parallel kesuvchi tekisliklar usuli

PDF 12 pages 709.8 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 709.8 KB

File type PDF

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

m23: parallel kesuvchi tekisliklar usuli. o’quv mashg’ulotining maqsadi: parallel kesuvchi tekisliklar usuli. kesuvchi tekisliklar dastasi usuli. ikkinchi tartibli sirtlarning o`zaro kesishishidagi maxsus hollar haqidagi materiallarni talabalarga o‘rgatish. talabalarning e'tiborini jalb etish va bilim darajalarini aniqlash uchun tezkor savollar - ikki sirtning kesishish chizig‘i deb nimaga aytiladi? - yordamchi sferalar usulini tatbiq qilishning shartlari nimalardan iborat? - ekssentrik sferalar usulining mohiyati nimalardan iborat? vizual materiallar 1-savol. parallel kеsuvchi tеkisliklar usuli. agar ikki kesishuvchi sirtlarning o‘qlari o‘zaro kesishmasdan, ulardan biri biror proyeksiyalar tekisligiga perpendikulyar bo‘lib, ikkinchi sirtning o‘qi ikkinchi proyeksiyalar tekisligiga perpendikulyar yoki parallel bo‘lsa, u holda bu sirtlarning kesishish chizig‘ini yasashda parallel kesuvchi tekisliklar usulidan foydalaniladi. parallel kesuvchi tekisliklarni proyeksiyalar tekisliklaridan birortasiga parallel qilib olinadi. parallel kesuvchi tekisliklar usulining qulayligi shundaki, bunda yordamchi kesuvchi tekisliklar kesishuvchi sirtlarni aylanalar va to‘g‘ri chiziqlar bo‘yicha kesadi. parallel kesuvchi tekisliklar usulida tekisliklar dastasining o‘qi xosmas bo‘ladi. parallel kesuvchi tekisliklar usuli bilan yechiladigan bir necha sirtlarning …

2 / 12

sliklar har ikkala silindrni yasovchilari bo‘yicha kesadi. bir tekislikda yotuvchi ikki silindrga mansub bo‘lgan yasovchilarning kesishish nuqtalari ikkala sirt uchun umumiy bo‘lib, yasaladigan m (m′, m″) egri chiziqning nuqtalari bo‘ladi. m egri chiziqning kolgan nuqtalari v1h va v2h tekisliklar orasida yordamchi kesuvchi tekisliklar o‘tkazish yo‘li bilan yasalgan. kesishish chizig‘ining frontal silindrning v5 simmetriya tekisligidan kuzatuvchi tomondagi nuqtalari ko‘rinadi, uning orqasidagi nuqtalari esa ko‘rinmaydi. o‘qlari uchramas va h yoki v ga perpendikulyar bo‘lgan aylanish sirtlarining o‘zaro kesishish chizig‘ini yasash (23.2-rasm, a). kesishuvchi sirtlardan doiraviy silindr o‘qi v tekislikka va doiraviy konus o‘qi h tekislikka perpendikulyar bo‘lganda yordamchi parallel kesuvchi tekisliklar gorizontal tekisliklar bo‘ladi. bu tekisliklar konusni aylanalar va silindrni yasovchilari bo‘yicha kesadi. hosil bo‘lgan aylana va yasovchilar o‘zaro kesishib, kesishish chizig‘ining nuqtalarini hosil qiladi. kesishish chizig‘ining a(a′,a″), b(b′,b″), c(c′,c″), nuqtalari xarakterli nuqtalardir. ular bevosita sirtlar frontal ocherklarining kesishish nuqtalarida belgilanadi. qolgan nuqtalar kesuvchi tekisliklar yordamida yasaladi. masalan, 1,2,3,4,5 nuqtalar h1║h,… va …

3 / 12

day holda sirtlarning kesishish egri chizig‘i ikkita simmetrik bo‘lakdan iborat bo‘ladi. 1, 4, 7 xarakterli nuqtalarni yasash h1v, h4v va h7v tekisliklar yordamida yasalgan. kesishgan egri chiziqning gorizontal proyeksiyasini ko‘rinadigan va ko‘rinmaydigan qismlari h4 simmetriya tekisligi yordamida aniqlanadi. a) b) 23.2-rasm 2-savol. kesuvchi tekisliklar dastasi usuli. tekisliklar dastasi. birta to‘g‘ri chiziqdan o‘tuvchi tekisliklarni tekisliklar dastasi deyiladi. to‘g‘ri chiziq tekisliklar dastasining o‘qi deb yuritiladi. tekisliklar dastasi xos (23.3-rasm) yoki xosmas o‘qqa (23.4- rasm) ega bo‘ladi. xos o‘qli tekisliklar dastasining chizmadagi bir ismli izlari bir nuqtadan o‘tuvchi to‘g‘ri chiziqlar dastasini tashkil qiladi (7.5- rasm). shu izlar dastasining 1″ va 2″ nuqtalari tekisliklar dastasi i o‘qining izlaridan iborat bo‘ladi. dasta tekisliklarining vaziyati esa, bitta parametr, ya’ni aylanish burchagi  ning kattaligi orqali aniqlanadi. 23.3-rasm 23.4-rasm xosmas o‘qqa ega bo‘lgan tekisliklar dastasining chizmadagi bir ismli izlari o‘zaro parallel to‘g‘ri chiziqlar dastasidan iborat bo‘ladi (23.7-rasm). bu dasta tekisliklarning vaziyati bitta parametr, ya’ni tekisliklar orasidagi ℓmasofa …

