феодал жамияти ва uning emirilishi davridagi iqtisodiy ta'limotlar

PPTX 27 sahifa 323,3 KB Bepul yuklash

27 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 323,3 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 27

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 27

1-мавзу мавзу феодал жамияти ва унинг емирилиши давридаги иқтисодий таълимотлар иқтисодий таълимотлар тарихи 1 режа: 1. феодализмга ўтиш давридаги иқтисодий ғоялар. 2. араб мамлакатларидаги дастлабки иқтисодий ғоялар. исломдаги иқтисодий қарашлар. 3. ибн халдуннинг иқтисодий қарашлари 4.ғарбий европада феодализм давридаги иқтисодий ғоялар 5.ўрта аср утопиялари 2 1. феодализмга ўтиш давридаги иқтисодий ғоялар. янги эра - милоднинг iii асридан бошлаб осиёда, милоднинг v асридан ғарбий европада қулдорлик тузуми янги феодал ишлаб чиқариш усули билан алмашди. аммо қулдорлик тузумининг қолдиқлари феодализм ва ҳатто капитализм даврида сақланиб қолди. масалан, энг ривожланган ақшда қулдорлик, қуллар меҳнатидан фойдаланиш 1861-1865 йиллардаги фуқаролик урушидан кейин тўла тугатилди. марказий осиё, хусусан туркистондаги қуллик даври ҳам шу даврда, яъни ўлка россия томонидан босиб олингач, қонун йўли билан тақиқланди. 3 айрим тарихий, иқтисодий-ижтимоий сабабларга кўра европанинг асосий қисмида, жумладан россияда қулчилик ишлаб чиқариш усули даражасига етмади, феодализмга ўтилди. тузумда ерга хусусий мулкчилик мавжуд бўлиб, бевосита ишлаб чиқарувчилар бўлган, расман озод деҳқонларни …

2 / 27

буржуа инқилоблари (хvii-хviii асрлар), аниқроғи саноат тўнтарилиши давригача яшади. кўпгина мамлакатларда (масалан, ўрта осиё, жумладан ўзбекистонда) бу давр ундан ҳам узоқ вақтни ўз ичига олади (iii-хх асрлар). 5 бу жамиятда юзага келган иқтисодий қарашлар кенг қамровли бўлиб, ерга эгаликнинг қонуний эканлигини кўрсатиш, товар-пул муносабатлари муаммоларига муносабатнинг кучайишини белгилашга қаратилган. ўша даврдаги иқтисодий ғояларда товар-пул муносабатлари (судхўрликдан ташқари) қўллаб-қувватланади ва шу билан бирга феодал жамиятнинг табиийлиги, уни сақлаб қолиш зарурлиги қайд этилади. бизгача етиб келган ёзма манбаларга кўра, ўша даврдаги иқтисодий ғояларда диний-аҳлоқий йўналиш кучли бўлган. бозор иқтисодиёти билан боғлиқ фикрларда икки томонлама қараш мавжуд (товар ишлаб чиқариш, судхурлик ва б.). давлат ва диннинг иқтисодиётдаги роли юқори қўйилади. ўрта асрлар охирида, ер эгалиги тузими емирилиши билан янги иқтисодий ғоялар вужудга келди. 6 2. араб мамлакатларидаги дастлабки иқтисодий ғоялар. исломдаги иқтисодий қарашлар. шарқ мамлакатларида феодал муносабатлар iii-viii асрларда шакллана бошлади. бу ерларда пул, меҳнат муносабатлари бироз енгиллашди. давлат хусусий эгалик ва фойдаланиш …

3 / 27

еган муаммо ҳанузгача ҳал этилмаган. бизнингча, кўпроқ ердан фойдаланиш ҳуқуқи бўлган. бу минтақада ерни сувдан ажратиб бўлмайди. 8 ибн халдун абдурраҳмон абу зайд (1332-1406) шарқ иқтисодий тафаккурининг ривожланишида араб мутафаккири ибн халдун абдурраҳмон абу зайднинг ҳиссаси бениҳоя катта (тунисда туғилган, фес султонида хаттот-котиб бўлган). 1382 йили коҳирага келиб мударрислик қилган, кейинроқ қози бўлган. 9 асосий асари «китоб-ул-ибар» («ибратли мисоллар китоби»-1370й.). у биринчилардан бўлиб тарихий ижтимоий тараққиётнинг моддий тамойилларга асосланиши ҳақида фикр юритди, ғарб олимлари макиавелли, монтескега катта таъсир кўрсатди. олимнинг концепцияси «ижтимоий табиат» га яқин, жамият ривожи оддийликдан цивилизация саридир. 3.ибн халдуннинг иқтисодий қарашлари ибн халдуннинг бу асарининг «китоби аввал» қисмида «инсон жамоасининг фарқли томонларини: шоҳлик ҳокимияти, одамларнинг даромадлари» ни ўрганиш асосий вазифа қилиб қўйилган. олим: «инсонга хос бўлган жиҳатларга яшаш учун маблағ, нарса топишга интилиш, бу учун меҳнат қилиш зарурияти ҳам киради», деб ёзади. давлатнинг яшаш давр ва босқичлари келтирилади, у бешга бўлинади ва ниҳоятда ибратлидир. меҳнат қилинмаса «бозор …

