абдулла қаҳҳор ҳикояларида маънавий-ахлоқий муаммоларнинг қўйилиши

DOCX 70,6 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1570283682.docx 1 абдулла қаҳҳор ҳикояларида маънавий-ахлоқий муаммоларнинг қўйилиши мавзусидаги битирув малакавий иши режа: кириш i боб. абдулла қаҳҳор ҳикояларида маънавий-ахлоқий муаммолар ва образлар талқини 1. абдулла қаҳҳорнинг “тўйда аза” ҳикоясида шахс фожеаси талқини 2. “хотинлар” ҳикоясида инсон матонатининг ифодаси 3. “маҳалла” ҳикоясида инсонлараро меҳр-оқибат туйғуларининг ифодаланиши ii боб. маънавият ва руҳият уйғунлиги 1. аёл маънавияти бош масала 2. севги, муҳаббат – инсон маънавиятини белгиловчи муҳим омиллардан бири хулоса кириш мавзунинг долзарблиги. адабиёт – халқ мулки. у инсон ҳаётида алоҳида аҳамиятга эга. инсон бор экан, адабиёт ҳам бўлади. адабиётнинг ўлмаслигини таъминловчи иккита қудратли омил бор. уларнинг бири адабиётнинг ғоят буюк тарбиявий-маърифий аҳамияти бўлса, иккинчиси, унинг инсонлрга завқ-шавқ бериш хусусиятига эгалигидир. зеро, инсон ҳар қандай даврда, ҳар қандай шароитда ҳам бусиз яшолмайди: у доимо тарбияга, доимо маърифатга муҳтож. ана шунга кўра, тарбиявий-эстетик аҳамиятга эга бўлган етук асарларга завол йўқ. ана шундай безавол асарлари билан китобхонларга маънавий-ахлоқий тарбия бера олган абдулла қаҳҳорнинг ўзбек …
2
муний жиҳaтидaн тaҳлил этилиши, ҳикoялaридaги маънавий-ахлоқий муаммоларнинг қўйилиши танқидчилар томонидан кенг ўрганилган. бу борада айниқса, o.шaрафиддинoв[footnoteref:1], у.нoрмaтoв[footnoteref:2], у.ўлжабоев[footnoteref:3], м.қўшжонов[footnoteref:4], в.смирнова[footnoteref:5], м.султонова[footnoteref:6] ва бошқа aдaбиётшунoс, мунaққидлaрнинг xизмaтлaри бeқиёс. мaзкур oлимлaрнинг сaъй – ҳaрaкaти билaн абдулла қаҳҳор асарларининг ғоявий-бадиий қиммати, эстетик аҳамияти ҳамда ёзувчининг ўзбeк нaсридa, хусусан, ҳикоянавислигида тутгaн ўрни ҳозир қониқиш билан айтиш мумкинки, ўз бaҳoсини тoпди. абдулла қаҳҳор шaxси кeнг китoбxoнлaр oммaсигa таништирилди. [1: шарафиддинов о. биринчи мўъжиза. – т., ғ.ғулом номидаги адабиёт ва санъат нашриёти. 1979. шарафиддинов о.а.қаҳҳор. – т., “ёш гвардия” нашриёти. 1988. ] [2: норматов у. а.қаҳҳор. (м.қўшжонов билан ҳаммуаллифликда). –т., ғ.ғулом номидаги адабиёт ва санъат нашриёти, 1982.] [3: ўлжабоев у. абдулла қаҳҳор сабоқлари. – гулистон., “зиё” нашриёти. 2013. ] [4: қўшжонов м. абдулла қаҳҳор ижодида сатира ва юмор. – т., фан, 1973. ] [5: смирнова в.в. современнный портрет. советский писатель. 1964. ] [6: султонова м. абдулла қаҳҳор услуби. фан, 1967. ] aдaбиётшунoслигимизда абдулла қаҳҳор ҳаёти ва …
3
учун қуйидаги вазифаларни амалга ошириш мўлжалланган: · абдулла қаҳҳорнинг айрим асарларини таҳлил қилиш орқали уларда маънавий-ахлоқий муаммоларнинг қўйилиши масаласига эътибор қаратиш; · асарларида бадиийлик компонентлрининг қўлланилиши ва ёзувчи ғоявий мақсадини тадқиқ этиш; · бош қаҳрамон характери талқинида шароит тасвирининг ролини беришда ёзувчи маҳоратини аниқлаштириш кабилардан иборат. ушбу вазифалар бажарилиши жараёнида ёзувчининг ўзига хос услуби масаласи ҳам умумий ҳолатда ўрганилади. ишдаги илмий янгиликлар ва эришилган натижалар. мазкур битирув малакавий ишнинг илмий янгилиги шундаки, бу ишда абдулла қаҳҳорнинг асарларида адабиётшунослар томонидан ҳали тўлақонли ўрганилмаган маънавий-ахлоқий муаммоларнинг ёритилиш маҳорати имкон даражасида таҳлилга тортилган. асарлардаги образлар талқинида ҳам ўзига хос баъзи янгиликлар кузатилган. чунки бу муаммо юзасидан ҳозиргача йирик монографик шаклдаги тадқиқотлар учрамайди. бмида а.қаҳҳор асарларидаги психологизм масаласи ҳам асосий муаммо сифатида кўтарилган ва бунда асарларнинг бадиий жиҳатини ўрганиш ҳам назарда тутилган. бмидан эришиладиган натижа абдулла қаҳҳор ижодининг ўзига хос жиҳатлари, маънавий-ахлоқий муаммолар талқини ва бадииятини «майиз емаган хотин», «хотинлар», «тўйда аза», «нурли чўққилар», …
4
иқотнинг методологик асосларини ташкил қилади. битирув малакавий иши шу йўналишда адабиётшунослик фани эришган ютуқларга асосланади. адабий меросимизнинг йирик тадқиқотчилари о.шарафиддинов, м.қўшжонов, у.норматов, и.ҳаққул, у.ўлжабоев каби олимларнинг назарий қарашларига суянган ҳолда олиб борилди. тадқиқотнинг тузилиши. мазкур бми кириш, икки асосий боб, хулоса ва фойдаланилган адабиётлар рўйхатидан иборат. i боб. абдулла қаҳҳор ҳикояларида маънавий-ахлоқий муаммолар ва образлар талқини “тўйда аза” ҳикоясида шахс фожеаси талқини “ёзувчининг махорати шундаки, бутун баҳорни чигитдек келадиган ғўра ичига қамаб бера олади...” деган эди абдулла қаҳҳор. дархақиқат, гўзаллик ошуфтаси бўлган адиб инсоннинг руҳ ва қалб гўзаллигини қўшиқдек ўз асарларига чуқур сингдира олган ҳақиқий ёзувчи, ўзбек адабиётини дунё бадиий тафаккури мақомига олиб чиққан машхур санъаткордир. у умуминсоний маънавий – руҳий дард ва малҳам ҳақида нафақат сўзлади, балки уни китобхонлар қалбига жо қилди. бу беқиёс яратиқлар унинг бебаҳо асарларида бўй кўрсатиб келмоқда. унинг ҳикоялари турли мавзуларда яратилган бўлса-да, уларнинг ҳаммасини залворли ҳаётий муаммолар, ўзига ҳос ҳарактерли қаҳрамонлар, бирлаштириб туради. кичик …
5
ташқари маънавий озуқа ва таълим-тарбия ҳам бериши азалдан маълум. бундай ҳолат инсон маънавиятига жиддий эътибор берган ижодкор а.қаҳҳор ижодида яққол намоён бўлади. ҳаётда учраб турадиган айрим тоифа одамларнинг ҳаётда йўл қўйган хатоликлари, қусурлари, уларда шаклланган салбий маънодаги характер-хусусиятларни ифодалаш учун ёзувчи кўпроқ ҳажвиётга мурожаат қилади. “ҳажвга, кулгига мойиллик унга ташқаридан ёпишган ёки ҳаётий тажриба туфайли орттирган бисот эмас, туғма хислатдир. ҳажвиётга мойиллик унинг қонида мавжуд, қолаверса, унинг фикрлашидаги ўзига хосликдан туғилган”[footnoteref:8]. [8: шарафиддинов о. абдулла қаҳҳор. – т., ёш гвардия. 1988. 112-бет. ] ҳаётда учраб турадиган, ўз ёшига муносиб хатти-ҳаракат бажармайдиган инсонлар тоифаси ҳақида ҳам ҳикоялар мавжуд. а.қаҳҳор бундай одамларни ўзининг “тўйда аза” номли ҳикоясида ишонарли тарзда кўрсатиб берган. ҳаёт ҳақиқатини бадиий далиллаб янги асарлар яратиш а.қаҳҳорнинг услубининг бир кўриниши. “тўйда аза” ҳикояси ҳам айнан ўзи кўрган воқеадан таъсирланиб қоғозга тушурган асарларидан биридир. ёзувчининг умр йўлдоши кибриё қаҳҳорова ўзининг “чорак аср ҳамнафас” китобига ушбу ҳикояни яратиш ҳақида шундай ёзади: “1956 …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "абдулла қаҳҳор ҳикояларида маънавий-ахлоқий муаммоларнинг қўйилиши"

