o‘quvchilarning ilmiy dunyoqarashini shakllantirish

PDF 19 pages 230.1 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 230.1 KB

File type PDF

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

microsoft word - 6-mavzu. maruza 6-mavzu. o‘quvchilarning ilmiy dunyoqarashini shakllantirish. tarbiya turlari. aqliy, ma’naviy-axloqiy, estetik, mehnat hamda jismoniy tarbiya. reja. 1.mustaqil fikrlash,ilmiy dunyoqarash va milliy g’oyani shakllantirish o’quv- tarbiya jarayonining tarkibiy qisimlari. 2.o’quvchilarning ilmiy dunyoqarashini shakllantirishning tarkibiy qisimlari. 3.aqliy tarbiyaning maqsadi va vazifalari. 4.aqliy tarbiya vositalari. 5.iqtisodiy tarbiya-o’quvchilarning ilmiy dunyoqarashini shakllantirishning tarkibiy qismi sifatida. 6.o’quvchilarning ekalogik tarbiyasi. mustaqil fikrlash, ilmiy dunyoqarash va milliy g’oyani shakllantirish o’quv- tarbiya jarayonining tarkibiy qismlari dunyoqarash tabiat, ijtimoiy jamiyat, tafakkur hamda shaxs faoliyati mazmunining rivojlanib borishini belgilab beruvchi dialektik qarashlar va e’tiqodlar tizimidir. mazkur tizim doirasida ijtimoiy-g‘oyaviy, falsafiy, iqtisodiy, tabiiy-ilmiy, ma’naviy-axloqiy, estetik, huquqiy va ekologik bilimlar negizida shakllangan e’tiqodlar asosiy tarkibiy unsurlar sifatida namoyon bo‘ladi. eng muhimi insonning olamga munosabati, dunyodagi o‘rni, mohiyati, hayotiy yo‘nalishini, o‘zligini anglash kabi savollarga javob beradi. shuningdek, dunyoqarash «dunyoni tushuntirish», «dunyoni his qilish», «ifodani idrok qiliish» kabi tushunchalar bilan yaqin ma’nodosh ekanligini aytish joiz. dunyoqarash tushunchasi mafkura tushunchasi bilan aloqador. …

2 / 19

oyillarini qaror toptiradi, kelajagi buyuk davlat qurish yo‘lida o‘zida kuch topadi. eng muhimi istiqlol mafkuramiz, milliy g‘oyamiz insonni halol va pok hayot kechirish, beva-bechoralar, qarovsiz qolgan bolalarga nisbatan diqqat va e’tiborda bo‘lishkabi yuksak insoniy fazilatlarni shakllantirishga asoslanadi. dunyoqarash insoniyatni o‘tmish merosi, hozirgi hayot va bundagi sharoitlar, tizimlarning anglab olinganligi, qadriyatdir. dunyoqarash kishilarning turmush tarzi, hayoti, axloq-odobi, madaniyatini yanada o‘zida mujassamlashtirgan tasavvurlar, bilimlar yig‘indisidir. muayyan dunyoqarashga ega bo‘lishshaxsda atrof-muhit, ijtimoiy munosabatlar, mehnat faoliyati va ishlab chiqarish jarayoni, sub’ektlarga nisbatan ma’lum munosabatning qaror topishi, shuningdek, shaxs tomonidan zimmasidagi ijtimoiy burchlarini to‘laqonli anglash va ularni bajarishga nisbatan mas’uliyat tuyg‘usiga ega bo‘lishi uchun zamin yaratadi. shaxsda dunyoqarash izchil, tizimli, uzluksiz hamda maqsadga muvofiq tashkil etilayotgan ta’lim-tarbiyaning yo‘lga qo‘yilishi, uning turli yo‘nalish va mazmundagi ijtimoiy munosabatlar jarayonida faol ishtirok etishi, shuningdek, o‘z-o‘zini tarbiyalab borishi natijasida shakllanadi. yosh avlod dunyoqarashining shakllanishida ta’lim muassasalarida o‘qitilishi yo‘lga qo‘yilgan tabiiy, ijtimoiy va gumanitar fanlar asoslarining ular tomonidan puxta o‘zlashtirilishi …

3 / 19

n falsafiy tizimga ega) va oddiy (muayyan falsafiy tizimga ega bo‘lmagan) dunyoqarash tarzida farqlanadi. ilmiy dunyoqarash asosida uzluksiz, izchil ravishda mavjud fanlar asoslarini puxta o‘zlashtirib borish, ijtimoiy munosabatlar jarayonida faol ishtirok etish natijasida barqarorlik kasb etgan g‘oyalar yotadi. shaxs dunyoqarashini shakllantirish uzoq muddatli, dinamik xususiyatga ega murakkab jarayon sanaladi. aqliy rivojlanishning nima ekanligini aniqlash uchun “fikrlash” va “aql kuchi” tushunchalariga to‘xtalish lozim bo‘ladi. amaliy tajribamimizda fikr so‘zini juda ko‘p uchratamiz. oddiy qilib aytganda, ob’ektiv olamdagi voqea-hodisalarni ongimizga ta’sir etishi natijasida hosil bo‘lgan tuyg‘u fikr deb ataladi. uning tub mohiyati shundaki, fikrimiz orqali biz ko‘zimiz bevosita ilg‘amayotgan, ko‘z o‘ngimizda bo‘lmagan, bo‘lgan taqdirda ham o‘sha narsaning ichki xususiyatiga aloqador bo‘lgan «sirli» jihatalarini ko‘rish imkoniga ega bo‘lamiz. 1 fikrlash esa,shaxs bilish faoliyati jarayoni bo‘lib, voqelikni bevosita va umumlashgan holda aks ettrish bilan xarakterlanadi. boshqacha aytganda, u aqliy faoliyat mahsuli. eng qizig‘i fikrlash merosiy tushuncha, u barcha inchonlarga xos. falsafiy, pedagogik, psixologiyk adabiyotlarda fikrlashning …

