фалсафанинг методологика ҳамияти

PPTX 21 sahifa 3,8 MB Bepul yuklash

21 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 3,8 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 21

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 21

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi xorazm viloyati o’rta maxsus kasb-hunar ta’lim hududiy boshqarmasi urdu qoshidagi 2-akademik litsey tabiy fanlar yo’nalishi power point dasturi asosida tayyorlangan фалсафанинг методологик ахамияти режа: методологик функцияси фалсафанинг тарбиявий функцияси фан ва фалсафанинг мутаносиблиги. 1 методологик функцияси тўғрисида сўз юритганда метод тушунчасига мурожаат этиш ўринли бўлади. бу тушунча юнонча methodos – йўл, тадқиқот, текшириш сўзидан келиб чиққан бўлиб, у ёки бу мақсадга эришишнинг муайян усулини, шунингдек борлиқни назарий ва амалий ўзлаштиришга қаратилган усуллар ёки амаллар мажмуини англатади. бошқача қилиб айтганда, бу файласуф ёки олим ўзи ўрганаётган предметнинг тадқиқот йўлидир. одатда методология муаммолари фалсафа доирасида ўрганилган, бироқ айрим фанлар вужудга келиши билан фалсафий (умумий) методлар билан бир қаторда муайян, айрим илмий методлар ҳам ривожлана бошлади. фалсафанинг бошқа бир муҳим методологик функцияси фалсафада ҳам, айрим фанларда ҳам муҳим рол ўйнайдиган ҳар хил категорияларни ишлаб чиқишидан иборат. кези келганда яна шуни ҳам таъкидлаб ўтиш лозимки, фалсафа …

2 / 21

асидаги алоқалар сусаяди, улар мураккаб комплекс вазифаларни ечишда фаол ўзаро алоқа қилиш қобилиятини йўқотади. қарама-қарши жараён – илмий билимларнинг интеграциялашуви ва у ёки бу муаммоларни ечиш учун куч-ғайратни бирлаштириш жараёни бу хавфнинг олдини олиш имконини беради. мураккаб комплекс муаммоларни тадқиқ этувчи ҳозирги вақт фанида баъзан айрим илмий фанларнинг вакиллари бошқа фанларнинг вакилларини фақат улар турли тилларда, яъни ҳар бири ўз фанининг тилида гапиргани боис тушунмайди. бу жиҳатдан фалсафа улар учун амалда боғловчи бўғинга, бирлаштирувчи асосга айланади, чунки у ўз таҳлилида фанлараро мулоқотга ва мазмуни айни бир контекстда турли фанлар томонидан қабул қилинадиган ва қўлланиладиган фундаментал тушунчаларни яратишга қараб мўлжал олади. мураккаб объектларни комплекс тадқиқ қилишда ҳар бир муайян фан ўз предметидан келиб чиқади. бу предмет доираси унга ўрганилаётган объектни яхлит кўриш, унинг алоқаларини аниқлаш имконини бермайди. бу вазифани ҳал қилишга ҳам фақат фалсафа қодир бўлиб, у бутун вазиятни яхлит кўриш имконини беради ва бу жиҳатдан нафақат фанлар ўртасида, балки инсон …

3 / 21

инг маъноси, ўлим ва умрбоқийлик масалаларини кун тартибига қўйиш, у ёки бу ҳаракат, воқеа, ҳодисага “яхши”, “ёмон”, “муҳим”, “фойдали”, “фойдасиз” категориялари билан баҳо бериш орқали– аксиологик (юнон. axia - қадрият) функцияни бажаради. у узоқ муддатли тенденцияларни қисқа муддатли тенденциялардан фарқлаш, юзаки жараёнларни фундаментал жараёнлардан, муҳим нарсалар ва ҳодисаларни иккинчи даражали нарсалар ва ҳодисалардан ажратиш орқали инсоннинг қадриятларга муносабати билан узвий боғлиқ бўлган тегишли эҳтиёжларини шакллантиради. шу тариқа инсоннинг муайян қадриятлари, мўлжаллари ва устуворликлари белгиланади, яъни тегишли қадриятлар тизими таркиб топади. бу тизим одамларнинг муҳим хусусияти ҳисобланади, уларнинг ҳаётга муносабатини акс эттиради ва жамиятдаги хулқ-атворини кўп жиҳатдан белгилайди. фалсафанинг ахлоқий функцияси одамлар хулқ-атвори ва у ёки бу жамиятда юзага келувчи муносабатлар билан боғлиқ. бунда, масалан, ахлоқий қадриятлар, уларнинг табиати, асослари ва жамиятдаги амалий роли фалсафанинг тадқиқот предмети ҳисобланадики, бу жамиятда юзага келадиган ва табиий йўл билан, яъни реал ҳаёт амалиётида ўрнатиладиган меъёрлар ва қоидаларга сезиларли даражада таъсир кўрсатади. бундай меъёрлар ижтимоий …

