o'zbekistonda mustaqillik g’oyalarining tarixiy asoslari (xvi asrdan xx asrgacha)

PDF 6 pages 243.7 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 243.7 KB

File type PDF

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

3-mavzu. o’zbekistonda mustaqillik g’oyalarining tarixiy asoslari (xvi asrdan xx asrgacha) rejasi̇: 1. xvi-xix asrlar birinchi yarmida o’rta osiyodagi ijtimoiy-siyosiy ahvol. 2. turkiston o’lkasida rossiya imperiyasi mustamlaka tuzumi. milliy ozodlik harakatlari. 3. sovet hukmronligi davrida o’zbekistonning markazga ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy qaramligi va uning oqibatlari. sovetlarning qatag’on-zo’ravonlik siyosati va uning mohiyati. adabiyotlar ro’yxati: 1. r.h. murtazayeva o’zbekistonda millatlararo munosabatlar va tolerantlik. darslik. - toshkent: mumtoz so’z, 2019. 2. o’zbekistonning eng yangi tarixi. r.h.murtazayeva, a.a.yermetov, a.a.odilov va boshq. - toshkent, 2024. 3. o’zbekistontarixi. a.s.sagdullayev umumiy tahriri ositida. 1-jild. darslik. – toshkent: nif msh. 2024. 4. b.j.eshov, a.a.odilov. o’zbekistontarixi. 2-jild. darslik. – toshkent: nif msh. 2024. 5. к.д.саипова. новейшая история узбекистана (учебное пособие). –ташкент: nif msh, 2024. abulxayr vafotidan sung (1468) dashti kipshoqda uzaro kurash yana avj olib, kushmanshi shorvador qabilalarning dastlabki davlati barh’om topdi, biroq kup vaqt utmay, abulxairxon davlatini uning nabirasi muh’ammad shayboniyxon qayta tiklashga kirishdi. 1480 yillarga kelib u kushmanshi o’zbeklar …

2 / 6

i ishgol qilishga davat etadilar. bobur qushinlari bilan samarqandga etib kelgash, unga peshvoz shiqilib, shah’ar darvozalari oshib beriladi. lekin bu davrda shah’arli oziq ovqat zaxiralari tugab, osharshilik boshlangan edi. bundan xabar topgan shayboniyxon katta kush bilan yana samarqandga yurish boshlaydi. 1501 yil aprelida zarafshon buyidagi saripul qishlogi yaqinida bulgan jangda bobur qushinlari engiladi. bobur 1501 yilning 2 yarmida samarqanni tark etib, toshkentga xon togasi mah’sudxon xuzurisha yul olgan. 1502 yilda shayboniyxon sirdaryo tomon yurish qilib, toshkent xoni mah’mudxon, bobur va kalmoklarning birlashgan kushlarini tormor keltiradi. 1501 yili fargona ishgol qilinadi. shayboniyxon samarqandni uz davlatining poytaxti qilib, buxoroga inisi mah’mud sultonni h’okim tayinlaydi. movaraunnaxrdi uz mavkeyini mustah’kamlab olgash, shayboniyxon 1504 yilda avval xisor h’ukmdori xusravshoxni engib kunduzni egallaydi. sungra xorazmga yurish qiladi va 1505 yilning avgustida xorazmni butunlay buysindiradi. 1512 yilning bah’arida movaraunnaxrga yurish qilib buxorogasha bosib boradi. bobur xisorga kashadi. ubaydulla samarqandni egallab, shayboniylar h’ukmronligini qayta tiklashga muvoffaq buladi. bobur …

3 / 6

557 yildan buxoro shah’ri xonlikning uzil-kesil poytaxti bulib qoldi. abdulloxon h’ukmronligi (1557-1598) vaqtida movaraunnaxrda tarqoq h’okimliklarga barh’am berilib, markazlashgan davlat va kushli qushin tashkil etildi. shayboniylarning oxirgi xukimdori pirmuh’ammad i̇i̇ dvvrida (601) tarqaqlik kushayib, 1500-1601- yillarda qariyb 100 yil h’ukm surgan shayboniylar sulolasi barh’om topib, movaraunnaxrda jujixon naslidan bulgan ashtarxoniylar (joniylar) h’ukmronligi boshlandi. bu sulola davrida xonlikda siyosiy nizo va beboshliklar deyarli tuxtamadi. dastlab asli ashtarxoniylik, buxoroda kunim topgan shaxzoda jonibekning ugli boki muh’ammad (1601- 1605), sungra uning ukasi vali muh’ammad (1605-1611) taxtga utkazildi. i̇monkulixon davrida (1611-1642) qozoq biylari va boshqa kushmanshilarning buxoro xonligi erlariga talonshilik yurishlari kushaydi. xix asrning 1-choragida buxoro bilan xiva va quqon xonliklari urtasida o’rta osiyo ustunlikka erishish ushun talon-taroj urshlari buldi. toshkent, turkiston, shimkent va ularning atrofi quqon xonligi tasarrufiga utdi. amir xaydarning vorisi nasrullo 1827-1860) amirlik erlarni kengaytirishga muvaffaq bulgandi. u taxtga davagor bulish mumkin bulgan barsha shaxslarni kirib toshladi. buxoro islam dini markazlaridan …