1570283682.docx 1 абдулла қаҳҳор ҳикояларида маънавий-ахлоқий муаммоларнинг қўйилиши мавзусидаги битирув малакавий иши режа: кириш i боб. абдулла қаҳҳор ҳикояларида маънавий-ахлоқий муаммолар ва образлар талқини 1. абдулла қаҳҳорнинг “тўйда аза” ҳикоясида шахс фожеаси талқини 2. “хотинлар” ҳикоясида инсон матонатининг ифодаси 3. “маҳалла” ҳикоясида инсонлараро меҳр-оқибат туйғуларининг ифодаланиши ii боб. маънавият ва руҳият уйғунлиги 1. аёл маънавияти бош масала 2. севги, муҳаббат – инсон маънавиятини белгиловчи муҳим омиллардан бири хулоса кириш мавзунинг долзарблиги. адабиёт – халқ мулки. у инсон ҳаётида алоҳида аҳамиятга эга. инсон бор экан, адабиёт ҳам бўлади. адабиётнинг ўлмаслигини таъминловчи иккита қудратли омил бор. уларнинг бири адабиётнинг ғоят буюк тарбиявий-маърифий аҳамияти ...

Формат DOCX, 70,6 КБ. Чтобы скачать "абдулла қаҳҳор ҳикояларида маънавий-ахлоқий муаммоларнинг қўйилиши", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: абдулла қаҳҳор ҳикояларида маън… DOCX Бесплатная загрузка Telegram