kimyoviy reaksiya kinetikasi

PPTX 39 pages 130.4 KB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 130.4 KB

File type PPTX

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

слайд 1 kimyoviy reaksiya kinetikasi. kimyoviy reaksiya tezligiga quyidagi omillar tasir etadi 1.reaksiyaga kirishayotgan moddalarning tabiatiga 2.reaksiyaga kirishayotgan moddalarning konsent ratsiyasiga 3.tempratura 4.bosim [gazsimon moddalarda] 5.katalizator mavjudligi kimyoviy reaksiyalar tezligi deb malum vaqt birligi ichida reaksiyaga kirishayotgan birorta modda[yoki reaksiya mahsuloti ] konsentratsiyasining o’zgarishiga aytiladi bazi reaksiyalar juda tez ,sekund ulushida [portlash bilan] bazilari esa juda sekin [yillar mobaynida ] sodir boladi. 1] kimyoviy reaksiya tezligiga reaksiyaga kirishuvchi moddalar tabiatining tasiri moddalar tabiatiga ko’ra reaksiyaga shiddatli yoki sekin kirishadi a] kopincha malekulasida ion bog’ bilan bo’g’langan moddalar orasida reaksiya tez boradi bacl2+na2so4 = baso4+2nacl b] qutubli kovalent bog’ bilan bog’langan moddalar orasida kimyoviy reaksiya nisbatan sekinroq boradi nh3 + hcl = nh4cl c] qutubsiz kovalent bog’ bilan bog’langan moddalar orasidagi reaksiya oddiy sharoitda juda sekin boradi yoki umuman bormaydi n2 + 3h2 = 2nh3 d] kuchli kislotalar reaksiyaga shiddatli, kuchsiz kislotalar esa ancha qiyin kirishadi zn + 2hcl = zncl2 …

2 / 39

masidagi modda formulasi oldidagi koeffitsient konsentratsiya darajasiga qo‘yiladi: aa +bb = cc reaksiya uchun v = k· ca(a)· cb(b) yoki n2 + 3h2 = 2nh3 reaksiya uchun v = k· c(n2)· c3(h2) k - tezlik konstantasi, u doimiy kattalik bo‘lib, reaksiyaga kirishayotgan moddalarning konsentratsiyasi birga teng bo‘lgandagi reaksiya tezligidir. agar c(a)·c(b) = 1 mol /l bo‘lsa v = k bo‘ladi. k - reaksiyaga kirishayotgan modda tabiati, temperaturaga bog‘liq bo‘lib, modda konsentratsiyasiga bog‘liq emas. kimyoviy reaksiyada gaz va suyuq moddalar bilan birga qattiq moddalar ham qatnashsa, ya’ni geterogen reaksiyalarda qattiq fazadagi modda konsentratsiyasi reaksiya davomida odatda o‘zgarmaydi. bunday hollarda reaksiya tezligi faqat gaz yoki suyuq moddalar konsentratsiyalari bilan o‘lchanadi: c(q) + o2(g) = co2(g) v = k· c(o2) zn(q) + 2hci(s) = znci2(s) + h2↑(g) v = k· c2(hci ) geterogen reaksiyalarda reaksiya fazalar chegarasi yuzasidagina borganligi sababli, bu yuza qancha katta bo‘lsa, uning suyuq yoki gaz holatdagi modda bilan reaksiyaga …

3 / 39

ni aktivlangan kompleksdan ajratib turadigan energiya go‘vidir. aktivlanish energiyasi juda yuqori bo‘lganda energiya go‘viini enga oladigan molekulalar soni oz, reaksiya tezligi juda kichik buladi. reaksiya tezligi konstantasini aktivlanish energiyasiga bog‘liqligini arrenius tenglamasi ifodalaydi: k=a·e-ea/rt a - hajm birligida molekulalar to‘qnashuvi soni; e - natural logarifm asosi (e=2,716); r – universal gaz doimiysi (r=8,314 j/mol·k); t – absolyut temperatura, k; ea – aktivlanish energieasi (j/mol); arrenius tenglamasining quyidagi ko‘rinishi ham mavjud: k1, k2 – boshlang‘ich /t1/ va berilgan /t2/ temperaturadagi reaksiyaning tezlik konstantasi. reaksiya tezligi konstantasini aktivlanish energiyasiga bog‘liqligini arrenius tenglamasi ifodalaydi: k=a·e-ea/rt a - hajm birligida molekulalar to‘qnashuvi soni; e - natural logarifm asosi (e=2,716); r – universal gaz doimiysi (r=8,314 j/mol·k); t – absolyut temperatura, k; ea – aktivlanish energieasi (j/mol); arrenius tenglamasining quyidagi ko‘rinishi ham mavjud: k1, k2 – boshlang‘ich /t1/ va berilgan /t2/ temperaturadagi reaksiyaning tezlik konstantasi. temperatura ko‘tarilganda odatda kimyoviy reaksiya tezligi ortadi. vant-goff qoidasiga ko‘ra, …