4 / 21

ҳам, ҳозирги кунда дунё учун энг муҳим масалаларга эътиборини қаратадиган жаҳон фалсафа конгресслари ҳам тасдиқлайди. дарҳақиқат бундай конгресс биринчи марта 1900 йилда францияда ўтказилган, 1948 йилдан бошлаб уни ҳар беш йилда бир марта ўтказиш анъанага айланган. хусусан, 1998 йилда бостон шаҳрида (ақш) бўлиб ўтган хх жаҳон фалсафа конгресси “пайдейя: инсониятни тарбиялашда фалсафа” мавзусига бағишланган бўлса, туркиянинг анқара шаҳрида ўтказилган xxi жаҳон фалсафа конгрессида “фалсафа жаҳон муаммолари билан юзма-юз” мавзуси атрофлича муҳокама қилинди. ххii жаҳон фалсафа конгресси биринчи марта осиё мамлакати бўлмиш корея республикасининг сеул шаҳрида “ҳозирги даврда фалсафани қайта англаш” деган умумий мавзу остида бўлиб ўтди. конгрессларнинг мавзуларидан кўриниб турганидек, фалсафа реал ҳаёт билан узвий боғлиқ ва энг муҳим муаммоларни англаб етишга хизмат қилиб келди. шундай муаммолардан бири – инсонни шахс сифатида тарбиялаш ва камол топтиришда фалсафанинг роли ва аҳамияти масаласидир. бунинг учун эса, албатта, қадимги давр мутафаккирларининг асарларига яна бир бор мурожаат этиш тақозо этилади. қадимги мутафаккирлар ҳар томонлама …

5 / 21

йтганда, пайдейя унинг кўзини очади. бироқ маърифатнинг вазифаси кўзга кўриш қобилиятини беришдан эмас, балки унга тўғри қарашни ўргатишдан иборатдир. демак, платон, демокрит, зардўшт ва бошқа машҳур файласуфлар фикрига таяниб, маърифат ёрдамида, таълим ва тарбия жараёнини зўрликка қарши йўналтириш ва одамзот ақл-идрокини камол топтириш орқали инсоннинг бошқача табиатини яратиш мумкин. «пайдейя» тушунчаси болани тарбиялаб комил инсонга айлантирувчи таълим жараёнига эътиборни қаратади. қадимги юнонлар «техне» ва «пайдейя» каби тушунчаларни фарқлаганлар; биринчи атама билимни, яъни ўрганиш мумкин бўлган нарсани англатса, иккинчи атама билим бериш манбаини эмас, балки тўғри фикр манбаини англатади. бунда пайдейя, аристотель таъбири билан айтганда, инсонни ўзини ўзи камол топтиришга рағбатлантириши лозим. шу боис протагор, суқрот ва платон айтганидек, фалсафадан сабоқ беришда ишонтириш маҳоратини эмас, балки тўғри фикр юритиш маҳоратини ўргатишга эътибор қаратиш муҳим. фалсафанинг жамиятдаги аҳамияти ва роли ёки амалий фалсафа. одатда фалсафа кундалик ҳаёт ва амалиётдан анча узоқ бўлган ҳаддан ташқари умумий масалаларни ўрганади, деган фикр мавжуд. аммо бу …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 21 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"фалсафанинг методологика ҳамияти" haqida

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi xorazm viloyati o’rta maxsus kasb-hunar ta’lim hududiy boshqarmasi urdu qoshidagi 2-akademik litsey tabiy fanlar yo’nalishi power point dasturi asosida tayyorlangan фалсафанинг методологик ахамияти режа: методологик функцияси фалсафанинг тарбиявий функцияси фан ва фалсафанинг мутаносиблиги. 1 методологик функцияси тўғрисида сўз юритганда метод тушунчасига мурожаат этиш ўринли бўлади. бу тушунча юнонча methodos – йўл, тадқиқот, текшириш сўзидан келиб чиққан бўлиб, у ёки бу мақсадга эришишнинг муайян усулини, шунингдек борлиқни назарий ва амалий ўзлаштиришга қаратилган усуллар ёки амаллар мажмуини англатади. бошқача қилиб айтганда, бу файласуф ёки олим ўзи ўрганаётган предметнинг тадқиқот йўлидир. одатда методология муаммолари фа...

Bu fayl PPTX formatida 21 sahifadan iborat (3,8 MB). "фалсафанинг методологика ҳамияти"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: фалсафанинг методологика ҳамияти PPTX 21 sahifa Bepul yuklash Telegram