boshlang‘ich sinf ona tili ta’limida nutqiy va lingvistik kompetensiyalarni shakllantirish metodikasi

PDF 24 pages 1.2 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PDF

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

презентация powerpoint boshlang‘ich sinf ona tili ta’limida nutqiy va lingvistik kompetensiyalarni shakllantirish metodikasi reja: 1. boshlang’ich sinf ona tili ta’limida nutqiy va lingvistik kompetentsiyalarni shakllantirish metodikasi. 2. kichik yoshdagi o’quvchilarda ilmiy dunyoqarash elementlarini shakllantirishda ona tilini o’rgatishning ahamiyati. 3. o’quvchilarda grammatika va so’z yasalishiga oid tushunchalarni shakllantirishning metodik asoslari. "20 yildan so'ng qilgan ishlaringizdan ko'ra qilmagan ishlaringizga ko'proq afsuslanasiz. sizni ushlab turgan arqonlarni bo'shating. xavfsiz bandargohni tark eting, yelkanlarni keng oching. izlaning. orzu qiling. kashf eting." ©mark tveyn dunyoqarash deganda nimani tushunasiz? quyida ko‘rsatilgan omillar tilni o‘rgatish bilan bog‘liq holda o‘quvchilarda ilmiy dunyoqarash elementlarini shakllantirish usulini belgilaydi: 1. tilning ijtimoiy hodisa sifatidagi mohiyati uning aloqa (kommunikativ) vazifasini ifodalashdan iboratdir. maktabda, shu jumladan, boshlang‘ich sinflarda tilni o‘rgatishning yetakchi yo‘nalishi o‘quvchilar tomonidan tilning aloqa vazifasini bajarishini tushunishlariga erishish hisoblanadi. 2. til bilan tafakkur uzviy bog‘liq bo‘lib, tafakkur so‘z vositasida yuzaga chiqadi. til tafakkurnipg mahsuli hisoblanib, ongdan tashqarida o‘zicha yashamaydi. nima uchun til …

2 / 24

avob tayyorlash hisoblanadi; materiya − birlamchi, ong − ikkilamchidegan tushunchadan o‘quvchilarning xabardor bo‘lishiga yordam beradi. 4. til − barcha tomonlari o‘zaro dialektik bog‘lanishda va birlikda bo‘lgan murakkab, ko‘p qirrali hodisa. aloqa jarayonida tilning barcha tomonlari, uning barcha jihatlari bir-biriga o‘zaro ta’sir etadi, shunday sharoitdagina til o‘zining aloqa quroli vazifasini bajara oladi. maktabda tilning barcha tomonlari (talaffuzi, fonetikasi, leksikasi, grammatikasi, so‘z yasalishi)ni o‘zaro bog‘liq holda o‘rganish ona tilini o‘rgatishdagi yetakchi tamoyil bo‘lib, uni amalga oshirish o‘quvchilarning tilni murakkab, rivojlanuvchan, o‘zaro bog‘langan muhim tomonlarga ega bo‘lgan hodisa sifatida anglab yetishlari uchun ilmiy asos yaratadi. maktab tajribasi va maxsus tekshirishlar shuni ko‘rsatadiki, yuqorida qayd etilgan dastlabki qoidalarni o‘quv jarayonida amalga oshirishda ijtimoiy hodisa sifatida til haqidagi bilimlar majmuasini to‘g‘ri tanlash, asosiy til hodisalarini va turlarini tushuntirishda o‘qituvchining tutgan metodologik yo‘lining aniqligi, o‘quvchilar fikrlashini faollashtirish, til nazariyasini o‘rgatishga asos bo‘ladigan til materialining yuqori sifatli bo‘lishi kabi dalillar hal qiluvchi ta’sir etadi. tilni o‘rganish jarayonida …

3 / 24

a o‘rganish ona tilini o‘rgatishdagi yetakchi tamoyil bo‘lib, uni amalga oshirish o‘quvchilarning tilni murakkab, rivojlanuvchan, o‘zaro bog‘langan muhim tomonlarga ega bo‘lgan hodisa sifatida anglab yetishlari uchun ilmiy asos yaratadi. tilning mohiyatini bunday idrok etish hodisalarning rivojlanuvchanligi va o‘zaro bog‘langan qismlardan tuzilishini tushunishga zamin hozirlaydi. ona tilini o‘rganish jarayonida o‘quvchilarda ilmiy dunyoqarash asoslarini shakllantirish masalasini hal qilishda maktabda ona tilini o‘rgatishga asos bo‘ladigan material alohida qimmatga ega. materialning g‘oyaviy yo‘nalishi va badiiy ifodaliligi o‘quvchilarning fikrlash faoliyatiga, his-tuyg‘ulariga ta’sir etadi, atrof-m uhit haqidagi bilimlarini kengaytiradi, tilga va uni yaratgan xalqqa qiziqishini tarbiyalaydi, o‘quvchilarning umumiy taraqqiyoti darajasini o‘stiradi va ularning shaxsiy sifatlarining, dunyoqarashlarining shakllanishiga ta ’sir ko‘rsatadi. aqliy hujum •ona tilining ilmiy dunyoqarshni shakllantirishdagi ahamiyatini “karusel usuli”da yoriting! keyingi yillarda maktab ona tili darsliklari va o‘qituvchilar uchun nashr qilingan qo‘llanmalar materiali mazmuniga qo‘yilgan talablar anchagina ortdi materialning asosiy mezonlari: matn va alohida gaplarning bilimni boyituvchi qimmati mavjudligi; mavzu jihatdan xilma-xilligi; hayotning turli tomonlari …

