mashina detallarini ishlash layoqati va uni ta’minlash

DOC 6 pages 150.0 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 150.0 KB

File type DOC

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги 17–mavzu mashina detallarini ishlash layoqati va uni ta’minlash. reja 17.1 detalning konstruksiyasiga nisbatan qo`yiladigan asosiy talablar. 19.2 detallarning ishlash layoqati va uni ta’minlash. 17.1 detalning konstruksiyasiga nisbatan qo`yiladigan asosiy talablar. loyihalanadigan detal, birinchidan, ayni sharoitda ishlash layoqatiga ega, ya’ni ma’lum vaqt davomida o`z mustaxkamligini to`la saqlaydigan, ortiqcha remont talab qilmaydigan bo`lishi, ikkinchidan, to`g’ri ishlashi, uchinchidan, mashinadan foydalanishda odam uchun xavf tug’dirmaydigan bo`lishi, to`rtinchidan, tayyorlanishi texnologik nuqtai nazardan qulay va tejamli, ya’ni mustaxkamligini saqlagani xolda o`lchamlari kichik, imkoni boricha engil bo`lishi va arzon tushishi lozim. binobarin har bir konstro`qtor loyixalagan maxsulot yuqori sifatli bo`lishi uchun u yuqorida bayon etilgan barcha talablarni hisobga olmog’i zarur. 17.2 mashina detallarining ishlash layoqati va uni ta’minlash loyihalanayotgan detal, birinchidan ma’lum vaqt davomida o‘z mustaxkamligini to‘la saqlaydigan, ortiqcha remont talab qilmaydigan bo‘lishi, ikkinchidan, to‘g‘ri ishlashi, uchinchidan, mashinada foydalanishda odam uchun xavf tug‘dirmaydigan bo‘lishi, to‘rtinchidan, tayyorlanishi texnologik nuqtai nazardan …

2 / 6

o‘lgani xolda, sinmay va benuqson ishlay olish xususiyati uning mustaxkamligi deyiladi. yangi detallarni loyixalashda, avvalo, ularning mustaxkam bo‘lishini ta’minlash zarur. detalning mustaxkamligini ta’minlash uchun unga ta’sir etayotgan kuch yoki momentdan xavfli kesim yoki yuzada xosil bo‘ladigan kuchlanishni topish va uni ruxsat etilgan qiymati bilan solishtirish lozim. agar xisoblash natijasida topilgan kuchlanishning qiymati ruxsat etilgan qiymatidan kichik yoki unga teng bo‘lsa, detalning mustaxkamligi ta’minlangan bo‘ladi. mustaxkamlik shartini quyidagicha ifodalash mumkin: - ruxsat etilgan kuchlanish. – chegaraviy kuchlanish. n – extiyot koeffitsienti. n=n1 n2 n3 n1 – detalga ta’sir etuvchi kuch va momentlarning xaqiqiy qiymatlari bilan xisoblash uchun qabul qilingan qiymatlar orasidagi farqni xisobga oluvchi koeffitsient. n2 – materialning bir jinsliligini, detal tayyorlash texnologiyasi buzilgan taqdirda material mexanika xossalarining normativda ko‘rsatilganidan farq qilishini xisobga oluvchi koeffitsient. n1 – juda mustaxkam bo‘lishi talab etiladigan muxim detallarning mustaxkamlik zapasi qo‘shimcha ravishda oshiradigan koeffitsient. mashinasozlikda o‘rtacha n = 1,5 – 3 gacha olinadi. bikrlik. ba’zi …

3 / 6

i bikr bo‘lishi ularning chidamliligiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. masalan, po‘latdan tayyorlangan tishli g‘ildirak tishlarining ortiq darajada bikr bulishi ishlash vaqtida dinamik kuchlarning paydo bo‘lishiga va shovqinning kuchayishiga olib keladi. demak zarur xollarda detallarning ma’lum darajada beriluvchan bo‘lishi talab etiladi. titrashga chidamlilik. mashinalar ishlash tezligining tobora oshirilishi va detallar og‘irligining kamaytirilishi xar-xil titrashlarning paydo bo‘lishi uchun imkoniyat tug‘dirmoqda. ma’lumki titrashlar mashinaning ishlashiga salbiy ta’sir ko‘rsatib, detallarning toliqishi oqibatida ishdan chiqishini tezlatadi. bu borada rezonans xodisasi, ayniqsa xavflidir. odatda, detallarning titrashga chidamliligini ta’minlash uchun rezonans xodisasini keltirib chiqaradigan omillarni yo‘qotish kerak. ma’lumki, rezonans xodisasi detalning o‘zida xosil bo‘ladigan xususiy tebranish chastotasi tashqi kuch ta’sirida bo‘ladigan tebranish chastotasi bilan bir xil bo‘lib qolganda ro‘y beradi. shuning uchun, bu ikki chastotani xisoblab, bir – biriga teng bo‘lib qolmasligini ta’minlash kerak. bundan tashqari, mashinalarda titrash xodisasini kamaytirish uchun titroq so‘ngdirgichlardan, ya’ni maxsus elastik elementlardan xam foydalaniladi. issiqlikka chidamlilik. mashinalarning bir-biriga ishqalanib ishlovchi detallarida temperaturaning ma’lum …

