фалсафий тафаккур тараққиёти босқичлари: ғарб фалсафаси

PPTX 48 pages 4.6 MB Free download

48 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.6 MB

File type PPTX

Pages 48

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 48

қадимги ва ўрта аср фалсафаси, янги ва энг янги давр фалсафаси. 3-мавзу: фалсафий тафаккур тараққиёти босқичлари: ғарб фалсафаси маърузачи: тдиу ижтимоий-гуманитар фанлар кафедраси профессори, фалсафа фанлари доктори исмоил саифназаров 1 режа: 3.1.антик давр фалсафаси. 3.2.илк ва ўрта аср ғарб фалсафаси ривожланишининг умумий белгилари. 3.3.янги ва энг янги давр фалсафасининг устувор йўналишлари. 3 таянч тушунчалар : номинализм ва реализм, апологетика, патристика ва схоластика, гуманизм, антропоцентризм, рационализм, эмпиризм, механизм, деизм. мавзу бўйича ўрганиладиган асосий таянч иборалар. номинализм ва реализм-номинализм (лот. номиналис - номлар билан боғлиқ, nominal, номен-исмдан) универсаллик муаммосини ҳал қилишда асосий фалсафий йўналишлардан бири ва тарихан материализмнинг биринчи шакли реализм-бу нарсаларни аслида қандай бўлса, шундай кўриш ёки тасаввур қилиш тенденцияси. бу универсаллар онгдан ташқарида мавжудлигини таъкидлайдиган принципдир. апологетика - [юнон. d. - мудофаа, оқланиш, шафоат қилиш; бировни ҳимоя қилиш учун айтилган ёки ёзилган нутқ; ҳимоя қилиш, оқлаш, бошқариш, ўз ҳимоясида бирон бир нарсани айтиш], умумий маънода-насронийликни мухолифларининг айбловлари ва танқидларидан ҳимоя …

2 / 48

одамларга меҳр-муҳаббат билан қараш, уларни ҳурмат қилиш, инсоннинг моддий фаровонлигини юксалтириш ва кишиларда юксак маънавий фазилатларни ривожлантиришга ғамхўрлик қилиш. антропоцентризм – инсон оламнинг маркази ҳисобланган фалсафий тизим.антропоцентризм инсонни табиатдан алоҳида ва устун нарса деб билади. рационализм – кўплаб мутафаккирлар томонидан қабул қилинган, рационализм бирон бир фалсафанинг ўзига хос хусусияти емас; бундан ташқари, ақлнинг бошқалар билан бир қаторда ҳақиқатни англашнинг асосий воситаси сифатида тан олинганида, ақл-идрокнинг ақл-идрокдаги ўрни ҳақидаги қарашларда фарқлар мавжуд, агар ақл-идрок ҳақиқат деб ҳисобланса, радикалгача. фақат муҳим мезон. замонавий фалсафада рационализм ғоялари, масалан, лев сраусс томонидан ишлаб чиқилган бўлиб, у ўз-ўзидан эмас, балки таклиф қилувчи саволлар (маёвтика)ёрдамида билимларни юзага чиқариш билан биргаликда фикрлашнинг оқилона усулидан фойдаланишни таклиф қилади. эмпиризм - юнон тилидан. "тажриба" — "тажриба", "билим" [тажриба орқали орттирилган]) сезгилар орқали билиш усули бўлиб, унда билим шу сезгининг тавсифи сифатида тақдим етилиши ёки унга туширилиши мумкин. механизм - бу табиий бутунликлар (асосан тирик мавжудотлар) бир-бири билан ички алоқаси …

3 / 48

. 4.фалсафа асослари. ахмедова м. таҳрири остида. дарслик. -т.: ўзбекистон, 2006. 5. қадимги ва ўрта асрлар ғарбий европа фалсафаси. с. йўлдошев ва бошқалар. т., 2004. 6.. ғарб фалсафаси /қ.назаров таҳрири остида. –т.: шарк, 2004 7. скирбекк г., гильс н. фалсафа тарихи. –т.: шарқ, 2002. 8. falsafa. darslik.i.saifnazarov,a.muxtarov,t.sultanov,n.nazarov,n.raximbabaea,x.donorov,f.usmanov. – t.: "innovasion rivojlanish nashriyot - matbaa uyi.2021 -424 b. тавсия этиладиган сайтлар рўйхати www.bilim.uz www.philosophu.ru www.filosofiya.ru http.philosophu.albertina.ru www.history.ru www.philosophy.com www.teuphil.narod.ru 3.1. антик давр фалсафаси. 7 8 9 антик фалсафани эрамиздан аввалги vii-vi асрлардаги яратилган юнонистон ва римдаги фалсафий таълимотлар жамланмаси дейиш мумкин. айниқса унинг пайдо бўлиши ва ривожланишига қадимги юнонистонда ҳукм сурган қулай ижтимоий-иқтисодий ва сиёсий шароит: сиёсий эркинлик, ҳунармандчилик ва савдо-сотиқнинг ривожланиши, шаҳар-давлат (полис)лардаги фаол сиёсий ва фуқаролик ҳаёти ва бошқа омиллар ёрдам берган. антик фалсафа қадимий маданиятнинг барча жиҳатлари билан чамбарчас боғлиқдир. шу боисдан фалсафа (философия)ни қадимги юнонистон ва римдаги буюк маданий юксалиш натижаси сифатида баҳолаш мумкин. философия – (“фило” …

