mehnat bozori va korxonalarda mehnat resurslaridan foydalanish

PPTX 28 pages 613.3 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 613.3 KB

File type PPTX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

denov tadbirkorlik va pedagogika instituti raqamli iqtisodiyot kafedrasi mikroiqtisodiyot fani mavzu:mehnat bozori va korxonalarda mehnat resurslaridan foydalanish denov tadbirkorlik va pedagogika instituti raqamli iqtisodiyot kafedrasi mikroiqtisodiyot fani mavzu:mehnat bozori va korxonalarda mehnat resurslaridan foydalanish reja: 1 raqobatlashgan mehnat bozori 2 mehnat qilish va dam olish o`rtasidagi bog`liqlik 3 mehnat bozorida monopsoniya bo`lgan hol 4 minimal ish haqi raqobatlashgan mehnat bozori ishlab chiqarish omillari bozori deganda, mehnat, xom ashyo, kapital, yer va boshqa ishlab chiqarish resurslari bozori tushuniladi. resurslar bozoridagi talab va taklif iste'mol tovarlari bozori ta'sirida shakllanadi. shuning uchun ham resurslarga bo`lgan talab hosila talab bo`lib, firmaning ishlab chiqarish hajmidan va uning xarajatlariga bog`liq. ishchi kuchiga bo`lgan talabni alohida firma uchun qaraymiz. bozor (tarmoq) talabini aniqlash uchun tarmoqqa qarashli firmalar talablari yig`ib chiqiladi. qo`shimcha yollangan bitta ishchi kuchidan olinadigan qo`shimcha daromad mehnatning chekli daromadliligi deyiladiva u mrp orqali belgilanadi. mehnatning chekli daromadlilig mrp ning iqtisodiy ma'nosi shundan iboratki, ya'ni u …

2 / 28

hi bilan kamayib boradi. demak,mrpl chizig`i narx o`zgarmasa ham pastga qarab yo`nalgan bo`ladi mehnat qilish va dam olish o`rtasidagi bog`liqlik har bir ishchi oldidagi masala, bu qancha ishlab, qancha dam olish muammosidir. agar sutkada 24 soat bo`ladigan bo`lsa, ishchi 24 soat ishlasa, u m so`mga teng bo`lgan maksimal daromad olishi mumkin (5-rasm). agar u ishlamasa, uning maksimal dam olishi bir sutkaga, ya'ni, 24 soatga teng bo`ladi va uning daromadi nolga teng. ishchining "daromad va bo`sh vaqti" budjet chizig`ini mn chizig`i orqali ifodalash mumkin. ishchining ishlash vaqti va dam olish vaqtidan bog`liq naflik funksiyasini quyidagicha yozamiz: u = u (t,t ) , bu yerda u - naflik funktsiyasi; t - dam olish vaqti; t - ish vaqti. demak, ishchi sutkadagi 24 soatni ish vaqtiga va dam olish vaqtiga shunday taqsimlashi kerakki, natijada u maksimal naf olsin: u = u (t,t ) ® max (6). quyidagi shart bajarilganda: t + t£ 24(7) …

3 / 28

amolishning - shaxsning ma`naviy o`sishi uchun kerak bo`ladigan bo`sh vaqtning ham qimmati oshadi. daromad samarasi (bo`sh vaqtning ortishi) teskari yo`nalishda bo`lib, ut0t1 oraliq bilan ifodalanadi (t0® t1).natijaviy o`zgarish t1t2 oraliqqa teng. ish haqining bunday o`sishida o`rnini bosish samarasi daromad samarasidan yuqori bo`ladi. bundan shu kelib chiqadiki, birinchidan, ish haqining o`sishi, ish vaqtini ortishiga olib keladi; ikkinchidan, individual shaxsning mehnat taklifi musbat yotiqlikka ega daromadning yanada oshib borishi barcha shaxslarni ham dam olish vaqtini qisqartirib, ish vaqtini oshirishga undayvermaydi. dam olish vaqtining qisqarib borishi, uni shaxs uchun bo`lgan qimmatini oshiradi. yuqorida eslatib o`tganimizdek, sutkasiga 24 soat ishlash ma'noga ega emas. bo`sh vaqtni qimmatini oshib borishi shunga olib keladiki, daromad samarasi, o`rnini bosish samarasidan oshib ketadi (9-rasm). natijada ishvaqti t2= 24 - t2dant1 = 24 - t1gacha qisqaradi. agar ishchi dam olishga ko`proq mablag` sarflasa, daromad samarasi (daromadning oshishi), uni kamroq ishlashga undaydi. daromad samarasi juda ham katta bo`lganda, ishchi ish vaqtini …

4 / 28

al ish haqi muvozanat ish haqi darajasidan yuqori qilib o`rnatiladi. bunday holda umumiy o`rtacha ish haqi oshadi, lekin ishchilarni ishga yollash soni qisqaradi. minimal ish haqini o`rnatilishini va uni oshirilishini kasaba uyushmalari ham ko`pincha talab qilib chiqadilar. minimal ish haqi ko`proq malakasiz ishchilar va ish topa olmagan ishchilarga salbiy ta'sir ko`rsatadi. nima uchun deganda, malakali ishchilarga talab har doim mavjud bo`ladi, shu sababli ular minimal ish haqining oshishidan yutadilar. umuman, minimal ish haqining ortishi, ish bilan band bo`lgan aholining yuqoriroq daromad olishini ta`minlaydi. minimal ish haqi oshganda, mehnatga haq to`lashning barcha stavkalari qaytadan ko`rib chiqiladi va oshiriladi (13-rasm). monopolistik mehnat bozori amalda kasaba uyushmalarini monopolist deb qarash mumkin. ular ishchilarga o`z ta'sirini o`tkazib, mehnat taklifini qisqartirib, ish haqini oshirishga harakat qiladilar. faraz qilaylik, kasaba uyushmalari sof monopolist. ushbu holat 14-rasmda keltirilgan. mehnat bozoridagi ikki tomonlama monopoliya ish haqi stavkalari differentsiasiyasi (tabaqalashuvi) qisqa xulosalar ishlab chiqarish omillari bozori deganda, mehnat, xom …

5 / 28

ge17.png image18.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mehnat bozori va korxonalarda mehnat resurslaridan foydalanish"

denov tadbirkorlik va pedagogika instituti raqamli iqtisodiyot kafedrasi mikroiqtisodiyot fani mavzu:mehnat bozori va korxonalarda mehnat resurslaridan foydalanish denov tadbirkorlik va pedagogika instituti raqamli iqtisodiyot kafedrasi mikroiqtisodiyot fani mavzu:mehnat bozori va korxonalarda mehnat resurslaridan foydalanish reja: 1 raqobatlashgan mehnat bozori 2 mehnat qilish va dam olish o`rtasidagi bog`liqlik 3 mehnat bozorida monopsoniya bo`lgan hol 4 minimal ish haqi raqobatlashgan mehnat bozori ishlab chiqarish omillari bozori deganda, mehnat, xom ashyo, kapital, yer va boshqa ishlab chiqarish resurslari bozori tushuniladi. resurslar bozoridagi talab va taklif iste'mol tovarlari bozori ta'sirida shakllanadi. shuning uchun ham resurslarga bo`lgan talab hosila talab bo`lib, firmaning ...

This file contains 28 pages in PPTX format (613.3 KB). To download "mehnat bozori va korxonalarda mehnat resurslaridan foydalanish", click the Telegram button on the left.

Tags: mehnat bozori va korxonalarda m… PPTX 28 pages Free download Telegram