4 / 6

dexistan, bolxon, uzboy h’amda xurosonning shimoliy qismi kirgan. poytaxti dastlab vazir shazari, keyin kuxna urgansh va xiva bulgan. xorazm xonligi 1538 yilda buxoro xoni ubaydullaxon sung esa 1593 yilda abdullaxon tomonidan yanada buysundirildi. lekin 1598 yilda uz mustaqilligini yanada tiklaydi. qoqon xonligi o’rta osiyodagi ush xonlikning biri h’isoblanib eng nufuzli urinlarni egallaydi. xvii asrning oxirlarida buxoro xonligida kushaygan ishki inzolar markaziy h’okimiyatni zaiflashtirgan edi. xonlik tasarrufidagi erlar mustaqillikka intila boshladilar. xviii asrning boshida fargona vodiysida quqon xonligi vujudga kelib, fargonaning mustaqilligi tiklandi. fargonani dastlab (1709 yilgasha) shodak xujalari keyin ming (oq butro) qabilasiga mansub xonlar idora etdi. sulola asosshisi shoxruxbiy shust shah’ari yaqinidagi shodak xujlari h’okimiyatini sifatida mulkni boshqardi. xonlik dastlab ”fargona” xonligi deb yuritilgan. quqon 1740- yildan boshlab poytaxt sifatida tula shakllandi. abdulkarimbiy h’ukimronligi davrida poytaxt mudofaa devori bilan urab olindi. quqon xonligidagi h’okimiyatni boshqaruv tartibilari buxoro va xiva xonligidagi h’okimiyatni boshqaruv tartibilari buxoro va xiva xonliklaridan deyarli farqi …

5 / 6

sifatida va soliqlardan ozod qilingan h’olda xonlikka sadojat kursatgan kishilarga xususiy mulk tarzida bergan. xonlikda nisbiy osoyishtalik davrlaridagi iqtisodiy rivojlanish manaviy h’aetning h’am yuqsalishiga olib kelgan. chor rossiyasi uzining tish-tirnogi bilan qurollangan h’arbiy kushlaridan foydalanib, turkiston xalqlarining mardona qarshiliklarini sindirib, h’ar bir qishloq va shah’arlarni egallash ushun minglab un minglab mah’alliy ah’olining, vatan h’imyashilarining qonini tukibbutun o’rta osiyoni buysindirdi. 1867 yilda turkiston general-gubernatorligi tashkil etilib, ulka tula ravishda h’arbiylar quliga utdi va ulkani boshqarish katta vakolatlarga ega bulgangan turkiston general-gubernatorligiga topshirildi. turkiston general-gubernatori lavozimiga general fon kaufman tayinlandi. general-gubernator katta h’uquqlarga ega bulganib, xorijiy mamlakatlar bilan diplomatik aloqalar ollib borishi, soliq siyosatini belgilanashi, rus fuaroligi h’uquqini berishi, mah’alliy ah’ol ustidan shiqarilgan turli h’ukmlarni ijro etishga ruxsat berishi mumkin edi. bu qonun shor mamuriyatining mustah’kamshilik siyosati manfaatlariga mos kelmasligi sezila boshlangash, kaufman rossiya imperatorgia 1873 yilda turkiston ulkasini boshqarishning yangi nizom loyih’asini taqdim etdi. nizom 1886 yilda podsho aleksandr i̇i̇ tomonidan …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'zbekistonda mustaqillik g’oyalarining tarixiy asoslari (xvi asrdan xx asrgacha)"

3-mavzu. o’zbekistonda mustaqillik g’oyalarining tarixiy asoslari (xvi asrdan xx asrgacha) rejasi̇: 1. xvi-xix asrlar birinchi yarmida o’rta osiyodagi ijtimoiy-siyosiy ahvol. 2. turkiston o’lkasida rossiya imperiyasi mustamlaka tuzumi. milliy ozodlik harakatlari. 3. sovet hukmronligi davrida o’zbekistonning markazga ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy qaramligi va uning oqibatlari. sovetlarning qatag’on-zo’ravonlik siyosati va uning mohiyati. adabiyotlar ro’yxati: 1. r.h. murtazayeva o’zbekistonda millatlararo munosabatlar va tolerantlik. darslik. - toshkent: mumtoz so’z, 2019. 2. o’zbekistonning eng yangi tarixi. r.h.murtazayeva, a.a.yermetov, a.a.odilov va boshq. - toshkent, 2024. 3. o’zbekistontarixi. a.s.sagdullayev umumiy tahriri ositida. 1-jild. darslik. – toshkent: nif msh. 2024. 4. b.j.e...

This file contains 6 pages in PDF format (243.7 KB). To download "o'zbekistonda mustaqillik g’oyalarining tarixiy asoslari (xvi asrdan xx asrgacha)", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbekistonda mustaqillik g’oya… PDF 6 pages Free download Telegram