navoiy va jomiy munosabatlari

DOCX 23 pages 46.5 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 46.5 KB

File type DOCX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

o’zbekisтon respublikasi oliy va o’rтa reja: i. kirish. jomiy va navoiyning ilk uchrashuvi va bu boradagi qarashlar. ii.asosiy qism 1) navoiy va jomiy aloqalari , ijodiy hamkorligi 2) navoiy badiiy ijodida jomiy shaxsiyati va faoliyati a) ,,xamsa’’ dostonlarida b) ,,nasoim ul- muhabbat” asarida c) ,,majolis un- nafois” asarida” iii.“mahbub ul- qulub” asarida jomiyning ishq va she’riyatdagi martabasi. vi. xulosa. v. adabiyotlar ro’yhati. ustozlar aziz yurtning eng aziz, eng ulug’, eng mo’tabar kishilaridir. i.a.karimov. biror bir shoirning ijod olamini o’rganar ekanmiz, bevosita bu jarayonni shoir shaxsiy faoliyatiga bog’liq bo’lgan tomonlarini ko’rishimiz mumkin. navoiy ijodiyoti haqida gapirganimizda esa ,albatta, uning ustozlari ijodiyotining ta'sir kuchini e’tirof etish kerak. alisher navoiy badiiy olamini bir gulzor deb bilsak, bu gulzordagi gullarning turfa boylar taratishida uztoz shoirlarning o’rni alohida . buni navoiy har bir asarlarida ustozlarini alohida e'tirof etganligida ko’rish mumkin. navoiy nizomiy, xusrav dehlaviy, abdurahmoh jomiy , lutfiylarni o’ziga ustoz, pir deb bilgan va o’z …

2 / 23

shlar va fikrlar to’liq asoslanmagan bo’lib, noaniq, mavhumligicha qolmoqda. bu qarashlarni navoiy va jomiy, ular o’rtasidagi aloqalar to’g’risida bazi olimlarning adabiy fikrlarida ko’rishimiz mumkin. ustoz-shogird , navoiy va jomiy haqida ma’lumot beruvchi dastlabki manba navoiyning o’z asarlaridir. bundan tashqari mirxondning “ravzat us- safo ”, xondamirning “makorim ul-axloq” asarlaridan, xx asr o’zbek adabiyotshunoslaridan vohid abdullayevning “tanlangan asarlar”(2002 y), botirxon valixo’jayev “o’zbek adabiyotshunosligi tarixi”(t-1993), “mumtoz siymolar”(2002 y),oybek “tanlangan asarlar”(t-1979), izzat sulton “navoiyning qalb daftari”(t-1969), nazar rajabov “uztozu shogird “xamsa”ijodkorlari”( 2001 y), amonullo valixonov “g’azal nafosati”(1985 y) asarlaridan va yana boshqa, ko’plab ilmiy asarlarda bu boradagi qisqacha qayd etilgan malumotlar uchraydi. i. navoiy va jomiyning dastlabki uchrashuvi haqida. navoiy va jomiyning dastlabki uchrashuvi va tanishuvi borasida ma’lumotlar aniq, mukammal ravishda ma’lum emas. bu ikki buyuk qalbning qachon va qayerda tutashganligi hech bir asarda aniq ma’lumot asosida aytib o’tilmagan bo’lib, bu borada navoiyning o’zi ham o’z asarlarida aniq e’tirof etgan o’rinlar ko’zga tashlanmaydi. navoiy …

3 / 23

qiri haqir bu so’nggi jamoat zumrasida xiyobon boshida ko’rgan zamonida muxtasar bitilgan risola sabog’iga mumtoz bo’dim[footnoteref:1] ” . bu keltirilgan ma’lumotlarga asoslangan olimlarimiz bu jumlalardan kelib chiqqan holda ularning uchrashuvlarini 1458-1459 yillar deb ko’rsatadilar. bu borada izzat sulton o’zining “navoiyning qalb daftari” asarida e’tirof etgan o’rinlarni keltirsak. “abusaid zamonida jomiy (podshoh saroyi va siyosiy hayotidan uzoq turish niyatida bo’lsa kerak)hirotning tashqarisiga chiqib ketib , sadiddin koshg’ariy mozori boshida o’ziga turar joy qiladi. mashxur olim va shoirga hurmat ko’rsatmoqchi bo’lganlar endi shu joyga keladilar. navoiy ham abdurahmon jomiy bilan shu vaqtda va shu joyda uchrashadi va butun umr uning sodiq shogirdi, do’sti va hamkori bo’lib qoladi”[footnoteref:2] . bu borada olimning fikrlari navoiyning yuqoridagi jumlalariga asoslangani ko’rinadi. bunday fikrni yana bir olim nazar rajabov ham o’zining “uztozu shogird “xamsa ” ijodkorlari” o’quv qo’llanmasida aytib o’tadi; “abdurahmon jomiyning alisher navoiy bilan birinchi marta qachon tanishib, uchrashganligi aniq emas. lekin o’sha paytda alisher navoiy …