4 / 6

stanoqda tayyorlangan maxsulot notekis chiqadi. shuning uchun detalning yoyilishi ma’lum darajaga etganda uni almashtirish kerak. detalning tez yoki sekin yoyilishini uning ishlash sharoiti, moylanish darajasi, kontakt kuchlanishning qiymati va boshqalarga bog‘lik. yoyilishga chidamlilikni ta’minlovchi shart quyidagicha : - ruxsat etilgan solishtirma bosim - solishtirma bosim - ishqalanish tezligi so‘nggi yillarda mashinalarda ishlaydigan bo‘lishiga katta e’tibor berilmoqda. mashinalarning qanchalik ishonchli ishlashi esa, ularning to‘xtab qolmay ishlash darajasiga qarab belgilanadi. masalan, dvigatelni ishga tushirish uchun 100 marta xarakat qilganda, u 95 marta ishlab ketsa, bu mashinaning ishonchlilik koeffitsienti 0,95 bo‘ladi. hozirgi vaqtda injener-konstruktorlarning asosiy vazifalaridan biri loyixalanayotgan mashinani mo‘ljalllangan vaqt davomida benuqson ishlashiga erishishdan iborat. ruxsat etilgan kuchlanishni aniqlash. ruxsat etilgan kuchlanish deganda ma’lum nagruzka ta’siridagi detalning xavfli kesimida hosil bo`ladigan kuchlanishning yo`l qo`yilishi mumkin bo`lgan va uning etarli darajada mustaxkam bo`lishini hamda talab etilgan vaqt ichida benuqson ishlashini ta’minlaydigan eng katta qiymati tushiniladi. kuchlanishning bu qiymatini topish uchun chegaraviy kuchlanish hamda …

5 / 6

egaraviy kuchlanish sifatida mustaxkamlik chegarasi (v (mo`rt materiallar uchun), oquvchanlik chegarasi (ok (plastik materiallar uchun) yoki toliqish chegarasi (-1 (nagruzka o`zgaruvchan sikl bilan ta’sir etadigan materiallar uchun) olinishi mumkin. shunday qilinganda plastik materiallar uchun (19.1) mo`rt materiallar uchun (19.2) bo`ladi. bundan kelib chiqadi. demak, mustaxkamlik zapasi chegaraviy kuchlanishning ruxsat etilgan kuchlanishga nisbatini ko`rsatadi. uning qiymati ko`pgina faktorlarga, masalan: a) qabul qilingan hisoblash metodining va hisob sxemasining aniqligiga; b) detalga ta’sir etuvchi kuch va momentlarning qanchalik to`g’ri hisobga olinganligiga; v) ishlatiladigan materiallning bir jinslilik darajasiga va xossalarining qanchalik o`rganilganligiga; g) detalning shakli, o`lchamlari, sirtining xolati va sifatiga; d) detalning muhimlik darajasiga bog’liq. yuqorida keltirilgan mustaxkamlik zapasining qiymatiga ta’sir qiluvchi faktorlarning asosiylari bo`lib, bundan tashqari, hisoblash yoki tajriba yo`li bilan aniqlanishi juda qiyin bo`lgan faktorlar ham bor. mustaxkamlik zapasining qiymatini mumkin qadar aniq topish uchun differentsial usuldan foydalanish ma’qul quriladi. bu usulga binoan, mustaxkamlik zapasi n uchta xususiy koeffitsientning ko`paytmasi sifatida topiladi: …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mashina detallarini ishlash layoqati va uni ta’minlash"

ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги 17–mavzu mashina detallarini ishlash layoqati va uni ta’minlash. reja 17.1 detalning konstruksiyasiga nisbatan qo`yiladigan asosiy talablar. 19.2 detallarning ishlash layoqati va uni ta’minlash. 17.1 detalning konstruksiyasiga nisbatan qo`yiladigan asosiy talablar. loyihalanadigan detal, birinchidan, ayni sharoitda ishlash layoqatiga ega, ya’ni ma’lum vaqt davomida o`z mustaxkamligini to`la saqlaydigan, ortiqcha remont talab qilmaydigan bo`lishi, ikkinchidan, to`g’ri ishlashi, uchinchidan, mashinadan foydalanishda odam uchun xavf tug’dirmaydigan bo`lishi, to`rtinchidan, tayyorlanishi texnologik nuqtai nazardan qulay va tejamli, ya’ni mustaxkamligini saqlagani xolda o`lchamlari kichik, imkoni boricha engil bo`lishi va arzon tushis...

This file contains 6 pages in DOC format (150.0 KB). To download "mashina detallarini ishlash layoqati va uni ta’minlash", click the Telegram button on the left.

Tags: mashina detallarini ishlash lay… DOC 6 pages Free download Telegram