xvii asrdan xix asrning yarmigacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji

DOCX 18 стр. 43,9 КБ Бесплатная загрузка

18 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 43,9 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 18

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 18

3 maruza mashg`uloti: xvii asrdan xix asrning yarmigacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji. xix asrning 2-yarmi – xx asrning 1-choragida turkiston o‘lkasida tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar. reja: 1. xvii asrdan xix asrning yarmigacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji. 2. xix asrning 2-yarmi – xx asrning 1-choragida turkiston o‘lkasida tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar. tayanch tushunchalar: xonliklar,amirliklar,qizlar maktabi,asarlar tarixi,husnixat,axloq tushunchalari,ta`lim muassasalar,madrasalar faoliyati.chor rossiyasi ta`lim tizimi, rus tuzem maktablari, turkiston maktablari,jadid harakatlari,yangi usul makatablari, xvii asrdan xix asrning yarmigacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji. reja: 1.buxoro amirligi, qo‘qon va xiva xonliklarida ta’lim-tarbiya. 2.maktab va madrasalarda ta’lim mazmuni. 3. qizlar maktabi va unda ta’lim mazmuni. 4.munis xorazmiyning “savodi ta’lim” asari – husnihatga doir dastlabki qo‘llanma sifatida. 5.muhammad sodiq qoshg‘ariyning “odob as-solihin” asari – yuksak ma’naviy-axloqiy sifatlarni yorituvchi manba. buxoro amirligi, qo’qon va xiva xonliklarida ta’lim-tarbiya. xvii-xix asrlarda o’rtaosiyoda bir nechta turdagi talim muassasalari (maktab, madrasa, qorixona, daloilxona, otnoyilar maktablari) …

2 / 18

aqtni olar edi. chunonchi, faqatginaalifboni o’rganishga 3-4 oydan bir yilgacha, bazida undan ham ko’p vaqt sarflanar edi. o’quvchilar dastlabki o’qish ko’nikmalarini egallaganlaridan so’ng «haftyak»ni (fors. “quronning ettdan bir qismi”) o’qishni boshlaganlar o’quvchilar «haftyak»ni tugatganlaridan so’ng «chor-kitob» (to’rt kitob)ni o’qishga kirishganlar. «chor-kitob» fors-tojik tlida yozilgan bo’lib, uning birinchi qismida diniy marosimlar (tahorat olish, namoz o’qish, ro’za tutsh va h.q.) sheriy usulda bayon etlgan, ikkinchi qismida yuqoridagi masalalar katexizis (izoh) shakldaancha keng yoritlgan parchalar o’rin olgan. “chor-kitob”ning “musulmonlikning muhim masalalari” deb nomlangan uchinchi qismi o’quvchilarni shariatning asosiy ustuni -musulmon diniy huquqlari bilan tanishtrgan. kitobning “pandnoma” (nasihat kitobi) deb nomlangan va xiii asrda yozilgan to’rtnchi qismida quroni karimdan olingan odob-axloq masalalarigaoid qoidalar sheriy shaklda bayon etlgan. shundan so’ng o’quvchilar mutlaq din masalalariga bag’ishlangan “sabotul ojizin” kitobini o’qishni boshlaganlar. ushbu asar ko’pincha uning muallifining nomi bilan, yani – “so’fi olloyor” deb yuritladi. bu sof diniy asar bo’lib, unda diniy masalalar sheriy usulda bayon qilingan. …

3 / 18

birinchi, yani boshlang’ich kurs adnā (quyi), ikkinchi kurs – avsat (o’rta) va uchinchi kurs – a‘lo (yuqori) deb nomlangan. biroq, kurslarning nomlari hamma madrasalarda ham bir xil bo’lmagan. shu o’rinda bunday kurslargaajratsh faqat yirik madrasalarda mavjud bo’lgani, talabalar soni 20 kishigaetmagan kichik madrasalarda esa talabalarning barchasi faqat bitta mudarrisga mashg’ulotga qatnaganlarini qayd etsh lozim. madrasada darsni tashkil etsh tartbi quyidagicha bo’lgan: bitta darslikdagi aynan bir bobni o’rganayotgan 10-15 nafar talaba bir sinf xonasiga to’planishgan va o’zlarigaoqsoqol (sardor) saylab olishgan. bu guruh «jamoa», uning oqsoqoli esa «qori jamoa» deb nomlangan. darsni boshlash uchun oqsoqol mudarrisning huzuriga borar va undan mazkur guruh bilan mashg’ulot o’tkazish uchun izn so’rardi. qizlar maktabi va unda ta’lim mazmuni. masjid va xonaqohlar qoshidaochilgan maktablarda faqat o’g’il bolalar o’qitlgan. qiz bolalar o’z davrining o’qimishli ayollari tomonidan uylaridaochilgan maktablarda o’qitlgan. ayol muallimani o’lkaning turli hududlarida “otnoyi”, “otnbibi”, “bibiotn”, “bibixalifa” deb ataganlar. qizlar maktabi o’g’il bolalar maktablariga nisbatan ancha kam …

