқ. ишчи кучига бўлган талабни алоҳида фирма учун қараймиз. бозор (тармоқ) талабини аниқлаш учун тармоққа қарашли фирмалар талаблари йиғиб чиқи...

This file contains 16 pages in DOCX format (284.2 KB). To download "mehnat bozori va korxonalarada mehnat resurslaridan foydalanish", click the Telegram button on the left.

Tags: mehnat bozori va korxonalarada … DOCX 16 pages Free download Telegram