fizologiya modul dasturi

PDF 165 стр. 10,6 МБ Бесплатная загрузка

165 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 10,6 МБ

Тип файла PDF

Страницы 165

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 165

презентация powerpoint физология модуль дастури ҳазм ва унинг турлари. оғиз бўшлиғида ва меъдада овқат ҳазм бўлиши. ҳазм қилиш типлари. ҳазм қилиш аъзоларининг функциялари. phd., доц.мирзаева ю.т. alfraganus university нодавлат олий таълим муассаси тиббиёт факультети кўриб чиқадиган саволлар: 1. сўлакнинг таркиби ва хоссалари. сўлакнинг физиологик aҳамияти. oғиз ва гингивал суюқликлари. 2. чайнаш жараёнида овқатга механик ва кимёвий ишлов бериш. сўлакнинг гипо- ва гиперсекресияси. 3. ютиш акти ва унинг бошқарилиши. оғиз бўшлиғининг функцияларини текшириш методлари. 4. ошқозон-ичак трактида озиқа моддаларни ҳазм қилиниши. меъдадаги ҳазм. спланхнология − ички аъзолар ҳақида таълимот тана бўшликларида жойлашган аъзоларга ички аъзолар дейилади. ички аъзоларга овқат-ҳазм, нафас олиш, сийдик- таносил ва эндокрин тизимлари киради. ички аъзолар бўшлиқларда жойлашса ҳам, ташқи муҳит билан ўз алоқасини сақлаб қолади. ички аъзоларнинг тузилишига кўра найсимон аъзоларга ва паренхиматоз аъзоларга бўлиш мумкин. ҳазм - бу озуқани (оқсиллар, углеводлар, ёғлар) қабул қилиш ва уларни механик ва кимёвий қайта ишлаш, қонга ва лимфага сўрилиши. ҳазм …

2 / 165

ли моддалар гидролизга учрайди, электролитлар гидролитик жараён учун оптимал phни яратиб беради, шилимшиқ моддалар, бактериоцид моддалар. иммуноглобулинлар ҳимоя вазифасини ўтайди. ҳазм безларидан шира ажралиши нерв, гуморал ва паракрин механизмлари ёрдамида бошқарилиб турилади. эферент нерв, уларнинг медиаторлари. гормонлар ва физиологик фаол моддалар, гландулоцитлар рецепторларига ва ҳужайра ичи жараёнига кўрсатган таъсирига қараб шира ажралишини қўзғатиши ёки тормозлаши мумкин. безларни шира ажратиш фаолияти уларнинг кон билан теъминланиш даражасига боғлик. шира миқдори бир вақтда фаол ҳолдаги без ҳужайралари микдорига боғлик. безлар ҳар хил таркибда шира ажратувчи гландулоцитлардан ташкил топган ва ўзига хос бошкарув тизимига эга. бездан ажралаётган шира микдори ва таркиби истеъмол килинаётган овкат таркибига мослашган холда бўлади. парасимпатик холинэргик нейронлари ҳазм безлари шира ажратишини тезлаштиради. симпатик нейронлар эса ҳужайра мембранасидаги а- ва (3- адренарецепторлар турига боғлиқ ҳолда шира ажралишини тормозлайди ва трофик таъсир курсатади. безлардан шира ажралишига шу нингдек гастроинтестинал бошқарувчи пептидлар ҳам таъсир кўрсатади. ҳазм қилиш системаси одамнинг ҳазм қилиш системаси озуқани …

3 / 165

қ ости қават тўқималари ва мушак толалари бурама шаклида жойлашганлигидан ҳаракат: оғиз бўшлиғи соҳасидан, тўғри ичак тарафига бўлади. кўпгина ҳазм этиш аъзоларининг девори тўрт қаватдан ташкил топади: 1) ички - шиллиқ қавати; 2) шиллиқ ости қавати; 3) мушак қавати; 4) ташқи - сероз парда қавати. аъзо деворидаги ҳар бир қават ҳосиланинг қалинлиги, шу аъзонинг вазифаси билан боғлиқ бўлади. баъзи аъзода мушак қавати яхши тараққий этган бўлса (меъда), бошқа аъзоларда шиллиқ қавати ривожланган (ингичка ичак) бўлади. овқат ҳазм қилишнинг асосий турлари 1) келиб чиқишига қараб: а) аутолитик- парчаланиш озиқ таркибидаги ферментлар иштрокида амалга ошади ( она сути) б) симбиотик - симбионтлар ферментлар ишлаб чиқаради (содда бактериялар) в) хусусий- овқат ҳазм қилиш аъзолари ферментлари таъсири остидаги гидролиз жараёни (катта одамда) 2) жойлашишига (локализация )қараб: а) ҳужайра ичи ва б) ҳужайра ташқариси дистант - секрет таркибидаги ферментлар ёрдамида масофадан туриб таъсир қилиш ва контакт- ферментлар ҳужайра мембранаси билан боғланиб амалга оширилади 3) секрет …