4 / 12

tini shu sirtlarning yasovchilari orqali o‘tgan, umumiy o‘qli kesuvchi tekisliklar dastasi izlari to‘plamining o‘zaro vaziyati aniqlaydi. agar izlar dastasi o‘zaro kesishsa, sirtlar ham kesishadi. ular kesishmasa, sirtlar ham kesishmaydi. 23.7–rasmda asoslari h tekislikda yotgan ikki konus sirtining o‘zaro vaziyati aniqlangan. s1 va s2 konus uchlari orqali o‘tgan kesuvchi tekisliklar p1h…pnh va q1h…qnh izlar to‘plamini hosil qilgan. bu to‘plamlar qisman kesishgani uchun konus sirtlari ham qisman kesishib, bitta m fazoviy egri chiziq hosil qilgan. izlar to‘plamining bu xususiyati, berilgan o‘zaro kesishuvchi sirtlarning kesishish chiziqlarini yasamasdan oldin uning xarakterini aniqlash imkonini beradi. sirtlarning kesishish chiziqlarini yordamchi kesuvchi tekisliklar dastasi usuli bilan yasashning umumiy algoritmi.  ikki sirtning proyeksiyalar tekisliklariga nisbatan vaziyatiga qarab kesuvchi tekisliklar dastasining vaziyati tanlanadi. bunda kesuvchi sirtlarning hosil bo‘lish qonuniyatlariga asosan ular berilgan sirtlar bilan kesishganda kesimda to‘g‘ri chiziqlar yoki aylanalar to‘plami hosil bo‘ladigan qilib tanlanadi.  sirtlarning asoslari yotgan tekislikda kesuvchi tekisliklar izlarining dastasi yasaladi.  kesishuvchi sirtlar …

5 / 12

gan. 23.9-rasmda asoslari h tekislikda yotgan ikki konusning kesishish chizig‘ini yasash tekis chizmada ko‘rsatilgan. bunda avvalo kesishish a(a′,a″), b(b′,b″), c(c′,c″), d(d′,d″) nuqtalari yasaladi. kesishish chizig‘ining a va b, c va d nuqtalari th va qh urinma tekisliklar yordamida aniqlab, ular s2′1′ va s1′4′ yasovchilarning nuqtalaridir e′, e1′ va f′, f1′ nuqtalar kesishuvchi konus sirtlarning gorizontal proyeksiyasidagi ixtiyoriy yasovchilar ustidagi nuqtalardir. bu nuqtalar esa kesuvchi tekisliklar dastasining p1h, p2h, p3h, … kabi izlari yordamida hosil qilingan. 23.9-rasm kesishish chizig‘ining oraliq nuqtalarini yasash uchun yordamchi kesuvchi tekisliklarning istalgan birini, masalan, p2h tekislik har ikkala konuslarda s1′5′6′ va s1′7′8′ uchburchaklar hosil qiladi. bu uchburchaklar o‘zaro kesishib 9′, 10′, 11′ va 12′ kesishish nuqtalarini hosil qiladi. bu nuqtalarning frontal proyeksiyalari mos yasovchilarning frontal proyeksiyalari ustida topiladi. xuddi shu yasash tartibini boshqa kesuvchi tekisliklar uchun yetarli marta takrorlansa, ikki konus sirtning o‘zaro kesishish chizig‘ining qolgan nuqtalari ham xosil bo‘ladi. hosil bo‘lgan barcha kesishish nuqtalari yasovchilarning …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "parallel kesuvchi tekisliklar usuli"

m23: parallel kesuvchi tekisliklar usuli. o’quv mashg’ulotining maqsadi: parallel kesuvchi tekisliklar usuli. kesuvchi tekisliklar dastasi usuli. ikkinchi tartibli sirtlarning o`zaro kesishishidagi maxsus hollar haqidagi materiallarni talabalarga o‘rgatish. talabalarning e'tiborini jalb etish va bilim darajalarini aniqlash uchun tezkor savollar - ikki sirtning kesishish chizig‘i deb nimaga aytiladi? - yordamchi sferalar usulini tatbiq qilishning shartlari nimalardan iborat? - ekssentrik sferalar usulining mohiyati nimalardan iborat? vizual materiallar 1-savol. parallel kеsuvchi tеkisliklar usuli. agar ikki kesishuvchi sirtlarning o‘qlari o‘zaro kesishmasdan, ulardan biri biror proyeksiyalar tekisligiga perpendikulyar bo‘lib, ikkinchi sirtning o‘qi ikkinchi proyeksiyalar tekisligiga perpend...

This file contains 12 pages in PDF format (709.8 KB). To download "parallel kesuvchi tekisliklar usuli", click the Telegram button on the left.

Tags: parallel kesuvchi tekisliklar u… PDF 12 pages Free download Telegram