nerv tizimi umumiy fiziologiyasi

PDF 28 pages 5.8 MB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.8 MB

File type PDF

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

слайд 1 нерв тизими умумий физиологиясининг ѐшга оид хусусиятлари. © © нерв тизимининг умумий физиологияси ва унинг ёшга оид хусусиятлари режа 1. нерв ҳужайрасининг тузилиши 2. глиал ҳужайра турлари ва вазифалари 3. нерв толасининг хусусиятлари 4. нерв марказларининг ҳоссалари 5. рефлектор ѐйи нерв системаси - одам организмининг барча, ҳужайра, тўқима, органлари ва системаларининг ишини бошкариш, тартибга солиш, ташқи муҳитдан, ички органлардан келадиган ахборотларни қабул қилиш ва уларни марказий нерв системасига етказиб бериш, организмдаги барча органларни бир-бири билан боғлаш ва организмнинг бир-бутунлигини таъминлаш, ички секреция безларида ишлаб чиқариладиган турли гормонларнинг қон оркали организмга кўрсатадиган таъсирини, моддалар алмашинувини бошкариш, ўсиш ва ривожланишга таъсир этиш функциясидан иборат. нерв системасининг асосий функцияси нерв системаси нерв системаси марказий нерв системаси периферик нерв системаси (нервлар, нерв тугунлари, нерв охирлари) бош мия орқа мия соматик нерв системаси мотор нервлар сенсор нервлар вегетатив (автоном) нерв системаси симпатик нерв системаси парасимпатик нерв системаси нерв ҳужайрасининг тузилиши нерв тизимини нерв …

2 / 28

иш вазифасини бажаради. дендритлар – нейрон танасидан чиққан майда ўсимталар бўлиб, ҳар бир ҳужайрада 1 тадан 1000 гача бўлиши мумкин. аксон-нейроннинг асосий қисми бўлиб, нейронлар ўртасидан сигналларни ўтказиш вазифасини бажаради. уларнинг узунлиги ҳар хил бўлиб, бир неча см дан 1-1.5 м гача боради. нейрон типлари мультиполяр нейрон биполяр нейрон псевдоуниполяр нейрон униполяр нейрон глиал ҳужайралар-нейроглия глиал ҳужайралар одатда нейронлар атрофида жойлашиб, улар учун таянч, озиқланиш ва электроизоляция вазифасини ўтайди. чақалоқда глиал ҳужайраларнинг сони нейронларга нисбатан кам бўлиб, 20-30 ѐшларда уларнинг нисбати тенглашади, кейинчалик (30 ѐшдан кейин) глиал ҳужайраларнинг сони ортиб кетади. масалан, 70 ѐшли кексаларда бош миядаги глиал ҳужайраларнинг сони 70% ни ташкил қилади. глиял ҳужайраларда гормонлар ва гормонсимон моддалар ҳосил бўлиши аниқланган ва уларда эслаб қолиш (хотира) мавжуд ҳамда шартли рефлексларни ҳосил қилишда иштирок этади деган таҳминлар бор. глиал ҳужайралар астроцитлар олигоденроцитлар глиал ҳужайралар грекча glial – клей деган маънони англатади. 1846 йилда вирхов томонидан очилган. нейроглия терминини 1883 …

3 / 28

ар ўз шаклини ва ўлчамларини ўзгартирмайди, олигодендроцитлар эса гох катталашиб, гох кичиклашиб туради; 4. глиал ҳужайралар анча катта (-80-90 мв) мембрана потенциалига эга бўлсада, уларда ҳеч қачон ҳаракат потенциали вужудга келмайди. миелинли ва миелинсиз нерв толалари аксон ранвье бўғими шванн ядроси шванн ҳужайраси миелин қават миелинсиз қават шванн ҳужайраси цитоплазмаси аксонлар икки хил миелинил қаватли ва миелин қаватсиз бўлади. миелинли нерв толалар миелинсиз нерв толалар қаерда бўлади орқа миядан чиқадиган нервлар. сезувчи ва ҳаракатлантирувчи нерв толаларда вегетатив нерв системасида аксонни ташқи томони миелин ва шванн қобиқдан иборат фақат шванн қобиқдан қўзғалишни ўтказилиши тез ўтказилади 5-120 м/с, аксон диаметри 12 мм 22 мм гача аста секин ўқ цилиндр мембранаси бўйлаб, диаметри 0.1 мм дан 1 мм гача бўлади. қўзғалишни 0,5-2 м/с тезликда ўтказади. лабиллиги юқори паст миелинли ва миелинсиз нерв толалари нерв толасининг хусусиятлари нерв толасининг асосий хусусияти қўзғалувчанлик ва ўтказувчанликликдан иборат. ўтказувчанлик организмнинг ташқи ва ички мухитдан келадиган хар хил …

