mehnat bozori va korxonalarida mehnat resurslaridan foydalanish

DOC 25 стр. 366,5 КБ Бесплатная загрузка

25 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 366,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 25

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 25

16-mavzu. mehnat bozori va korxonalarda mehnat resurslaridan foydalanish 1. mehnat munosabatlari va mehnat resurslaridan foydalanish ko'rsatkichlari. 2. ish xaqi. 3. mehnat bozori, mehnat taklifi va mehnatga bo'lgan talab. 4. raqobatlashgan, monopolistik va monopsonik mehnat bozorlari. 1. mehnat munosabatlari va mehnat resurslaridan foydalanish ko'rsatkichlari. ishlab chiqarish omillari bozori deganda, mehnat, xom ashyo, kapital, er va boshqa ishlab chiqarish resurslari bozori tushuniladi. resurslar bozoridagi talab va taklif iste'mol tovarlari bozori ta'sirida shakllanadi. shuning uchun ham resurslarga bo'lgan talab hosila talab bo'lib, firmaning ishlab chiqarish hajmidan va uning xarajatlariga bog'liq. ishchi kuchiga bo'lgan talabni alohida firma uchun qaraymiz. bozor (tarmoq) talabini aniqlash uchun tarmoqqa qarashli firmalar talablari yig'ib chiqiladi. qo'shimcha yollangan bitta ishchi kuchidan olinadigan qo'shimcha daromad mehnatning chekli daromadliligi deyiladi va u orqali belgilanadi. mehnatning chekli daromadliligi ning iqtisodiy ma'nosi shundan iboratki, ya'ni u qo'shimcha bir birlik ishchi kuchidan foydalanib qo'shimcha ishlab chiqarilgan mahsulot hajmini , qo'shimcha bir birlik ishlab chiqarilgan mahsulotdan …

2 / 25

n bo'ladi (1-rasm). 1-rasm. chekli mehnat daromadliligi grafigi i chiziq raqobatlashgan iste'mol bozoridagi firmaning chizig'i (bu erda firma monopol hokimiyatga ega emas). ii chiziq iste'mol bozorida monopol hokimiyatga ega bo'lgan firmaning chizig'i. monopol hokimiyatga ega bo'lgan firma ko'proq mahsulot sotish uchun tovar narxini tushirishi mumkin. natijada bo'ladi va ishlab chiqarish hajmi oshishi bilan kamayib boradi. demak, va chiziqlari pastga yotiq bo'lgani uchun chizig'i pastga tomon yotiq bo'ladi. agar biz monopol hokimiyatga ega bo'lgan firmaning mehnatni chekli daromadliligini monopol bo'lmagan firmaning mehnatni chekli daromadliligi bilan solishtirsak , bu erda - monopol hokimiyatga ega bo'lgan firmaning mehnatini chekli daromadliligi; - monopol hokimiyatga ega bo'lmagan raqobatlashuvchi firmaning mehnatini chekli daromadliligi. bundan kelib chiqadiki, har qanday ish haqida iste'mol bozorida monopol hokimiyatga ega bo'lgan firma, monopol hokimiyatga ega bo'lmagan firmaga nisbatan kamroq ishchi yollaydi. mehnatni chekli daromadliligi dan ishchilarni yollashda foydalanishi mumkin. agar firma o'z foydasini maksimallashtiradigan bo'lsa, u ishchilarni yollashni mehnatni chekli daromadliligi …

3 / 25

qat'iy nazar, bir xil ish haqi oladi va firmalar bu narxni oldindan berilgan narx sifatida qabul qiladilar. shuning uchun ham alohida firma uchun mehnat resurslari taklif chizig'i gorizontal, ya'ni u absolyut elastik. 2-rasmda raqobatlashgan mehnat bozoridagi muvozanat nuqta e nuqta bilan ifodalanadi. muvozanat ish haqi bo'lganda foydani maksimallashtiradigan mehnat resurslari miqdori ga teng bo'ladi. ishchi chekli unumdorlik nazariyasiga ko'ra, mehnatning to'liq mahsulotini oladi. shuning uchun firmaning mehnat uchun chekli xarajati ish haqiga teng. , bu erda - firmaning mehnatga bo'lgan chekli xarajati. raqobatlashgan mehnat bozorida har bir ishchining ish haqi ga teng bo'lgani uchun, firmaning ishchilarga beradigan umumiy ish haqi xarajatlari to'rtburchak yuziga to'g'ri keladi (2-rasm). ish haqining o'zgarishi ishchi kuchiga bo'lgan talabni o'zgartiradi. agar ish haqi dan gacha oshsa (3-rasm), yollanadigan ishchilar soni dan gacha qisqaradi; agar ish haqi gacha pasaysa, ishdagi ishchilar soni gacha oshadi. mehnat bozorida firma foydasini maksimallashtiradigan shart, ya'ni mehnatni chekli daromadliligining ish haqi stavkasiga …

