o'zbekistonda mustaqillik g’oyalarining tarixiy asoslari

PDF 10 pages 277.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 10
2-mavzu. o’zbekistonda mustaqillik g’oyalarining tarixiy asoslari (qadimgi davrdan xvi asrgacha) rejasi̇: 1. markaziy osiyo – jahon civilizatsiyasining ajralmas qismi. davlatchilik tushunchasi. markaziy osiyo hududidagi ilk davlat uyushmalari. o’zbek davlatchiligi va uning tarixiy bosqichlari. qadimgi xorazm, qadimgi baqtriya. 2. eramizning ix asriga qadar davlatchilik rivoji. ix-xii asrlarda hukmronlik qilgan davlatlar. 3. amir temur – buyuk davlat arbobi va sarkarda. o’rta osiyoning xonliklarga bo’linib ketishi, uning sabab va oqibatlari. adabiyotlar ro’yxati: 1. r.h. murtazayeva o’zbekistonda millatlararo munosabatlar va tolerantlik. darslik. - toshkent: mumtoz so’z, 2019. 2. o’zbekistonning eng yangi tarixi. r.h.murtazayeva, a.a.yermetov, a.a.odilov va boshq. - toshkent, 2024. 3. o’zbekistontarixi. a.s.sagdullayev umumiy tahriri ositida. 1-jild. darslik. – toshkent: nif msh. 2024. 4. b.j.eshov, a.a.odilov. o’zbekistontarixi. 2-jild. darslik. – toshkent: nif msh. 2024. 5. к.д.саипова. новейшая история узбекистана (учебное пособие). –ташкент: nif msh, 2024. hozirgi kunga kelib vatan tarixiga bulgangan diqqat-etibor nih’oyatda kushaygan bir davrda, o’zbekiston h’ududlari eng qadimgi davrlardan boshlab jah’on tsivilizatsiyasining …
2 / 10
uzumi kishilik jamiyati taraqqiyotidagi eng uzoq davom etgan va eng qadimgi davridir. bu davrni ezma manbalar asosida urganib bulganmaydi. shuning ushun h’am ba davrni shuqur urganishda arxeologiya, etnografiya, antropologiya kabi fanlarning ah’amiyati beqiesdir. qadimgi odammlar uz zarur faoliyati davrida atrof muh’itga tasir kursatib, kundalik h’ayotda uziga zarur bulganadigan meh’nat qurollari yasagan, yashash ushun makonlar tanlagan, keyinshalik esa boshponalar kurganlar. uz navbatida bu jarayonlar inson faoliyatiga tasir kursatgan. hozirgi paytda o’rta osiyo xududi ibtidoiy jamiyat rivojlanishining aloh’ida bosqishlari quyidagi davrlarga bulganinadi: 1. paleolit (palayos-qadimgi litos-tosh) davri: bunda taxminan 800 ming yil ilgari boshlanib, ming yil ilgari tugaydi: a) ilk paleolit-ashel davri, 800-100 ming uz ishiga oladi: b) urta paleolit mkste davri, millioddan avvalgi 100-40 ming yilliklar: 2. mezolit) mezos-urta, litos-tosh) miloddan avvalgi 12-7 ming yilliklar. 3. neolit (neos-yangi, litos-tosh)- miloddan avvalgi 6-4 ming yilliklar. 4. eneolit (mis-tosh davri)-miloddan avvalgi 4 ming yillikning oxiri-3 ming yilliklarning boshi. 5. bronza asri- miloddan avvalgn …
3 / 10
bu erda 1 m qalinlikdagi 21 ga madaniy qatlam aniqlangan. topilmalar orasida nuqleuslar, parrakshalar, utkir ushli sih’shalar, qirgishlar ushraydi, shuningdek, turli h’ayvonlar suyaklari h’am kupshilikni tashkil etadi. yana bir mashh’ur edgorlik teshiktosh gor makon bulganib bu erdan turli-tuman qurollar va h’ayvon suyaklaridan tashqari, 9-10 yashar bolalarning qabriqazib oshilgan. qabrdagi murdaning eniga turli tosh qurollar va arxar shoxi qadab quyilgan. urta paleolit davriga kelib ibtidoiy jamiyat odamlarning meh’nat qurollari takomillashib turmushida yangi unsunlar paydo bulgana boshlaydi. eng muh’imi, ibtidoiy tuzimdan urugshilik jamoasiga utish boshlanadi. shimoldan ulkan muzlik siljib kelishi natijasida ibtidoiy turar-joylarga asos soldilar. jamoa bulganib ov qilish paydo bulgandi. mezolit davri edgorliklari surxondaryodagi mashoy gor makonidan, markaziy fargonaning kupgina edgorliklaridan topib urganilgan. bu davrga kelib muzlik yana ishmolga qaytadi. hayvonat va usimlik dunyosida katta uzgarishlar sodir bulganadi. i̇nsoniyat uz tarixidagi dastlabki murakkab moslama uq-eyin kashf etadi. neolit davriga kelib qadimgi qabilalar h’ayotida katta-katta uzgarishlar sodir bulganadi. bu davr odamlari aksariyat …
4 / 10
n shugullangan. kaltaminor madaniyati. qadimgi xorazm xududidan topilgan bulganib mil.avv. v-i̇v ming yilliklarga oiddir. topilmalar kaltaminor qabilalarining baliqshilik, ovshilik va qisman h’unarmandshilik bilan shugullanganidan dalolat beradi. hisor madaniyati. asosan, hisor-pomir toglaridan topilgan. milloddan avvalgi v-i̇v ming yilliklariga oid. hisorliklar sopol idishlar yasab, asosan shorvashilik, ovshilik, qisman temirshilik bilan shugullangandir. eneolit-mis-tosh davrida odamlar dastlabki metall bilan tanishdilar. bu davrga kelib mis qurollar ansha takomillashgan bulgansada, undan ogir meh’nat qurollari yasashning imkoni yuq edi. misdan asosan uy-ruzgor buyumlari, taqinshoqlar va h’arbiy qurollar yasalgan. eneolit davri edgorliklari buxoro viloyatining lavlakon, beshbuloq, ushtut (mis koni) mavzelarda. samarqand atroflarida (sarazm madaniyati) topib tekshirilgan. bu davrga kelib deh’qonshilik o’rta osiyoning shimoli-sharqiy xududlariga h’am eyiladi. hozirgi kunda ibtidoiy jamoa tuzumining turli bah’slarga sabab bulganayotgan muammolaridan biri-antropogenez-odamning paydo bulishi va rivojlanishidir. turli xududlarda qadim zamonlarda yashagan ilgor mutafakkirlar odamning paydo bulishi h’aqida ilmiy tarifiga yaqin fikrlarni baen etganlar. ular asosan insoniyat 8ayvonat olamidan ajralib shiqqan degan fikrni bildiradilar. …
5 / 10
lariga turli tasvirlar shizish sunggi paleolit davriga oiddir. o’rta osiyoda goyalar, ungurlar va qoyatoshlarga ishlangan rasmlar mezolit davrida paydo bulganadi. neolit davriga kelib esa rivojlangan bosqishga kutariladi. kalaminor, hisor, ayniqsa joytun madaniyatiga mansub edgorlikdan ibtidoiy sanatlaning namunalari topilgan. o’rta osiyoning toglik xududlarida keng tarqalgan buyoq (oxra) bilan, ikkinshi xillari esa urib-uyib ishqalash, usuli bilan ishlangan (petrogliflar) rasmlardir. eng qadimgi rasmlar zarautsoy (surxondaryo) bulganib, bu rasmlar mezolit-neolit, yani, mil. avv. viii-i̇v ming yilliklarga oiddir. qoyatosh rasmlari orqali usha davr odamlarining ov, meh’nat va jangovar qurollarini bilib olishimiz mumkin.shuningdek, qoyatosh rasmlar qadimgi avlodlarimizning goyaviy qarashlari va diniy etiqodlari urganishda muh’im ah’amiyatga ega. bu davrga kelib o’rta osiyoning ijtimoiy tuzimida h’am uzgarish jarayonlari bulganib utdi. urugshilik tuzumi bronza davridayam davom etgan bulgansada ona urugining mavqeyi yuqolib bordi. metall eritish va xujalikning rivojlanishi natijasida jamiyatda erkaklar meh’nat va mavqeyi birinshi darajali ah’amiyatga ega bulganib bordi. bundan shunday xulosa shiqarish mumiknki, bronza davri jamiyat taraqqiyotida …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'zbekistonda mustaqillik g’oyalarining tarixiy asoslari"