4 / 39

n reaksiya tezligi o‘rtasidagi bog‘liqlikni quyidagi tenglama bilan ifodalash mumkin: bu tenglamada t1 va t2 boshlang‘ich va ohirgi vaqtdagi temperatura, va boshlang‘ich va ohirgi vaqtdagi reaksiya tezligi  – reaksiyaning temperatura koeffitsienti bo‘lib, temperatura har 100 ga ko‘tarilganda reaksiya tezligi necha marta ortishini ko‘rsatadi. u ko‘pincha 2 – 4 oraligidagi qiymatlarga teng bo‘ladi. temperaturaning ko‘tarilishi faol molekulalar soninig ortishiga olib keladi, ularning o‘zaro to‘qnashuvi tufayli reaksiya tezligi ortadi. kimyoviy reaksiyalar mexanizmini aniqlash uchun eksperemental yo‘l bilan reaksiya tartibini aniqlash zarur. reaksiya tartibi - reaksiya tezligi tenglamasidagi reaksiyaga kirishayotgan moddalar konsentratsiyalari darajalari yig‘indisiga teng. masalan: sio(q) + h2(g) = si(q) + h2o(s) = k· c(h2) bu reaksiya 1- tartibli. h2 + i2 = 2hi = k· c(h2) · c(i2) bu reaksiya esa 2- tartibli. reaksiyaning molekulyarligi deb, kimyoviy ta’sirlashishning eng oddiy ko‘rinishida qatnashuvchi molekulalar soniga aytiladi. reaksiyalar 1, 2 va 3 molekulyar bo‘lishi mumkin. 1 ta molekula o‘zgarishi natijasida sodir bo‘ladigan …

5 / 39

igan reaksiyalar f o t o k i m y o v i y r e a k s i y a l a r deyiladi. odam organizmida boradigan ko‘pchilik reaksiyalar fotokimyoviy reaksiyalar qatoriga kiradi. quyoshning ultrabinafsha nurlari ta’sirida odam terisida raxitga qarshi faollikka ega bo‘lgan d vitamini sintezlanadi fotosintez - o‘simliklar organizmini odam va hayvonlar uchun zarur bo‘lgan kislorod zahirasi bilan ta‘minlovchi jarayon hisoblanadi. nurning fotokimyoviy ta’siri shundaki, bunda reaksiyaga kirishayotgan molekula yoki atomlar fotonlar ta’sirida qo‘zg‘algan holga o‘tadi. fotokimyoviy reaksiyalar tezligi o‘zgarishga uchrayotgan modda konsentratsiyasi va temperaturaga bog‘liq bo‘lib, yutilgan nurlanish energiyasi miqdoriga proportsional. tabiiy fotokimyoviy reaksiyalar organizmga ijobiy ta’sir etadi. masalan: quyosh nuri ta’sirida d provitamin d vitaminga aylanadi, bu esa suyak to‘qimalarining regeneratsiyasini kuchaytiradi. ultrabinafsha nurlar bakteriyalarni o‘ldiradi, uning bu hususiyatidan in‘eksion eritmalarni sterilizatsiya qilishda foydalaniladi fotokimyoviy reaksiyalar biokimyoviy reaksiyalarni qo‘zg‘atuvchisi (stimulyatori) hisoblanadi, shuning uchun ba’zi kasalliklarni profilaktika qilish va davolashda quyosh vannalaridan foydalaniladi. fotokimyoviy reaksiyalar …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyoviy reaksiya kinetikasi"

слайд 1 kimyoviy reaksiya kinetikasi. kimyoviy reaksiya tezligiga quyidagi omillar tasir etadi 1.reaksiyaga kirishayotgan moddalarning tabiatiga 2.reaksiyaga kirishayotgan moddalarning konsent ratsiyasiga 3.tempratura 4.bosim [gazsimon moddalarda] 5.katalizator mavjudligi kimyoviy reaksiyalar tezligi deb malum vaqt birligi ichida reaksiyaga kirishayotgan birorta modda[yoki reaksiya mahsuloti ] konsentratsiyasining o’zgarishiga aytiladi bazi reaksiyalar juda tez ,sekund ulushida [portlash bilan] bazilari esa juda sekin [yillar mobaynida ] sodir boladi. 1] kimyoviy reaksiya tezligiga reaksiyaga kirishuvchi moddalar tabiatining tasiri moddalar tabiatiga ko’ra reaksiyaga shiddatli yoki sekin kirishadi a] kopincha malekulasida ion bog’ bilan bo’g’langan moddalar orasida reaksiya tez boradi bacl...

This file contains 39 pages in PPTX format (130.4 KB). To download "kimyoviy reaksiya kinetikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyoviy reaksiya kinetikasi PPTX 39 pages Free download Telegram