4 / 165

окислоталаргача парчаланади---қонга сўрилади углеводлар ----карбогидразалар таъсирида-- моносахаридларгача парчаланади----қонга сўрилади ёғлар----липазалар таъсирида глицерин ва ёғ кислоталаригача парчаланади---лимфага сўрилади оғиз бўшлиғининг вазифалари анализаторлик; механик харакат; секретор ; углеводлар гидролизи; сурилиш; нутқ; нафас олиш; рефлексларни таъминлаш. сўрилиш-озиқли моддалар таркибий кисмини ҳазм йулидан ички мухитга. кон ва лимфага ташилишидир. сўрилган модда организмга етказиб берилади ва тўқима модда алмашинувида ишлатилади. оғиз бўшлиғидан карбонсувлар сўлак а-амилазаси таъсирида декстрин, малтоолигосахарид ва малтозагача парчаланади. оғиз бўшлиғида қисқа вақт давомида бўлганлиги туфайли озиқли модда деярли сўрилмайди. лекин айрим доривор моддалар оғиз бўшлиғида тезда сўрилади ва бундан тиббиётда фойдаланилади. меъдада оз миқдорда аминокислоталар, глюкоза бироз кўпрок сув ва унда эриган минерал моддалар, кўп миқдорда алкогол сўрилади. озиқли моддаларнинг асосий қисми, сув, электролитларнинг сўрилиши ингичка ичакда амалга оширилади. сўрилиш, у амалга оширилаётган юза катталигига боғлиқ. ингичка ичакда сўрилиш юзаси катта. одамларда ингичка ичак юзаси шиллик каватидаги бурмалар, ворсинка ва микроворсинкалар хисобига 300-500 маротаба катталашган. ингичка ичак шиллик қаватининг 1 мм2 юзасига …

5 / 165

н ривожланади. сут ва доимий тишлар учун эмал куртаги умумий бўлади. куртакнинг орасига мезенхима моддасининг ўсиб кириши натижасида эмал куртаги иккига ажралади ва доимий тишларнинг куртаги чуқурлашади. ҳазмланиш оғиз бўшлиғидан бошланиб, у ерда озиқ модда тахлил қилинади, организмга зарарли моддалар тушишидан химоя қилади (лизоцим, нуклеаза, иммуноглобин, лейкоцитлар), луқма ҳосил қилиш амалга оширилади. оғиз бўшлиғида озуқа қисқа вақт (17 сек) бўлади, шунинг учун озуқа гидролизида ахамияти катта эмас, аммо ҳазмланишни бошқа бўлимларида ахамиятга эга (рецепторлар). оғизда озуқани ҳолатига қараб кимёвий ва механик ишлов берилади.чайнашни 5 та даври кузатилади: 1.тинч даври. 2.овқат луқмасини оғизга киритиш. 3.тусмоллаш(чамалаш). 4.чайнашнинг асосий даври. 5.овқат луқмасини ютишга тайёрлаш даври. ҳазм қилиш тизими фаол гормонлари ва пептидлари оғиз бўшлиғидаги ҳaзм. ҳазм оғиз бўшлиғидан бошланади, бу ерда озиқли моддалар механик ва кимёвий ишловдан ўтади. механик ишлов-озиқ моддаларнинг майдаланиши, уларнинг сўлак билан намланиши ва овқат луқмасининг ҳосил қилишидан иборат. кимёвий ишлов сўлак таркибидаги ферментлар таъсирида озиқ моддаларнинг гидролизга учрашидир. оғиз …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 165 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "fizologiya modul dasturi"

презентация powerpoint физология модуль дастури ҳазм ва унинг турлари. оғиз бўшлиғида ва меъдада овқат ҳазм бўлиши. ҳазм қилиш типлари. ҳазм қилиш аъзоларининг функциялари. phd., доц.мирзаева ю.т. alfraganus university нодавлат олий таълим муассаси тиббиёт факультети кўриб чиқадиган саволлар: 1. сўлакнинг таркиби ва хоссалари. сўлакнинг физиологик aҳамияти. oғиз ва гингивал суюқликлари. 2. чайнаш жараёнида овқатга механик ва кимёвий ишлов бериш. сўлакнинг гипо- ва гиперсекресияси. 3. ютиш акти ва унинг бошқарилиши. оғиз бўшлиғининг функцияларини текшириш методлари. 4. ошқозон-ичак трактида озиқа моддаларни ҳазм қилиниши. меъдадаги ҳазм. спланхнология − ички аъзолар ҳақида таълимот тана бўшликларида жойлашган аъзоларга ички аъзолар дейилади. ички аъзоларга овқат-ҳазм, нафас олиш, сийдик- та...

Этот файл содержит 165 стр. в формате PDF (10,6 МБ). Чтобы скачать "fizologiya modul dasturi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: fizologiya modul dasturi PDF 165 стр. Бесплатная загрузка Telegram