alisher navoiy shunoslik haqida ma'lumotlar

PPTX 33 sahifa 1,1 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 33
презентация powerpoint navoiyshunoslikka doir ilk adabiy va ilmiy manbalar reja: 1. alisher navoiy asarlari navoiyshunoslikka oid dastlabki manbalar sifatida. 2. faxriyalarning navoiyshunoslik taraqqiyotidagi o’rni. 3. alisher navoiyning adabiy-tanqidiy qarashlari 4. navoiyshunoslikka bag’ishlangan ilk asarlar o’zbek xalqining buyuk shoiri va mutafikkiri alisher navoiy o’lmas “xamsa” asari tarkibidagi dostonlari beqiyos “xazoyin ul-maoniy”ni tashkil etgan she’riyati, o’n tort nom-dagi nasriy asarlari bilan adabiyo-timizni boyitgan, uni jahon adabiyoti darajasiga ko’targan, bashariyatning madaniyat xazinasiga ulkan hissa qo’shgan ijodkordir. suyuma g’aniyeva. faxriya navoiy nazm aro tigʻi zabonin oʻyla surdiki, pichoq topmas uyottin uzni oʻldurmoqqa sakkokiy alisher navoiy o‘zining “majolis un-nafois” tazkirasida lutfiyni, “o‘z zamonining malik ul-kalomi erdi, forsiy va turkiyda naziri yo‘q erdi, ammo turkiyda shuhrati ko‘prak erdi va turkcha devoni ham mashhurdur va mutaazzir ul-javob matla’lari bor…”, deya ta’riflaydi. ma’lumki alisher navoiy 10—12 yoshlaridan she’r yoza boshlagan. tarixchi xondamirning yozishicha, yosh alisher navoiyning iste’dodidan mamnun bo‘lgan mavlono lutfiy, uning: orazin yopqoch, ko‘zumdan sochilur har lahza …
2 / 33
ga mo‘ljallangan. muqaddimada mavlono jomiyning nasl-nasabi, tutgan yo‘li va hazrat navoiy u kishining xizmatiga kirganligi haqida gap boradi. birinchi maqolatda abdurahmon jomiy va alisher navoiy o‘rtasida bo‘lib o‘tgan suhbatlar hamda qiziqarli voqealar, ikkinchi maqolat mavlono jomiy va alisher navoiyning o‘zaro yozishgan xatlari, uchinchi maqolatda mavlono jomiyning yozgan asarlari, xotimada alisher navoiyning jomiy huzurida o‘qigan kitob, risolalari hamda mavlono jomiyning so‘nggi yillari to‘g‘risida ma’lumotlar berilgan. faxriya faxriya (maqtanish)-shoirning o’zi erishgan ijodiy muvaffaqiyatlardan faxr-iftixor tuyg’ularni izoh qilishi. faxriya ayrim manbalarda janr, boshqalarida esa she’riy san’at sifatida ta’riflanadi. agar faxriya turli janrdagi she’rlar ichida voqe bo’lishi mumkinligi e’tiborga olinsa, uni husni ibtido, husni matlab kabi ma’naviy san’atlar qatoriga qo’shish to’g’riroq bo’ladi. faxriyani oddiygina maqtanchoqlik deb tushunmaslik kerak, zero,uning yaxshi namunalarida faxr tuyg’usi sharqona odob doirasida ifodalanadi. odatda, shoir iftixori ustozlarga minnatdorlik hislari bilan qorishib ketadi, ulardan o’rganibgina yuksak natijalarga erishgani e’tirof etiladi. masalan., a.navoiyning: olibmen taxtu farmonimga oson cherik chekmay xitodin to xuroson,– …
3 / 33
ga qo`shildi. natijada ulug` shoir va mutafakkir merosining jahoniy ahamiyatga molikligi tan olindi va olinmoqda faxriya alisher navoiy she`riyatining turli janrida ham faxriyaning mavjudligi bu jihatdan tabiiydir, ya`ni an`ananing davom ettirishidir. alisher navoiy she`riyatidagi faxriyalar kuzatilar ekan shu narsa ma`lum bo`ladiki, ularda bir necha mavzulardan bahs yuritilgan. bu mavzularni uch guruhga ajratish mumkin: 1. mumtoz she`riyat xususiyatlari va ustozlar haqida mulohazalar. 2. o`z she`riyatining xususiyatlari. 3. ijodining ahamiyati va o`zining she`riyatda tutgan mavqei. alisher navoiy “favoyid ul-kibar” devoniga kiritilgan qit`alardan birida shunday yozadi: g`azalda uch kishi tavridur ul nav` kim andin yaxshi yo`q nazm ehtimoli. biri mo``jiz bayonlig` sohiri hind ki ishq ahlini o`rtar so`zu holi. biri isonafaslik rindi sheroz fano dayrida mastu louboli. biri qudsiy asarlik orifi jom, ki jomi jamdur sing`on safoli. navoiy nazmig`a boqsang emastur bu uchning holidin har bayti xoli. hamono ko`zgudurkim, aks solmish anga uch sho`x mahvashning jamoli. “nasoyim ul-muhabbat”da xusrav dehlaviy, hofiz sheroziy, abdurahmon …
4 / 33
qilibdur”deb ham uqtiradi. bas shunday ekan, alisher navoiy qit`asida xusrav dehlaviy g`azaliyotida ishq-muhabbat tasviri bobidagi “so`zu holi” – kuyish-yonishlariga alohida diqqat qilinishi xusrav dehlaviyning bu sohada shayx sa`diy an`analarini rivojlantirganiga ishora hamdir, deb tushinmoq mumkin jumladan: “ishq ahlining pokbozlari va shavqu niyoz ahlining nazmtiroz va afsonapardozlari mutaqaddimindin andoqkim, nazm beshasining g`azanfari va dardu ishq otashkadasining samandari va zavqu hol vodisining pokravi amir xusrav dehlaviydurkim, pok nafas va guftori, pok alfoz va maoniyliq ash`ori ishq ahlining orasida g`avg`o va vajdu hol anjumani fazosida alolo solibdur”. faxriya alisher navoiy o`z she`riyatini salaflar an`analari nurlarini o`zida mujassam etgan ko`zguga o`xshatib, bu an`analarning nurlari ko`zguda (she`riyatida) yangicha nurlarni aks ettirgani o`z she`riyatining o`ziga xosligidan faxrlanmoqda. quyidagi faxriyalarda ham bu masalaga ishora qilish ko`zga tashlanadi: demangiz bulbul navoiyni samandardekki, bor nazmi ichra sho`layi jomiyu so`zi xusraviy. yoki: ey navoiy, senu xusrav bila jomiy tavri san`atu rangni qo`y, so`zda kerak dard ila so`z. bu masala quyidagi …
5 / 33
an xushdillik bilan kutib olinganini eslatish va, tabiiy ki, bu bilan faxrlanish bilan chegaralanib qolmay, balki o`zini “ishq ta`limi”ning “donishomo`zi”-ishqdan ta`lim beruvchi ustoz deb ham haqli ravishda faxrlanadi. xondamir “makorim ul-axloq”da shunday yozadi: “hazrati sultonning yaqin do`sti (alisher navoiyning) mahorati shunday darajada ediki, agar ilgari o`tmish shoirlar uning muborak zamonida bo`lsalar edi, so`zlash daftarini yig`ishtirib qo`yib, dunyo tevaragidan uning fazilat uyining ostonasiga qarab yugurar edilar”. bunday e`tiroflar ustozi abdurahmon jomiy, do`sti, xuroson sohibqironi sulton husayn boyqarolar tomonidan bildirilgani ham ma`lum. alisher navoiy bularning ko`pidan xabardor edi. jumladan, “navodir ush-shabob” devonidagi quyidagi misralar fikrimizni tasdiqlashga xizmat qila oladi: navoiy istadi behush o`zinki, ahli xirad falakning o`lmadi bu ishda mahrami rozi. anga bu baski jahon mulki oldi so`z birla chekib sipohi maoni-dami fusunsozi. bu vajh birlaki sohibqiron debon laqabin. atadi xusravi sohibqiron abulg`ozi. yoki: dedim: “nazm ahlining sarxayli kim bo`lg`ay?” dedi hotif: “navoiy bo`lg`ay ulkim, sen tilaydursen, agar bo`lg`ay” alisher navoiy faxriyalarida …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 33 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"alisher navoiy shunoslik haqida ma'lumotlar" haqida