4 / 24

ksik-uslubiy vazifalarni hal qilishning umumiy metodlarini shakllantirish hisoblanadi. o‘qituvchi tushunchalarni shakllantirish jarayonini boshqarish, o‘quvchilar aqliy faoliyatini to‘g‘ri tashkil etish uchun tushuncha nimaligini, tushunchani bilib olish jarayonining xususiyatlarini, tushunchani o‘zlashtirish qanday sharoitda natijaliroq bo‘lishini ko‘z oldiga aniq keltirishi lozim. grammatik tushunchalarda ham, boshqa tushunchalar kabi, hodisalarning muhim belgilari umumlashtirilgan holda aks ettiriladi. grammatik tushunchalar esa so‘z, so‘z birikmasi, gap, morfema, leksema, fonema va boshqalarning o‘ziga xos muhim belgilarini aniqlash va umumlashtirish natijasi hisoblanadi. boshqacha qilib aytganda, kishilar tomonidan yaratilgan grammatik tushunchaga asos bo‘lgan dastlabki materialning o‘zi yetarli darajada mavhumdir. demak, grammatik tushunchalar umumlashtirilganlarning yana umumlashtirilgani hisoblanadi. tushunchani o‘zlashtirish ustida ishlash jarayoni • grammatik tushunchani o‘zlashtirish uzoq davom etadigan va kichik yoshdagi o‘quvchilar uchun ancha murakkab jarayondir. • o‘qituvchi boshlang‘ich sinflarda tushunchani o‘zlashtirishga oid ishlarni tashkil etishda o‘rganiladigan tushunchaning lingvistik mohiyatini, bilimlarni o‘zlashtirish jarayonining psixologik-didaktik xususiyatlarini, o‘quvchilarning nutqiy va aqliy o‘sishi bir-birini taqozo etishini, grammatik bilimning nutqdagi o‘rnini asos qilib oladi. tushunchalar …

5 / 24

ni umumlashtirish, ular orasidagi bog‘lanishni aniqlash(tushunchalarni ng ichki bog‘lanishini aniqlash), atamani berish. grammatik tushunchalarning samarali o‘zlashishini ta’minlaydigan metodik shartlar: o‘quvchilar aqliy faoliyatini faollashtirish yangi tushunchani ilgari o‘rganilgan tushunchalar tizimiga kiritish ayrim til kategoriyalari bog‘lanishining mohiyati yangi til kategoriyasini o‘rganish o‘quvchilarda so‘z va gapga lingvistik munosabatni o‘stirish ustida maqsadga yo‘naltirilgan ishlar tushunchani ko‘rgazmali o‘rganish keys baholashda nimalarga e'tibor qaratish kerak? o'quvchining o'zlashtirish darajasi faqatgina siz mavzuni qanchalik tushuntira olishingizga bog'liq emas. baholash ham muhim ahamiyat kasb etadi. bu orqali siz o'quvchilar aynan nimani yaxshi o'zlashtirayotganini, kimda qanday kuchli va zaif tomonlar borligini aniqlaysiz. kelgusi faoliyatingizni shunga qarab tashkillashtirasiz. o'quvchining o'zi ham siz bergan topshiriqdan keyin nimaga ahamiyat qaratishi kerakligini anglab yetadi. mana shu jarayonni unumli tashkillashtirish uchun quyidagilarga e'tibor qaratish lozim: baholashda yo'l qo'yiladigan xatolar: - xayrixohlik xatosi - kontrast xatosi (kontrast – ikki narsa orasidagi keskin farq. - masalan, bolalar oʼzlashtirishidagi mayda farqlarni sezmaslik, ularga bir xil 4 qoʼyib ketaverish. …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "boshlang‘ich sinf ona tili ta’limida nutqiy va lingvistik kompetensiyalarni shakllantirish metodikasi"

презентация powerpoint boshlang‘ich sinf ona tili ta’limida nutqiy va lingvistik kompetensiyalarni shakllantirish metodikasi reja: 1. boshlang’ich sinf ona tili ta’limida nutqiy va lingvistik kompetentsiyalarni shakllantirish metodikasi. 2. kichik yoshdagi o’quvchilarda ilmiy dunyoqarash elementlarini shakllantirishda ona tilini o’rgatishning ahamiyati. 3. o’quvchilarda grammatika va so’z yasalishiga oid tushunchalarni shakllantirishning metodik asoslari. "20 yildan so'ng qilgan ishlaringizdan ko'ra qilmagan ishlaringizga ko'proq afsuslanasiz. sizni ushlab turgan arqonlarni bo'shating. xavfsiz bandargohni tark eting, yelkanlarni keng oching. izlaning. orzu qiling. kashf eting." ©mark tveyn dunyoqarash deganda nimani tushunasiz? quyida ko‘rsatilgan omillar tilni o‘rgatish bilan bog‘liq hold...

This file contains 24 pages in PDF format (1.2 MB). To download "boshlang‘ich sinf ona tili ta’limida nutqiy va lingvistik kompetensiyalarni shakllantirish metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: boshlang‘ich sinf ona tili ta’l… PDF 24 pages Free download Telegram