4 / 48

анувчи ва ўзи томонидан бошқариладиган тизим сифатида тасвирлашга уриндилар. олам ҳеч қандай худолар ва ҳеч қандай одамлар томонидан яратилган эмас. у доимо мавжуд бўлиши лозим. уни бошқараётган қонунларни инсон тушуниб етиши мумкин. уларда ҳеч қандай тушуниб бўлмайдиган, сирли нарса йўқ. шундай қилиб, дунёни диний-афсонавий тушуниш йўлидан уни инсон ақли воситасида тушунишга ҳал қилувчи қадам кўйилди. фалес (эрамиздан олдинги 624-547 йиллар), у милет шаҳрида истиқомат қилгaн. дунёнинг асосида сув ётади, ҳамма нарса сувдан келиб чиқади ва яна сувга айланади анаксимандр (эр.ав. 610-540 йй) дунёнинг асосига газсимон модда (апейрон)ни қўяди. у қуёш соатини ихтиро қилган ва биринчи бўлиб юнонистоннинг географик харитасини тузади анаксимен (эрамиздан олдинги 585-525 йиллар) ҳавони ҳамма нарсанинг асоси деб тушунган. ҳаво қуюқлашса сув, янада қуюқлашса ер, тош ва бошқа моддий жисмлар вужудга келади, агар ҳаво сийраклашса олов вужудга келади, деб ишонтиришга ҳаракат қилган. гераклит (мил.ав. vi асрнинг иккинчи ярим – v асрнинг 1 ярми) қадимги юнон файласуфи. асосий қарашлари …

5 / 48

ир бизни ўраб турган барча нарсалар инсоннинг ҳиссий идрокига боғлиқ («соғлом одам учун ширин нарса касал одам учун аччиқдир») «худолар ҳақида мен ҳеч нарса билмайман, чунки жуда ҳам кўп нарса уларни билишга тўсқинлик қилади»,-масала ниҳоятда мураккаб, инсон умри эса ниҳоятда қисқа. 15 элей фалсафий мактаби намояндаси ксенофан (эрамиздан аввалги vi — v аср) шоир ва файласуф бўлган. у кичик осиёда дунёга келган. илм олиш мақсадида юнонистонга, жанубий италияга саёҳат қилиб, умрининг сўнгги йилларини элей шаҳрида ўтказган. унинг фалсафий таълимотига кўра, табиат - ўзгармас ва ҳаракатсиздир, “ҳамма нарса ердан униб чиқади ва пировардида яна ерга қайтади”. ксенофан илгари сурган ғоялар унинг шогирди элей фалсафий мактабининг кўзга кўринган намояндаларидан бири, эрамиздан аввалги 504 йили туғилган парменид томонидан ривожлантирилган. элей фалсафий мактабининг намояндаларидан бири пармениднинг шогирди ва дўсти зенон (490-430 йиллар) ўз устозининг таълимотини ҳимоя қилди ва уни ривожлантирди. 16 софистлар (юн. sophistes — моҳир, доно) — 1) юнонистонда аклли, билимдон кишилар, махсус …

Want to read more?

Download all 48 pages for free via Telegram.

Download full file

About "фалсафий тафаккур тараққиёти босқичлари: ғарб фалсафаси"

қадимги ва ўрта аср фалсафаси, янги ва энг янги давр фалсафаси. 3-мавзу: фалсафий тафаккур тараққиёти босқичлари: ғарб фалсафаси маърузачи: тдиу ижтимоий-гуманитар фанлар кафедраси профессори, фалсафа фанлари доктори исмоил саифназаров 1 режа: 3.1.антик давр фалсафаси. 3.2.илк ва ўрта аср ғарб фалсафаси ривожланишининг умумий белгилари. 3.3.янги ва энг янги давр фалсафасининг устувор йўналишлари. 3 таянч тушунчалар : номинализм ва реализм, апологетика, патристика ва схоластика, гуманизм, антропоцентризм, рационализм, эмпиризм, механизм, деизм. мавзу бўйича ўрганиладиган асосий таянч иборалар. номинализм ва реализм-номинализм (лот. номиналис - номлар билан боғлиқ, nominal, номен-исмдан) универсаллик муаммосини ҳал қилишда асосий фалсафий йўналишлардан бири ва тарихан материализмнинг биринчи...

This file contains 48 pages in PPTX format (4.6 MB). To download "фалсафий тафаккур тараққиёти босқичлари: ғарб фалсафаси", click the Telegram button on the left.

Tags: фалсафий тафаккур тараққиёти бо… PPTX 48 pages Free download Telegram