фалсафий тафаккур тараққиёт босқичлари: шарқ фалсафаси

PDF 39 стр. 1,4 МБ Бесплатная загрузка

39 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,4 МБ

Тип файла PDF

Страницы 39

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 39

слайд 1 1 2-мавзу. фалсафий тафаккур тараққиёт босқичлари: шарқ фалсафаси режа 1. қадимги шарқда асотирий тасаввурлар ва фалсафий билимларнинг пайдо бўлиши. 2. қадимги миср, бобил, ҳиндистон ва хитойда олам ва одамнинг пайдо бўлиши ҳақидаги мифологик тасаввурларнинг шаклланиши, фалсафий таълимотлар. 3. ислом тамаддунида диний ва дунёвий илмларнинг ўзаро уйғунликдаги тараққиёти. 2 қадими шарқ ва ғарб фалсафаси вужудга келиши ва ривожланишининг умумий қонуниятлари: шарқ ва ғарб файла- суфлари нарса ва ҳо- дисаларни ўрганиш, тушунтиришнинг ўзига хос методларини ярат- ганлар (диалектика, метафизика, маевтика ва ҳоказо). қадимги шарқ фалса- фаси ҳам ғарб фалса- фаси ҳам яхшилик ва ёмонлик, гўзаллик ва хунуклик, адолат ва адолатсизлик, дўстлик ва биродарлик, муҳаббат ва нафрат, бахт ва бахтсизлик каби муаммоларнинг ечи мини излаган. шарқ ва ғарб фалса- фаси синфий жамият ва давлат пайдо бў- лиши билан ижтимоий онг шакли сифатида шаклланган. шарқ ва ғарб фалса- фаси умуминсоний қадриятларга қараб мўлжал олади (қан- дай қилиб яхши фикр- лаш, яхши сўзлаш …

2 / 39

мурожааат этилмайди, балки борлиқ ва билишнинг умумий тамойиллари сифатида ёндашилади. диндан ажралишга ҳаракат қилади. кўпроқ илмий методологияга таянади. қадимги ғарб фалсафий таълимотларининг бирортаси кенг тарқалган динлардан бирига айланмади. ғарбда фалсафий категориялар аппарати моҳият, миқдор, ўрин, жой, ҳолат, ҳаракат ва ҳоказоларлар билан белгиланади. дастлаб улар ҳақида аристотелнинг “категориялар” китобида келтирилган. асосий эътибор инсон муаммосига қаратилади; инсон муаммоси амалиёт, одамларнинг ҳаёт фаолияти, турмуш тарзи нуқтаи-назаридан ўрганилади. инсоннинг ўзлиги, одоб-ахлоқи, ҳукмдорларга, турли ёшдаги одамларга, шунингдек, жамиятдаги ижтимоий ҳолати турлича бўлганларнинг амалий фаолияти билан боғлиқ муаммолар ўрганилади. дин билан ўзаро алоқадорликда ривожланади. фалсафий оқим фалсафа сифатида ҳам, дин сифатида ҳам намоён бўлади (брахманизм, индуизм, конфуцийчилик, зардўштийлик ). шарқда ўзига хос фалсафий категориялар аппарати мавжуд (инь – аёллик, янь-эркаклик асоси, ци – уларнинг бирикмаси, сансара – жоннинг қайта гавдаланиши, ахурамазда- яхшилик, ахриман - ёвузлик ). *материянинг тузилиши ҳақидаги таълимотдаги фарқлар шарқ ғарб материя – жонга “ҳалақит” берувчи муайян омил ёки шакл билан бирликда ёки муайян …

3 / 39

ҳокмият, жамиятнинг мулкий табақаланиши муаммолари ўрганилган. 6 қадимги шарқ фалсафаси хусусияти белгиси шарқ фалсафасининг ўзига хос хусусиятларидан бири дунёвий, мантиққа асосланган билимларнинг диний мифологик қарашлар билан аралашган ҳолда намоён бўлишидадир. қaдимги шарқ фалсафасининг ўзига хос белгиларидан яна бири унда якка шахсларнинг индивидуал фикрларига нисбатан умумжамоа манфаатларини акс эттирувчи умумжамоа руҳининг уcтyворлик қилишидир. истеъдодли шахслар ана шу руҳнинг ажойиб ифодаловчилари бўлиб, тарих саҳнасига кўтарилганлар. 7 8 қадимги ҳиндистон фалсафаси.қадимги ҳиндистон фалсафасини даврлаштириш веда даври (мил. авв. xv - vi асрлар). ведалар (“билимлар") – диний-фалсафий ёзмалар (трактатлар), ҳиндистонга милоддан аввалги xv асрдан сўнг ўрта осиё, волга атрофи, эрондан келган арий қабилалари томонидан яратилган. қадимги ҳиндистон фалсафасини ўрганувчилар ведаларнинг охирги хулосавий қисмлари – упанишадалар (санскритдан- ўқитувчи оёғи остида ўтириш) - билан жуда қизиқишади. упанишадаларда ведаларнинг фалсафий талқини берилади. ведаларнинг таркибий қисмлари •“муқаддас ёзув", диний мадҳиялар ("самхитлар"); •маросимларнинг таърифи ("брахманлар"), брахманлар томонидан ёзилган ва улар томонидан диний маросимларни ўтказишда фойдаланилган; •ўрмон қаландарлари китоблари ("араньяклар"); …