4 / 25

ada 24 soat bo'ladigan bo'lsa, ishchi 24 soat ishlasa, u so'mga teng bo'lgan maksimal daromad olish mumkin (5-rasm). 5-rasm. ish vaqti va dam olish o'rtasidagi bog'liqlik agar u ishlamasa, uning maksimal dam olishi bir sutkaga, ya'ni, 24 soatga teng bo'ladi. ishchining "daromad va bo'sh vaqti" byudjet chizig'ini chizig'i orqali ifodalash mumkin. ma'lumki, ishchi har doim sutkasiga 24 soat ishlayvermaydi. tabiiyki, ishchining ish vaqti chegaralangan bo'ladi, u ma'lum vaqt dam olib, o'zining ishlash qobiliyatini tiklash kerak bo'ladi. bundan tashqari, dam olish uni ma'naviy o'sishini ta'minlaydi. demak, ishchi ma'lum vaqt ishlab, ma'lum miqdorda naf olsa (daromad olsa), u ma'lum vaqt dam olganda ham qandaydir naf oladi (ma'naviy o'sish, zavqlanish). demak, ishchini qancha vaqt ishlab, qancha vaqt dam olishi kerakligi to'g'risidagi masalani quyidagicha qo'yish mumkin: ishchining ishlash vaqti va dam olish vaqtidan bog'liq naflik funktsiyasini quyidagicha yozamiz: , (5) bu erda - naflik funktsiyasi; - dam olish vaqti; - ish vaqti. demak, ishchi …

5 / 25

va daromad samarasi, 0t0, 0t1, 0t2 lar bo'sh vaqt, t0n, t1n va t1n lar ish vaqti. agar biz byudjet chizig'iga parallel bo'lgan va befarqlik chizig'i bilan kesishadigan byudjet chizig'ini o'tkazsak, daromad va o'rnini bosish samarasini aniqlashimiz mumkin. o'rnini bosish samarasi bo'sh vaqtni qisqarishi va ish vaqtining ortishi natijasida daromadning o'sishi bilan ifodalanadi, ya'ni, ma'lum miqdordagi bo'sh vaqt ish vaqti bilan almashtiriladi. 7-rasmda bu dan ga siljishini ifodalaydi, ya'ni, ish vaqti dan gacha oshadi. lekin, daromadning ortishi bilan birga dam olishning - shaxsning ma'naviy o'sishi uchun kerak bo'ladigan bo'sh vaqtning ham qimmati oshadi. daromad samarasi (bo'sh vaqtning ortishi) teskari yo'nalishda bo'lib, u oraliq bilan ifodalanadi . natijaviy o'zgarish oraliqqa teng. ish haqining bunday o'sishida o'rnini bosish samarasi daromad samarasidan yuqori bo'ladi. bundan shu kelib chiqadiki, birinchidan, ish haqining o'sishi, ish vaqtini ortishiga olib keladi; ikkinchidan, individual shaxsning mehnat taklifi musbat yotiqlikka ega (8-rasm). 8-rasm. ish haqining o'sishi natijasida ish vaqtining o'sishi. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 25 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "mehnat bozori va korxonalarida mehnat resurslaridan foydalanish"

16-mavzu. mehnat bozori va korxonalarda mehnat resurslaridan foydalanish 1. mehnat munosabatlari va mehnat resurslaridan foydalanish ko'rsatkichlari. 2. ish xaqi. 3. mehnat bozori, mehnat taklifi va mehnatga bo'lgan talab. 4. raqobatlashgan, monopolistik va monopsonik mehnat bozorlari. 1. mehnat munosabatlari va mehnat resurslaridan foydalanish ko'rsatkichlari. ishlab chiqarish omillari bozori deganda, mehnat, xom ashyo, kapital, er va boshqa ishlab chiqarish resurslari bozori tushuniladi. resurslar bozoridagi talab va taklif iste'mol tovarlari bozori ta'sirida shakllanadi. shuning uchun ham resurslarga bo'lgan talab hosila talab bo'lib, firmaning ishlab chiqarish hajmidan va uning xarajatlariga bog'liq. ishchi kuchiga bo'lgan talabni alohida firma uchun qaraymiz. bozor (tarmoq) talabini a...

Этот файл содержит 25 стр. в формате DOC (366,5 КБ). Чтобы скачать "mehnat bozori va korxonalarida mehnat resurslaridan foydalanish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: mehnat bozori va korxonalarida … DOC 25 стр. Бесплатная загрузка Telegram