tibbiy biologiya nimani o’rgatadi

PPTX 27 pages 2.3 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.3 MB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

маъруза №9 guliston davlat universiteti umumiy tibbiy fanlar kafedrasi ma’ruzachi: eshbekov umidshoh маъруза №1 мавзу: d .morgan tajribalari хусуий микробиология 2 tibbiy biologiya nimani o’rgatadi биология фани тирик организмлар ва уларни ўраб турган муҳитни ўрганадиган фан. у ҳаёт мавжудлиги ва ривожланиши қонунларини, материянинг харакатдаги алоҳида шакли сифатида ўрганади. биологиянинг ўрганаётган объекти бўлиб, тирик организмлар шу жумладан одам ҳисобланади, шу боис бўлажак шифокорлар учун одам тўғрисида фундаментал биологик билимларга эга бўлиш жуда зарур ҳисобланади. тиббий бология ва генетика фани инсон ҳаёт фаолиятининг ҳужайравий, тизимли механизми, ривожланишнинг кўп қиррали жиҳатларини, одам генетикаси, экологияси ва паразитологиясини ўрганишга ва талабаларнинг клиник-амалий фикрлашини юзага чиқариш, шифокорларнинг касбий дунёқарашини шаклланиши ҳамда ижтимоий фанлар билан биргаликда одам ҳақидаги социал ва биологик тафаккур асосини яратишни таъминлайди. у бошқа замонавий фанлар билан биргаликда организм тўғрисида яхлит маълумот бериш, шу билан бирга талабада клиник фикр юритишни ривожланишини таъминлайди. hujayra tirik organizmning eng mayda tarkibiy qismi. u tiriklikka xos barcha xususiyatlarni …

2 / 27

oblar yordamida o‘rganiladi. fanda to‘plangan ma’lumotlarga asoslangan holda hozirgi kundagi hujayra nazariyasi quyidagi postulatlardan iborat: 14 1. hujayra - tiriklikning elementar strukturaviy va funksional birligi. 2. 0 ‘simlik, hayvon va zamburug‘ hujayralari tuzilishi, kimyoviy tarkibi va moddalar almashinuvi jarayonlari jihatidan o ‘xshashdir. 3. hujayra - tiriklikning strukturaviy va funksional birligi. tuzilishi va bajaradigan vazifasi jihatidan o‘xshash hujayralar to‘qimalarga, to‘qimalar — a’zo va a’zolar tizimiga birlashib, organizmni tashkil etadi. bu esa organizmlaming bir butunligini ta’minlaydi. 4. hujayra - barcha tiriklikning rivojlanish birligi. har qanday organizm o‘z individual rivojlanishini yagona hujayra — zigotadan boshlaydi. 5. yangi hujayralar ona hujayraning botinishidan hosil botadi. 6. hujayra membranaii tuzilish tartibiga ega. 7. yadro eukariot hujayralaming genetik axborotni saqlovchi va boshqaruvchi mexanizm sifatida faoliyat yurituvchi asosiy komponentidir. 8. 0 ‘simlik va hayvon hujayralari o‘rtasidagi o ‘xshashlik ular kelib chiqishining umumiyligidan darak beradi. 9. tirik organizmlar tuzilishining murakkablashuvi asosida hujayralar differensiatsiyasi jarayoni yotadi. hujayra nazariyasining asosiy qoidalari. …

3 / 27

onal va rivojlanish birligidir. 2. har bir yangi hujayra dastlabki hujayraning bo‘linishi natijasida hosil bo‘ladi. 3. bir va ko‘p hujayrali organizmlarning hujayralari tuzilishi va fi ziologik jarayonlari jihatidan o‘xshash. 4. ko‘p hujayrali organizmlarda har xil ixtisoslashgan hujayralar birgalikda to‘qimalarni hosil etadi. 5. hujayraviy tuzilish irsiy axborotning saqlanishi va nasllarga berilishini ta’minlaydi.organizmlarning rivojlanishi bir hujayradan – zigotadan boshlanadi, shuning uchun hujayra tirik organizmlarning rivojlanish birligidir. hujayra nazariyasi barcha tirik organizm hujayralarining tuzilishi va kimyoviy jihatdan o‘xshash ekanligini va organik olamning birligini tasdiqlaydi. хусуий микробиология 8 moddalar almashinuvi – hujayra hayotiy faoliyatining asosi moddalar almashinuvi organizm va tashqi muhit o‘rtasida to‘xtovsiz sodir bo‘ladigan, tirik organizmlarning o‘sishi, hayot faoliyati, ko‘payishini ta’minlaydigan kimyoviy o‘zgarishlar majmuyidir. moddalar almashinuvining hujayradagi muhim funksiyalaridan biri hujayrani qurilish materiali bilan ta’minlashdir gomeostazni saqlash hamda oqsillar, lipidlar, uglevodlarni sintezlaydi. hujayraning tuzilishi hamda tarkibining yangilanib turishini ta’minlaydigan biosintetik reaksiyalar yig‘indisi plastik almashinuv (assimilatsiya, anabolizm) deb ataladi. hujayrani energiya bilan ta’minlab beradigan …