4 / 39

адимги ҳиндистон фалсафасининг онтологияси. қадимги ҳиндистон фалсафасининг онтологияси хусусиятлари •қадимги ҳиндистон онтологияси (борлиқ ҳақидаги таълимот) рита қонунига асосланади. космик эволюция, цикллик, тартиб ва ўзаро боғлиқлик қонуни, борлиқ ва йўқлик брахма-коинотнинг (яратувчи худо) нафас олиши ва чиқариши билан боғланади. ўз навбатида, брахма-коинот 100 космик ҳаёт (8640000000 ер ҳаёти) яшайди, шундан сўнг у ўлади ва абсолют йўқлик юзага келади, бу холат 100 космик йил давом этади – брахманинг янги туғилганича. чексиз тарих - бу коинот (маха ман- вантара)нинг ва абсолют йўқликнинг ҳаётининг кетма-кетлигида белгиланади, улар хар 100 космик йилда алмашишади. брахманинг хар бир янги туғилишида ҳаёт яна пайдо бўлаверади, хар сафар янада мукаммалроқ шаклда. олам ўзаро боғлиқ. хар бир ҳодиса (инсон харакати, табиат ҳодисаси) коинот ҳаётига таъсир этади. ривожланиш, эволюция мақсади – материал шаклларнинг доимий алмашинуви орқали мукаммал руҳга етишиш. * 11 веда"лар тўртта тўплам- дан иборат бўлиб,булар "ригведа" "самаведа" "яжураведа" "адхарва- веда" деб аталади.улар- нинг фалсафий шарҳ- лари, фалсафий мушо- ҳадага …

5 / 39

уч хил онг турларини ажратади: "прак-рити"- материал онг, "пуруша"- тоза онг (бирламчи энергия, ундан олам ва инсон вужудга келган) ва "майя" – тушни англаш, сароб. ҳинд фалсафасига кўра онгнинг ҳар бир тури реал ва ўрганилиши керак –ҳинд фалсафаси европа фалсафасидан фарқ қилган холда фақат материал онгни тан олади ва узоқ вақт мобайнида (о.контгача) асл ва асл эмас борлиқ, моҳият ва хаёлот масалаларини кўриб чиқмаган. 13 ҳинд фалсафасида руҳ масаласи. ҳинд фалсафасига кўра руҳнинг икки асоси •атман- худо брахманинг инсон руҳидаги бўлаги. атман биринчи асосдир, у ўзгармайди, доимийдир. •манас – инсоннинг ҳаёти давомида пайдо бўладиган руҳи. манас доим ривожланади, инсон хатти-ҳаракатларидан, шахсий тажрибасидан, тақдиридан келиб чиққан ҳолда юқори поғоналарга кўтарилади ёки ёмонлашади. 14 сансара, карма, мокша ва ахимсанинг умумий тушунчаси -сансара – абадийлик ва руҳнинг ўлмаслиги, ердаги ҳаётда қатор азоблардан ўтиши ҳақидаги таълимот. - карма – инсон ҳаётининг, тақдирининг белгиланганлиги. карманинг мақсади – инсонни синовлардан ўтказиш, унинг руҳи комилликка интилиши ва …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 39 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "фалсафий тафаккур тараққиёт босқичлари: шарқ фалсафаси"

слайд 1 1 2-мавзу. фалсафий тафаккур тараққиёт босқичлари: шарқ фалсафаси режа 1. қадимги шарқда асотирий тасаввурлар ва фалсафий билимларнинг пайдо бўлиши. 2. қадимги миср, бобил, ҳиндистон ва хитойда олам ва одамнинг пайдо бўлиши ҳақидаги мифологик тасаввурларнинг шаклланиши, фалсафий таълимотлар. 3. ислом тамаддунида диний ва дунёвий илмларнинг ўзаро уйғунликдаги тараққиёти. 2 қадими шарқ ва ғарб фалсафаси вужудга келиши ва ривожланишининг умумий қонуниятлари: шарқ ва ғарб файла- суфлари нарса ва ҳо- дисаларни ўрганиш, тушунтиришнинг ўзига хос методларини ярат- ганлар (диалектика, метафизика, маевтика ва ҳоказо). қадимги шарқ фалса- фаси ҳам ғарб фалса- фаси ҳам яхшилик ва ёмонлик, гўзаллик ва хунуклик, адолат ва адолатсизлик, дўстлик ва биродарлик, муҳаббат ва нафрат, бахт ва бахтсизли...

Этот файл содержит 39 стр. в формате PDF (1,4 МБ). Чтобы скачать "фалсафий тафаккур тараққиёт босқичлари: шарқ фалсафаси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: фалсафий тафаккур тараққиёт бос… PDF 39 стр. Бесплатная загрузка Telegram