kimyoviy reaksiya tezligi

PPTX 13 pages 219.8 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 219.8 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

презентация powerpoint mavzu: kimyoviy reaksiya tezligi kimyoviy reaksiya tezligi kimyoviy reaksiyalar tezligi xakidagi va bu tezlikka turli faktorlarning ta'sirini tekshiradigan ta'limotga kimyoviy kinetika deyiladi. kimyoviy kinetikaning asosiy maksadi, kimyoviy jarayonda yukori reaksiya tezligini va maksima l mikdorda kerakli maxsulotni olishni boshkarishdan iboratdir. kimyoviy reaksiyaning tezligi reaksiyaga kirishuvchi moddalar (yoki ulardan biri) konsentrasiyalarining vakt birligi ichida uzgarishi bilan ulchanadi. masalan, ∆τ=τ2-τ1 vakt birligida reaksiyada ishtirok etayotgan moddalardan bittasining konsentrasiyasi  c=c2-c1 kamaysa, u xolda kimyoviy reaksiyaning urtacha tezligi kuyidagicha ifodalanadi:  c2 c1  c v t2  t1 t konsentrasiya deganda biz xajm birligida bulgan modda mikdorini tushunmogimiz kerak. masalan, 100 l biror gazga 2 g molekula co2 aralashgan bulsa, bu xolda co2 ning konsentrasiyasi 0.002 mol/l buladi. shunday kilib, kimyoviy reaksiya tezligini ulchashda moddalar konsentrasiyasini molg'l xisobida, vakt birligi esa sekund, minut, soat, sutkalar xisobida olinadi. reaksiya tezligini topishda reaksiyaga kirishayotgan moddalarning yoki reaksiya maxsulotlarining konsentrasiyalari uzgarishini bilishning farki …

2 / 13

ka faktorlarga boglik. reaksiya tezligiga reaksiyaga kirishayotgan moddalarning konsentrasiyalari katta ta'sir kursatadi. gomogen (bir jinsli) sistemalar katoriga masalan, gazlar aralashmasi, tuz yoki kand eritmasi (umuman eritmalar) kiradi. fizikaviy yoki kimyoviy xossalari jixatidan uzaro fark kiladigan va bir-biridan chegara sirtlar bilan ajralgan ikki yoki bir necha kismlardan tuzilgan sistema geterogen (kup jinsli) sistema deb ataladi. masalan, suv bilan muz uzaro aralashib ketmaydigan ikki suyuklik (bir idishdagi simob va suv) va kattik jismlarning aralashmalari geterogen sistemalardir. getegeron sistemalarning boshka kismlaridan chegara sirtlar bilan ajralgan gomogen kismi faza deb ataladi. demak, gomogen sistema bir fazadan, geterogen sistema esa bir necha fazadan iborat ekan. reaksiya tezligiga konsentrasiya ta'sir etishining sababi shundaki, moddalar orasida uzaro ta'sir bulishi uchun reaksiyaga kirushuvchi moddalarning zarrachalari bir-biri bilan tuknashadi. lekin tuknashishlarning xammasi xam kimyoviy reaksiyaga olib kelavermaydi. barcha tuknashishlarning oz kismigina reaksiyaga olib keladi. vakt birligi ichida yuz beradigan tuknashishlarning soni uzaro tuknashayotgan zarachalarning konsentrasiyalariga proporsional buladi. bu son …

3 / 13

asiyalari birga teng bulgandagi tezlik, ya'ni solishtirma tezlikdir. k ning kiymati reagentlarning, ya'ni reaksiyaga kirishayotgan moddalarning tabiatiga, temperaturaga va katalizatorga boglik bulib, konsentrasiyaga boglik emas. reaksiyaning tezliklari k ning kiymati bilan takkoslanadi. agar reagentlarning stexiometrik koeffisiyentlari birdan boshka bulsa, masalan: aa + bb = cc uchun massalar ta'siri konunining matematik ifodasi kuyidagicha buladi: v=k[a]a.[b]b massalar ta'siri konunidan foydalanib, konsentrasiyaning uzgarishi bilan tezlikni uzgarishini xisoblab topish mumkin. misol: 2no+o2=2no2 reaksiyada aralashmaning xajmi ikki marta kamaytirildi; tezlik kanday uzgaradi? yechish: xajmning uzgarishidan oldin, no va o2 ning konsentrasiyalari a va v ga teng bulsin. bu xolda: v=k[no]2[o2] yoki v=ka2b buladi. xajmning ikki marta kamayishi natijasida konsentrasiya ikki marta oshadi; endi [no] urniga 2[no] va [o2] urniga 2 [o2] olish kerak; v=k(2a)2(2b)=8ka2b demak, tezlik 8 marta oshadi. kimyoviy jarayonlarni tekshirish reaksiyalarning nixoyatda xilma-xil tezlik bilan borishi mumkinligini kirsatadi. ba'zan reaksiya shunday tez boradiki, amalda uni bir onda biladi deb xisoblash mumkin. masalan, tuzlar …