4 / 19

bilan xarakterlanadi. nazariy fikrlash:  yuqori darajada umumlashgan bilimlarni egallashga layoqatlilik;  u yoki bu sohadagi bilimlarning rivojlanish tamoyillari va ilmiy asoslarini tushunish bilan xarakterlanadi. texnik fikrlash texnika bilan ishlashga insonning psixologik tayyorgarligini, iщlab chiqarish jarayonlarining umumiy tamoyillari va ilmiy asoslarini tushunishni talab etadi. reproduktiv fikrlash ma’lum turdagi vazifalarni hal etish yoki aniq sharoitlardagi harakatlarni bajarish uchun zlashtirilgan bilimlarni faollashtirish bilan bog‘liq. ijodiy fikrlash oldin unga tanish bo‘lmagan yangi vazifalarni insonning mustaqil hal etishi. tizimli fikrlash insonning fanlarning o‘zaro bog‘liqligini ko‘ra olishi, umumiy, jamiyat va tabiat rivojlanish qonuniyatlarini bilishi asosida yuzaga keladi. kategorial fikrlash – tushunchalarni bir sinf va guruhlash asosida paydo bo‘ladi. masalan, “it-ot-mushuk”, ularning qatorida yo‘lbarsni qo‘yish mumkin emas, chunki bu erda faqat uy hayvonlari birlashtirilyapti. induktiv fikrlash – xususiy fikrdan umumiy fikrni paydo bo‘lishi orqali yuzaga chiqadi. faktlardan umumlashma hosil bo‘ladi. deduktiv fikrlash – umumiy fikrdan xususiy fikrlash asosida kelib chiqadi. masalan, qoidadan misollarni keltirib chiqarish. algoritmli …

5 / 19

degan savolga bir mazmunli javob berilmaydi. barcha psixologlar aqliy rivojlanishda ta’lim asosiy, hal qiluvchilik rolini o‘ynashini e’tirof etadi. bu insonning ijtimoiy tabiatidan kelib chiqadi. ma’lumki, insonning psixik rivojlanishi u yashayotgan ijtimoiy-tarixiy shart-sharoitlarda aniqlanadi. o‘z hayotining birinchi kunidanoq bola kattalar ta’siri ostida ijtimoiy tajribani o‘zlashtira boshlaydi. bu tajribalarni o‘zlashtirish jarayonida bolaning aqliy rivojlanishi, uning insoniy qobiliyatlarining shakllanishi sodir bo‘ladi. olimlar orasidagi ba’zi xilma-xillik aqliy rivojlanishda bilimlarning roli qandayligi haqidagi masalani keltirib chiqaradi. masalan, a.n. leontev bilimlar bilan aqliy rivojlanish, xuddi shunday rivojlanish o‘rtasida aniq teng ishorasini qo‘yadi. uning fikricha, insoniyat tajribasini “o‘zlashtirish” butunlay bola yashayotgan va rivojlanayotgan ijtimoiy sharoitlarda qo‘lga kiritilganligi bilan xarakterlanadi. boshqa olimlar(e.n. kabanov-meller, v.a. krutetskiy) bilimlarni ahamiyatini pasaytirmaydi, biroq uni mutlaqlashtirmaydi ham. ular bilim aqliy rivojlanishsharti sifatida aks etadi, lekin uning tuzilishiga kirmaydi, deb hisoblashadi. bu mualliflarning fikricha, aqliy rivojlanish faqatgina bilimni o‘zinigina emas, insonning mazkur bilimni yangi sharoitlarda qo‘lga kiritish, qo‘llay olish, uzatish imkoniyatidan kelib chiqadi. z.i. …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘quvchilarning ilmiy dunyoqarashini shakllantirish"

microsoft word - 6-mavzu. maruza 6-mavzu. o‘quvchilarning ilmiy dunyoqarashini shakllantirish. tarbiya turlari. aqliy, ma’naviy-axloqiy, estetik, mehnat hamda jismoniy tarbiya. reja. 1.mustaqil fikrlash,ilmiy dunyoqarash va milliy g’oyani shakllantirish o’quv- tarbiya jarayonining tarkibiy qisimlari. 2.o’quvchilarning ilmiy dunyoqarashini shakllantirishning tarkibiy qisimlari. 3.aqliy tarbiyaning maqsadi va vazifalari. 4.aqliy tarbiya vositalari. 5.iqtisodiy tarbiya-o’quvchilarning ilmiy dunyoqarashini shakllantirishning tarkibiy qismi sifatida. 6.o’quvchilarning ekalogik tarbiyasi. mustaqil fikrlash, ilmiy dunyoqarash va milliy g’oyani shakllantirish o’quv- tarbiya jarayonining tarkibiy qismlari dunyoqarash tabiat, ijtimoiy jamiyat, tafakkur hamda shaxs faoliyati mazmunining rivojlanib bo...

This file contains 19 pages in PDF format (230.1 KB). To download "o‘quvchilarning ilmiy dunyoqarashini shakllantirish", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘quvchilarning ilmiy dunyoqara… PDF 19 pages Free download Telegram