4 / 28

аталади. м-н. кўзнинг адэкват таъсирловчиси ѐруғлик, эшитишники товуш, карбонад ангидриди хеморецепторлар учун, мускулники нерв толасидан келадиган импульс, хисобланади. муайян тўқима, хужайра ва орган учун хос бўлмаган таъсирловчилар ноадэкват таъсирловчи деб аталади. масалан. мускул тўқимаси нерв толасидан келаѐтган импульсдан ташкари, электр токи, туз, кислота таъсирида хам қискариши мумкин. булар ноадэкват таъсирловчилардир нерв толасининг хусусиятлари лабиллик-миелинли нервларнинг лабиллиги бошқа ҳамма нервларга нисбатан лабиллиги баланд таъсиротни алоҳида ўтказиш-ҳар бир нерв толасидан ўтадиган таъсирот шу нерв толаси ѐнидаги бошқа толаларга тарқалмайди. муайян нерв толасидан келѐтган таъсирот фақат маълум мускулларга бориб, уларни қисқартиради, натижада мураккаб рефлекслар ҳосил бўлади. таъсиротни икки томонлама ўтказиш хусусияти. агар бирор нерв ўрта жойдан таъсирланса, у вақтда таъсирот ҳам марказга, ҳам периферияга қараб тарқалади. нерв толасининг бундай икки томонлама ўтказиш хоссасини 1-марта а.и.бабухин (1887) аниқлаган. нервда моддалар алмашинуви метаболизм суст кечади. қўзғалганда кислород ютиши ва карбонад ангидрид чиқариши кўпаяди. 1 та импульс нерв бўйлаб харакат қилганда нервдан 10-12 ккал иссиқлик ажралиб …

5 / 28

ураси тузилма синапс дейилади. синапс мураккаб тузилма бўлиб, унда пресинаптик, постсинаптик звенолар ва улар орасида синапс бўшлиғи бор. аксон дендрит пресинаптик мембрана синаптик везикулалар постсинаптик мембрана синаптик бўшлиғи синапсларни таснифлашда қуйидаги тамойилларга асосланилади 1. синапснинг қурилишида иштирок этувчи ҳужайраларга қараб: а) нерв-мускул; б) нейро-нейронал; в) нейрон билан ички аъзо ўртасида; г) нейрон билан без ўртасида синапсларни таснифлаш 2. синапсни ҳосил қилишда нейроннинг қайси қисми қатанашаѐтганига қараб: аксо-соматик синапс; аксо-дендрит синапс; аксо-аксонал синапс; синапсларни таснифлаш 3.синапслар фаоллашганда ривожланадиган жараѐнни кўзда тутиб: қўзғатувчи тормозловчи синапсларни таснифлаш 4. синапс орқали қўзғалишнинг ўтиш услубига кўра: электр синапслар кимѐвий синапслар аралаш синапслар электр синапс билан кимёвий синапс орасидаги фарқлар электр синапс кимѐвий синапс 1. синаптик ушланиш йўқ 1.синаптик ушланиш 0,2-0,5 мс 2. қўзғалиш икки томонлама ўтказилади 2. қўзғалиш бир томонлама, яъни пресинаптик мембранадан постсинаптик мембранага ўтказилади 3. фақат қўзғатувчи бўлиши мумкин 3. ҳам қўзғатувчи, ҳам тормозловчи бўлиши мумкин 4. ҳарорат ўзгаришларига сезгир 4. ҳарорат ўзгаришларига …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nerv tizimi umumiy fiziologiyasi"

слайд 1 нерв тизими умумий физиологиясининг ѐшга оид хусусиятлари. © © нерв тизимининг умумий физиологияси ва унинг ёшга оид хусусиятлари режа 1. нерв ҳужайрасининг тузилиши 2. глиал ҳужайра турлари ва вазифалари 3. нерв толасининг хусусиятлари 4. нерв марказларининг ҳоссалари 5. рефлектор ѐйи нерв системаси - одам организмининг барча, ҳужайра, тўқима, органлари ва системаларининг ишини бошкариш, тартибга солиш, ташқи муҳитдан, ички органлардан келадиган ахборотларни қабул қилиш ва уларни марказий нерв системасига етказиб бериш, организмдаги барча органларни бир-бири билан боғлаш ва организмнинг бир-бутунлигини таъминлаш, ички секреция безларида ишлаб чиқариладиган турли гормонларнинг қон оркали организмга кўрсатадиган таъсирини, моддалар алмашинувини бошкариш, ўсиш ва ривожланишга таъсир ...

This file contains 28 pages in PDF format (5.8 MB). To download "nerv tizimi umumiy fiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: nerv tizimi umumiy fiziologiyasi PDF 28 pages Free download Telegram