4 / 23

’tkazgan. [1: a.навоий “хамсатул мутахаййирин”-t-15 том, 5-б.] [2: и.султон” навоийнинг калб дафтари”-t-1968 й.-114-б.] [3: n.rajabov “ustozu shogird “xamsa”ijodkorlari” samarqand-2001 y.71-b.] navoiy hayot faolyatiga qaraydigan bo’lsak u abulqosim bobur davrida mashhadda hizmat qilganligi va ta’lim olganligi haqida mirxondning “ravzat us safo”asarida ma’lumotlar keltiriladi. mirxondning yozishicha navoiy abusaid mirzo davrigacha va undan keyin ham mashhadda yashagan va ta’lim olgan. 1464 yil hirotga qaytgan navoiyni bor budi, ota meros xovlisi ham musodara qilinadi. chunki, alisherning otasi abusaid mirzodan avval hokimlik qilgan abulqosim bobur saroyida hizmat qilgan sodiq amaldorlardan bo’lganligi, navoiyning o’zi ham bu maskanda hizmatda bo’lgani abusaid mirzoga yoqmasligi bunga sabab edi. bu haqda mirxond o’z asarida navoiy 1464 yilda hirotga qaytgach , bir yil ham to’xtamay samarqandga jo’naganligini yozadi. demak, bu davrlarda navoiy va jomiy aloqalari, ustoz -shogird munosabatlari haqidagi fikrlar ko’zga tashlanmaydi. bu haqda yana shuni ham aytish mumkinki,navoiy samarqand faoliyati davomida o’z yaqinlari bilan doimiy aloqada bo’lgan. mir said hasan …

5 / 23

ni ko’rishimiz mumkin. alisher navoiyning “xamsatul mutahayyirin” asarida keltirilishicha shoir astrabod tomonda bo’lganida, ustozi jomiyga ushbu ruboiyni yo’llaydi: [4: n.rajabov “ustozu shogird “xamsa”ijodkorlari” samarqand-2001 y.71-b.] ey, bad dilam bishud digar jonibi yor jon ham bibaru bo poi u soz nisar v-on gah qadre zi xoki poyash bardor bahri evazi joni mani dilshuda or. navoiy bu ruboiyga o’z piridan javob oladi: jomiy; ey, bod chu omadi sarmanzili yor omad ba dilam zomadanat sabru qaror nomad ba qaror az in qadar jon zinhor o’robibari ba on ki doni bisipar bundan tashqari jomiyning to’rt marta samarqandda bo’lganligi adabiy manbalarda qayd etilgan. ammo, na navoiy va na jomiy samarqandda kechirgan hayotlari davomida bir-birlari haqida hech bir ma’lumot keltirmaganlar. demak, navoiy va jomiy faoliyatlari 1469-1470 yillarda , navoiy samarqanddan qaytgach hirotda, husayn boyqaro saroyidagi adabiy muhitda yuzaga kelgan deyish tarixiy haqiqatga birmuncha yaqin deyishimiz mumkin. chunki, abusaid mirzodan so’ng husayn boyqaro hirotni 1469 yilda egallagan …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "navoiy va jomiy munosabatlari"

o’zbekisтon respublikasi oliy va o’rтa reja: i. kirish. jomiy va navoiyning ilk uchrashuvi va bu boradagi qarashlar. ii.asosiy qism 1) navoiy va jomiy aloqalari , ijodiy hamkorligi 2) navoiy badiiy ijodida jomiy shaxsiyati va faoliyati a) ,,xamsa’’ dostonlarida b) ,,nasoim ul- muhabbat” asarida c) ,,majolis un- nafois” asarida” iii.“mahbub ul- qulub” asarida jomiyning ishq va she’riyatdagi martabasi. vi. xulosa. v. adabiyotlar ro’yhati. ustozlar aziz yurtning eng aziz, eng ulug’, eng mo’tabar kishilaridir. i.a.karimov. biror bir shoirning ijod olamini o’rganar ekanmiz, bevosita bu jarayonni shoir shaxsiy faoliyatiga bog’liq bo’lgan tomonlarini ko’rishimiz mumkin. navoiy ijodiyoti haqida gapirganimizda esa ,albatta, uning ustozlari ijodiyotining ta'sir kuchini e’tirof etish kerak. alisher n...

This file contains 23 pages in DOCX format (46.5 KB). To download "navoiy va jomiy munosabatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: navoiy va jomiy munosabatlari DOCX 23 pages Free download Telegram