4 / 18

. o’zining butun faoliyat davomidaxalqimiz orzu-umidlarini ro’yobga chiqarishga harakat qilgan jahon otn xalqimizning oqila qizlarini tarbiyalash, go’zal hayotga erishishning birdan-bir yo’li deb o’ylab, o’zining butun umrini yosh qizlarga talim-tarbiya berish bag’ishladi. o’z maktabida qizlarga boshlang’ich talim berar ekan, jahon otn ularning zehnini o’strishga kattaahamiyat beradi. otn o’z shogirdlariga savod o’rgatbgina qolmay, ular orasidan iqtdorli qizlarni tanlab sharq sheriyat bilan tanishtradi. qizlarni nazm bo’stonigaetaklaydi. atoqli zullisonayn shoira dilshodi barno 50 yildan ortq muallimalik qilib, qizlargaxat-savod o’rgatdi, tabi nazm qizlarga sheriyat ilmidan dars berdi. dilshod o’z maktabida yosh qizlarni tarbiyalar, ulargaxat-savod o’rgatar va ularni chuqur bilim egasi qilib chiqarishga intlar edi. shu bilan birga, yosh istedodli qizlarga o’zbek, tojik mumtoz adabiyot namoyondalarining asarlarini ham o’rgatar va ularni nafosat ruhida tarbiyalab, o’z zamonasining ilg’or kishilari qilib etshtrishga harakat qilgan. munis xorazmiyning “savodi ta’lim” asari – husnixatga doir dastlabki qo’llanma sifatida. munis o’z davrining etuk murabiy shoiri sifatda bolalarning savodxonligini va husnixatni yaxshilash yo’lida …

5 / 18

avob beraolmasligini ilmiy-nazariy jihatdan asoslab beradi. risolaning ikkinchi qismidaarab alifbosidagi har bir harfning yozilish uslubini marifiy-didaktk nuqtai nazardan sodda qilib tushuntrishga harakat qiladi. muhammad sodiq qosh-g’ariyning “odob as-solihin” asari – yuksak ma’naviy-axloqiy sifatlarni yorituvchi manba. muhammad sodiq qoshg’ariyning “odob as-solihin” (“yaxshi kishilar odobi”) asari kundalik turmushimizda har kuni har daqiqada bilish zarur bo’lgan turmush odobigaoid xulq-odob qoidalarining majmuidir. asar turkiy tlda yozilgan bo’lib, muqaddima, ett bob vaxotmadan iborat. asarning muqaddimasida uning maqsadi sifatda insonga yaxshi xulq egallashi zarurligi takidlanadi va u odob qoidalarini egallab olmasa va yaxshi xulq bilan odobli va toza bo’lmasa, nafaqat o’ziga, balki butun dunyoga yomonlik tarqatadi, deydi va quyidagi masnaviyni keltradi: adabsiz na o’zi uchun yomonlik qiladi, balki butun dunyoga o’t qo’yadi. “odob as-solihin” asarida bayon etlgan botniy va zohiriy qoidalar: 1. salomlashish va ruxsat so’rash odobi. 2. muloqot odobi. 3. uxlash va yo’l yurish odobi. 4. suhbatlashish odobi. 5. er-xotn odobi. 6. tozalik qoidalari. 7. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 18 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xvii asrdan xix asrning yarmigacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji"

3 maruza mashg`uloti: xvii asrdan xix asrning yarmigacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji. xix asrning 2-yarmi – xx asrning 1-choragida turkiston o‘lkasida tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar. reja: 1. xvii asrdan xix asrning yarmigacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji. 2. xix asrning 2-yarmi – xx asrning 1-choragida turkiston o‘lkasida tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar. tayanch tushunchalar: xonliklar,amirliklar,qizlar maktabi,asarlar tarixi,husnixat,axloq tushunchalari,ta`lim muassasalar,madrasalar faoliyati.chor rossiyasi ta`lim tizimi, rus tuzem maktablari, turkiston maktablari,jadid harakatlari,yangi usul makatablari, xvii asrdan xix asrning yarmigacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji. reja: 1.buxoro amirligi, qo‘qon va xiva xonliklarida ta’lim-tar...

Этот файл содержит 18 стр. в формате DOCX (43,9 КБ). Чтобы скачать "xvii asrdan xix asrning yarmigacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xvii asrdan xix asrning yarmiga… DOCX 18 стр. Бесплатная загрузка Telegram