презентация powerpoint navoiyshunoslikka doir ilk adabiy va ilmiy manbalar reja: 1. alisher navoiy asarlari navoiyshunoslikka oid dastlabki manbalar sifatida. 2. faxriyalarning navoiyshunoslik taraqqiyotidagi o’rni. 3. alisher navoiyning adabiy-tanqidiy qarashlari 4. navoiyshunoslikka bag’ishlangan ilk asarlar o’zbek xalqining buyuk shoiri va mutafikkiri alisher navoiy o’lmas “xamsa” asari tarkibidagi dostonlari beqiyos “xazoyin ul-maoniy”ni tashkil etgan she’riyati, o’n tort nom-dagi nasriy asarlari bilan adabiyo-timizni boyitgan, uni jahon adabiyoti darajasiga ko’targan, bashariyatning madaniyat xazinasiga ulkan hissa qo’shgan ijodkordir. suyuma g’aniyeva. faxriya navoiy nazm aro tigʻi zabonin oʻyla surdiki, pichoq topmas uyottin uzni oʻldurmoqqa sakkokiy alisher navoiy o‘zining “majolis...

Bu fayl PPTX formatida 33 sahifadan iborat (1,1 MB). "alisher navoiy shunoslik haqida ma'lumotlar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: alisher navoiy shunoslik haqida… PPTX 33 sahifa Bepul yuklash Telegram