kimyoviy reaksiya tezligi

PPT 23 pages 2.7 MB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.7 MB

File type PPT

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

high resolution solid state nmr spectroscopy in surface organometallic chemistry: access to molecular understanding of active sites of well-defined heterogeneous catalysts kimyo kafedrasi o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand - 2024 mavzu:kimyoviy reaksiya tezligi ma’ruzachi kosimova x. * konsentrasiya deganda biz xajm birligida bo'lgan modda mikdorini tushunmogimiz kerak. kimyoviy reaksiya tezligini ulchashda moddalar konsentrasiyasini mol/l xisobida, vaqt birligi esa sekund, minut, soat, sutkalar xisobida olinadi. reaksiya tezligini topishda reaksiyaga kirishayotgan moddalarning yoki reaksiya maxsulotlarining konsentra-siyalari uzgarishini bilishning farqi yuk. reaksiyaga kirishayotgan moddalarning konsentrasiyalari reaksiya davom etgan sari kamayadi; maxsulotlarniki, aksincha ortib boradi. kupincha, dastlabki moddalar konsentrasiyalari kamayishidan foydalaniladi. masalan; agar reaksiya-ning tezligi minutiga 0.3 mol/l bulsa, 1 l dagi dastlabki moddaning konsen-trasiyasi xar minutiga 0.3 mol kamayadi. kimyoviy reaksiyaning tezligi: -reaksiyaga kirishayotgan moddaning tabiatiga; -dastlabki moddalarning konsentrasiya-lariga; -temperaturasiga; -bosimiga; -katalizatorning ishtirok etish va etmasligiga; -moddalar sirtining katta-kichikligiga; -erituvchi tabiatiga; -yoruglik ta'siriga va boshqa faktorlarga bog'liq. gomogen (bir …

2 / 23

ligiga konsentrasiya ta'sir etishining sababi shundaki, moddalar orasida o'zaro ta'sir bo'lishi uchun reaksiyaga kirushuvchi moddalarning zarrachalari bir-biri bilan tuqnashadi. lekin tuqnashishlarning hammasi ham kimyoviy reaksiyaga olib kelavermaydi. barcha tuknashishlarning oz qismigina reaksiyaga olib keladi. vaqt birligi ichida yuz beradi-gan tuknashishlarning soni o'zaro tuqnashayotgan zarachalarning konsentrasiyalariga proporsional bo'ladi. bu son qanchalik katta bulsa, moddalar orasidagi o'zaro ta'sir shunchalik kuchli bo'ladi. ya'ni kimyoviy reaksiya shunchalik tez boradi. kimyoviy reaksiyaning tezligi reaksiyaga kirishayotgan mod-dalarning konsentrasiyalari ko'paytmasiga tug‘ri proporsionaldir. kimyo uchun nixoyatda muxim bo'lgan bu qoida 1867 yilda norvegiyalik ikkita olim guldberg xam vaage tomonidan taklif etilgan bo'lib, massalar ta'siri qonuni deyiladi. bu qonunga muvofiq a+b = c reaksiyasi uchun v=k.[a] [b] bo'ladi. bu yerda v- reaksiyaning tezligi (kuzatilgan tezlik), [a] va [b] reaksiyaga kirishayotgan a va b moddalarning mol/l bilan ifodalangan konsentrasiyasi. k - tezlik konstantasi. agar a=b=1 bulsa, v=k bo'ladi. demak, k- reaksiyaga kirishayot-gan moddalarning konsentrasiyalari birga teng bo'lgandagi tezlik, ya'ni solishtirma …

3 / 23

lda: v=k[no]2[o2] yoki v=ka2b bo'ladi. xajmning ikki marta kamayi-shi natijasida konsentrasiya ikki marta oshadi; endi [no] urniga 2[no] va [o2] urniga 2[o2] olish kerak; v=k(2a)2(2b)= 8ka2b demak, tezlik 8 marta oshadi. atom va molekulalar g'alayonlan-gan xolatga utganida, ularning reaksiyaga kirishish qobilyati kuchayadi. zarrachalarni g'alayonlashtirish uchun, masalan, -temperaturani oshirish, -bosimni ko'paytirish, -reaksiyaga kirishayotgan moddalarga rentgen nurlari, ultrabinafsha nurlari, gamma nurlar ta'sir ettirish kerak bo'ladi. . temperatura har 10°s ga oshganda reaksiyaning tezligi 2-4 marta oshishini dastlab, vant-goff tajriba asosida ta'rifladi. faraz kilaylik, biror reaksiyaning tezligi xar 10°s da 2 marta yoki 100% ortsin. agar 0°c da reaksiya tezligi 1 ga teng bulsa 10°s da 2 ga. 20°s da 4 ga, 30°s da 8 ga, 90°s da 512 ga, 100°s da 1024 ga teng bo'ladi. demak, temperatura arifmetik progressiya bilan ortib borsa, reaksiya tezligi geometrik progressiya bilan ortadi. temperatura 100°s ga ortganda reaksiya tezligi 1000 marta ortadi. agar 0°s dagi tezlikni vt1 …

4 / 23

ng tezligi, sss - s moddaning kontsentratsiyasi, sdd - d moddaning kontsentratsiyasi. a ooo iiiiiiiil sear i kimyoviy reaksiyalar tezligi xaqidagi va bu tezlikka turli faktor- larning ta'sirini tekshiradigan ta'limotga kimyoviy kinetika deyiladi. kimyoviy kinetikaning asosiy maqsadi -kimyoviy jarayonda yugori reaksiya tezligini:; -maksimal mikdorda kerakli maxsulotni olishni boshgarishdan iboratdir. kimyoviy reaksiyaning tezligi reaksiyaga kirishuvchi moddalar (yoki ulardan biri) konsentrasiyalari-ning vaqt birligi ichida uzgarishi bilan ulchanadi. masalan, at=t,-t, vaqt birligida reaksiyada ishtirok etayotgan moddalardan bittasining konsentra- siyasi ac=c,-c, kamaysa, u xolda kimyoviy reaksiyaning o'rtacha tezligi kuyidagicha ifodalanadi: t c t t c c v d d = - - = 1 2 1 2 10 , 1 2 1 2 t t t t - = g u u

5 / 23

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyoviy reaksiya tezligi"

high resolution solid state nmr spectroscopy in surface organometallic chemistry: access to molecular understanding of active sites of well-defined heterogeneous catalysts kimyo kafedrasi o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand - 2024 mavzu:kimyoviy reaksiya tezligi ma’ruzachi kosimova x. * konsentrasiya deganda biz xajm birligida bo'lgan modda mikdorini tushunmogimiz kerak. kimyoviy reaksiya tezligini ulchashda moddalar konsentrasiyasini mol/l xisobida, vaqt birligi esa sekund, minut, soat, sutkalar xisobida olinadi. reaksiya tezligini topishda reaksiyaga kirishayotgan moddalarning yoki reaksiya maxsulotlarining konsentra-siyalari uzgarishini bilishning farqi yuk. reaksiyaga kirishayotgan moddalarning konsentrasiyalari reaksiya davom etgan sari kamayadi; m...

This file contains 23 pages in PPT format (2.7 MB). To download "kimyoviy reaksiya tezligi", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyoviy reaksiya tezligi PPT 23 pages Free download Telegram