4 / 27

jarayoni kislorodsiz muhitda kechadigan organizmlar anaerob organizmlar deyiladi. aerob organizmlarda energetik almashinuv 3 bosqichda o‘tadi. 1. tayyorgarlik bosqichi. 2. kislorodsiz bosqich – glikoliz. plastik va energiya almashinuvida sodir bo‘ladigan o‘zgarishlar. 3. kislorodli bosqich – hujayraning nafas olishi. hujayra – tiriklikning irsiy birligi tirik organizmlar ko‘payish, ya’ni o‘ziga o‘xshaganlarni yaratish xususiyatiga ega bo‘lib, bu xususiyat genetik axborotni nasldan naslga o‘tkazish bilan bog‘liq. ko‘payish xususiyatiga molekula darajada qaralsa, bu hodisa dnk molekulasining ikki hissa ortishi bilan ifodalanadi. genetik axborot asosida biopolimerlar sintezlanishi matritsali sintez reaksiyalari deyiladi. bu reaksiyalarga dnk sintezi – reduplikatsiya, rnk sintezi – transkripsiya, oqsil biosintezi – translatsiya kiradi. dnk reduplikatsiyasi. irsiy axborotni nasldan naslga o‘tkazish dnk molekulasining fundamental xususiyati – reduplikatsiyasi bilan bog‘liq. dnk molekulasining ikki hissa ortishi reduplikatsiya deyiladi. euxromatin – xromatinning spirallashmagan, mikroskopda ko‘rinmaydigan ingichka, genetik jihatdan faol qismi. geteroxromatin – xromatinning spirallashgan, zichlashgan, genetik jihatdan nofaol qismi. бактериялар келтириб чиқадиган касалликлар касалликнинг номи қўзғатувчи бактерия тананинг …

5 / 27

cholera – вергульсимон бактерия ҳазм йўли нажас билан сув, ҳар хил жиҳозларнинг ифлосланиши орқали прокариот ва эукариот ҳужайралар ўртасидаги асосий фарқлар белгилар прокариотлар эукариотлар ядро йўқ, днк цитоплазмада жойлашган бор, икки мембранали қобиғи бор, ядроча сақлайди. генетик материал ҳалқасимон днк молекуласи, у “бактериал хромосома” дейилади. хромосомадаги чизиқли днк молекуласи. ҳужайра девори бор, пектин ёки муреиндан иборат. хайвонларда йўқ, ўсимликларда целлюлозадан ташкил топган, замбуруғларда хитиндан иборат мезосомалар бор йўқ мембрана органоидлари йўқ бор рибосомалар бор, майда бор цитоскелет йўқ бор ҳужайрада моддаларнинг кириш усули ҳужайра девори орқали транспорт қилинади фагоцитоз ва пиноцитоз ҳазм вакуоллари йўқ бор митоз ва мейоз йўқ бор гаметалар йўқ бор хивчинлар бор, аммо тузилиши билан фарқланади. бор ўлчами диаметри ўртача 0,3 – 5,0 мкм диаметри 40 мкмгача ва ундан кўп ҳар қандай эукариот ҳужайра уч қисмдан ташкил топган: ҳужайранинг ташқи қопловчи қисми, цитоплазма ва ядро. ҳужайранинг ташқи қопловчи қисми ҳужайрани бевосита ташқи муҳит ва қўшни ҳужайралар билан …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tibbiy biologiya nimani o’rgatadi"

маъруза №9 guliston davlat universiteti umumiy tibbiy fanlar kafedrasi ma’ruzachi: eshbekov umidshoh маъруза №1 мавзу: d .morgan tajribalari хусуий микробиология 2 tibbiy biologiya nimani o’rgatadi биология фани тирик организмлар ва уларни ўраб турган муҳитни ўрганадиган фан. у ҳаёт мавжудлиги ва ривожланиши қонунларини, материянинг харакатдаги алоҳида шакли сифатида ўрганади. биологиянинг ўрганаётган объекти бўлиб, тирик организмлар шу жумладан одам ҳисобланади, шу боис бўлажак шифокорлар учун одам тўғрисида фундаментал биологик билимларга эга бўлиш жуда зарур ҳисобланади. тиббий бология ва генетика фани инсон ҳаёт фаолиятининг ҳужайравий, тизимли механизми, ривожланишнинг кўп қиррали жиҳатларини, одам генетикаси, экологияси ва паразитологиясини ўрганишга ва талабаларнинг клиник-амалий фи...

This file contains 27 pages in PPTX format (2.3 MB). To download "tibbiy biologiya nimani o’rgatadi", click the Telegram button on the left.

Tags: tibbiy biologiya nimani o’rgata… PPTX 27 pages Free download Telegram