4 / 27

унумдорлигини оширишнинг гаровидир». ибн халдун (асли араб) тарих тақозоси билан амир темур билан дамашқда учрашган (асир тушган) ва у билан суҳбат қурган. кўп соҳаларда, жумладан иқтисодиётга оид асарлар муаллифи, катта домла эканлигини билиб қолган амир темур ибн халдунни асирликдан қутқариб, ўз ватанига қайтишга ва ижодий ишини давом эттиришга имкон берган. бу олижаноблик илмга бўлган ҳурмат рамзидир. 12 3.ғарбий европадаги иқтисодий ғояларининг моҳияти ғарбий европада феодализм жамияти уч босқични босиб ўтди: илк феодализм (v-х асрлар), ривожланган феодализм (х-хv асрлар) феодализмнинг емирилиш даври (хvi-хviii асрлар). 13 дастлабки даврда деҳқончилик хўжаликнинг асоси эди, аҳоли ўртасида кескин табақаланиш ҳам мавжуд эмас эди. юзага келган буюк франк давлатида ибтидоий жамоа тузуми емирилиб, феодализм муносабатлари шаклланиши (қулдорлик формация шаклида таркиб топмади - «сали ҳақиқати», 481-614) қонунлар тўпламида акс этган. 14 бунда эски жамоа муносабатлари ҳимоя қилинади (умумий мулкчилик), аммо айрим хўжаликларнинг мустақиллиги ҳам, хусусий мулкчилик ҳам қўллаб-қувватланади, синфий ажралиш аста-секин намоён бўла бошлайди. олимлар феодализмдан олдинги …

5 / 27

ҳсулотни чиқариш, яъни реализация қилиши керак эди. демак, ўз-ўзини таъминлаш биринчи ўринга қўйилган. 16 крепостнойликнинг юзага келиш масаласи кўп олимларни қизиқтиради. ерга монополия эгалиги ва деҳқонларни мажбур қилиш аппаратининг пайдо бўлиши ҳал қилувчи ролни ўйнаган. натурал хўжалик етакчи бўлса ҳам, товар ишлаб чиқариш ҳам мавжуд эди. шаҳарларда ҳунармандчилик цехлари, савдо расталари доимо ишлаб турган. ишлаб чиқариш алмашув ва сотиш учун амалга оширилган. цех низомларида ишлаб чиқаришни уюштириш, халфа ёллаш, ўқувчилар олиш тизимлари белгиланган эди. мастер-уста бўлиш учун анча юқори мулк цензи қўйилган. 17 классик ўрта аср давридаги иқтисодий ғоялар каноник, яъни қонуний доктриналар асосида ривож топди. бу соҳада черков, руҳонийлар катта фаолият кўрсатдилар. хii асрнинг ўрталарида болониялик монах-роҳиб гросиан «каноник ҳуқуқлар тўплами»ни тузди, унда бир қанча иқтисодий ғоялар ҳам берилган. улар умумий мулкчиликни идеал деб баҳолаб, хусусий мулкчилик худо томонидан одамларнинг гуноҳлари учун вужудга келтирилган, деган ғояни илгари сурдилар. 18 фома аквинский италиялик роҳиб фома аквинский (1225-1274) таълимотида иқтисодий ғоялар …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 27 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"феодал жамияти ва uning emirilishi davridagi iqtisodiy ta'limotlar" haqida

1-мавзу мавзу феодал жамияти ва унинг емирилиши давридаги иқтисодий таълимотлар иқтисодий таълимотлар тарихи 1 режа: 1. феодализмга ўтиш давридаги иқтисодий ғоялар. 2. араб мамлакатларидаги дастлабки иқтисодий ғоялар. исломдаги иқтисодий қарашлар. 3. ибн халдуннинг иқтисодий қарашлари 4.ғарбий европада феодализм давридаги иқтисодий ғоялар 5.ўрта аср утопиялари 2 1. феодализмга ўтиш давридаги иқтисодий ғоялар. янги эра - милоднинг iii асридан бошлаб осиёда, милоднинг v асридан ғарбий европада қулдорлик тузуми янги феодал ишлаб чиқариш усули билан алмашди. аммо қулдорлик тузумининг қолдиқлари феодализм ва ҳатто капитализм даврида сақланиб қолди. масалан, энг ривожланган ақшда қулдорлик, қуллар меҳнатидан фойдаланиш 1861-1865 йиллардаги фуқаролик урушидан кейин тўла тугатилди. марказий осиё, ...

Bu fayl PPTX formatida 27 sahifadan iborat (323,3 KB). "феодал жамияти ва uning emirilishi davridagi iqtisodiy ta'limotlar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: феодал жамияти ва uning emirili… PPTX 27 sahifa Bepul yuklash Telegram