4 / 13

nda kipchilik reaksiyalarning tezligi 2-4 marta ortadi. t 2  t 1 10 vt2=vt1· γ bunda: vt2·vt1 (1) boshlang`ich (2) oxirgi xarakatlardagi reaksiya tezligining xarorat koeffisienti u reaksiyaga kirishuvchi moddalarning xarorati 10o ga kitarilganda reaksiyaning tezligini necha marta oshishini kirsatadi. kimyoviy reaksiya tezligiga oid tajribalar 2-tajriba. kimyoviy reaksiya tezligiga konsentrasiyaning ta'siri. a) toza probirkaga 1n eritmasidan oltingugurt hosil bo`ladi: 2na 2s2o3 +h2so4 =na 2so4 +so2 +s+h2o 1ml natriy tiosulfat bu reaksiya boshlanishidan to eritmaning sezilarli darajada loyiqalanishigacha bo`lgan vaqt reaksiyaning nimasiga bog`liqligini tushuntirib bering. b) uchta toza probirka olib, birinchi probirkaga 4 ml natriy tiosulfat eritmasidan ikkinchi probirkaga 2 ml natriy tiosulfat va 2 ml suv, uchinchi probirkaga 1 ml natriy tiosulfat va 3 ml suv quying. so`ngra boshqa toza uchta probirkaning har biriga 2 ml sulfat kislota eritmasidan quying. so`ngra sekundometrni oldingizga qo`yib birinchi probirkaga (4 ml eritmasi bor probirkaga) sulfat kislota eritmasidan 2 ml solib, loyqalanish vaqti qayd …

5 / 13

ng, reaksiya natijasida yod ajralib chiqadi. 2fecl3 +2kj=2fecl2 +2kcl+j 2 ajralib chiqqan yodni bilish uchun uning yangi tayyorlangan kraxmal eritmasidan 2 ml quying, natijada yod kraxmal ta'sirida ko`karadi. bu esa reaksiyani kuzatishga yordam beradi . b) uchta toza probirka olib, biriga 4 ml kj eritmasidan, ikkinchisiga 2 ml kj va 2 ml suv, uchinchisiga esa 1 ml kj va 3 ml suv quying. uchchala probirkaning har biriga 2 ml dan yangi tayyorlangan kraxmal eritmasidan quyib, yaxshilab aralashtiring. shundan so`ng sekundometrni yurgizib birinchi probirkaga (1-probirkada 4 ml kj va 2 ml kraxmal bor) 2 ml temir (iii) xlorid eritmasidan quyib, ko`k rang kirish vaqtini belgilab qo`ying. ikkinchi probirkaga (2 probkada 2 ml kj, 2 ml suv, 2 ml kraxmal eritmasi bor) temir (iii) xlorid eritmasidan 2 ml quying va ko`k rang kirish vaqtini belgilab yozing va uchinchi probirkaga (3-probirkada 1 ml kj 3 ml suv, 2 ml kraxmal eritmasi bor) temir …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyoviy reaksiya tezligi"

презентация powerpoint mavzu: kimyoviy reaksiya tezligi kimyoviy reaksiya tezligi kimyoviy reaksiyalar tezligi xakidagi va bu tezlikka turli faktorlarning ta'sirini tekshiradigan ta'limotga kimyoviy kinetika deyiladi. kimyoviy kinetikaning asosiy maksadi, kimyoviy jarayonda yukori reaksiya tezligini va maksima l mikdorda kerakli maxsulotni olishni boshkarishdan iboratdir. kimyoviy reaksiyaning tezligi reaksiyaga kirishuvchi moddalar (yoki ulardan biri) konsentrasiyalarining vakt birligi ichida uzgarishi bilan ulchanadi. masalan, ∆τ=τ2-τ1 vakt birligida reaksiyada ishtirok etayotgan moddalardan bittasining konsentrasiyasi  c=c2-c1 kamaysa, u xolda kimyoviy reaksiyaning urtacha tezligi kuyidagicha ifodalanadi:  c2 c1  c v t2  t1 t konsentrasiya deganda biz xajm birligida bulgan modd...

This file contains 13 pages in PPTX format (219.8 KB). To download "kimyoviy reaksiya tezligi", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyoviy reaksiya tezligi PPTX 13 pages Free download Telegram