2-mavzu. o’zbekistonda mustaqillik g’oyalarining tarixiy asoslari (qadimgi davrdan xvi asrgacha) rejasi̇: 1. markaziy osiyo – jahon civilizatsiyasining ajralmas qismi. davlatchilik tushunchasi. markaziy osiyo hududidagi ilk davlat uyushmalari. o’zbek davlatchiligi va uning tarixiy bosqichlari. qadimgi xorazm, qadimgi baqtriya. 2. eramizning ix asriga qadar davlatchilik rivoji. ix-xii asrlarda hukmronlik qilgan davlatlar. 3. amir temur – buyuk davlat arbobi va sarkarda. o’rta osiyoning xonliklarga bo’linib ketishi, uning sabab va oqibatlari. adabiyotlar ro’yxati: 1. r.h. murtazayeva o’zbekistonda millatlararo munosabatlar va tolerantlik. darslik. - toshkent: mumtoz so’z, 2019. 2. o’zbekistonning eng yangi tarixi. r.h.murtazayeva, a.a.yermetov, a.a.odilov va boshq. - toshkent, 2024. 3. o’zbe...

This file contains 10 pages in PDF format (277.0 KB). To download "o'zbekistonda mustaqillik g’oyalarining tarixiy asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbekistonda mustaqillik g’oya… PDF 10 pages Free download Telegram