мезозой эраси

DOC 703.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1481437194_66467.doc мезозой эраси режа: 1. геодинамикаси 2. палеогеографияси 3. фойдали қазилмалари. кўмир 4. нефт ва газ 5. фосфорит конлари 6. маъдан конлари ернинг мезозойдаги ривожланиш тарихи муҳим геологик ҳодисаларга бой бўлган. лавросиё ва гондвана суперконтинентлари парчаланади, ҳозирги материкларга мос келувчи алоҳида литосфера палахсалари бир-биридан узоқлашиб, янги океан ботиқликлари шаклланади. ҳайвонот оламида ҳам туб ўзгаришлар содир бўлади. дастлабки сутэмизувчилар ва қушлар пайдо бўлади. мезозойнинг охирига келиб динозаврлар батомом қирилиб кетади. бу ўзгаришларнинг барчаси триас, юра ва бўр даврларида (170±10 млн йил) содир бўлади. геодинамикаси. триасда пангейнинг парчаланиши, ҳозирги денгиз ва океанларнинг шаклланиши бошланган. биринчи босқичда шарқда пангейнинг шимолий қисмини жанубий қисмидан ажратган тетис океани очилган (олдиндан мавжуд бўлган тинч океани кўрфази ўрнида). африка, ҳиндистон, австралия ва антрактида оралиқлари денгизлар билан қопланади ва улар кейинчалик ҳинд океанига айланади. шундай қилиб, ҳинд океанининг шаклланиш вақтини тахминан 160 млн йил деб баҳолаш мумкин. африканинг жанубий америка билан алоқаси триасда ҳали мустаҳкам бўлган. триас даври …

аб тектоник ҳаракатлар янада кучаяди ва улар ливан, сурия ва мозамбикда базальт лаваларининг қуюлиши билан бирга кечади. африка ва жанубий америка орасида ҳам чуқур ер ёриғи вужудга келиб, ундан ҳам қалинлиги 1 км га яқин базальт лавалари қуюлади. юра даврида шимолий атлантика ботиқлиги вужудга келади. бўр даврининг охирида, ҳозирги ўлчамига етмаган бўлсада, ҳинд океани аниқ ифодаланади. тор тирсаксимон денгиз бўғози орқали атлантика океанининг ўрни белгиланади. шундай қилиб, мезозой босқичи ернинг геологик тарихида жуда муҳим давр ҳисобланади. шу вақтдан бошлаб ҳозирги замон материклари ва океанларининг шаклланиши бошланган. ер шари том маъносида чоклари бўйлаб дарз кетган. ернинг қудратли ички кучлари юпқа ер пўстини ёриб, унинг парчаларини турли томонларга суриб юборган. кечки палеозойда ҳозирги африканинг ғарбий чегарасида чуқур ер ёриғи зонаси шаклланган. триасга келиб бу структура янада фаоллашади ва ер пўстининг тор зонаси чўкиб, базальт лаваси қуюлади. бу зонада грабен-рифтлар вужудга келади. уларга денгиз сувлари босиб кириб, ҳозирги қизил денгиз, сувайш, калифорния кўрфазлари …

аришлар кечки бўрда (100-80 млн млн йил илгари) содир бўлган. жанубий америка африкага нисбатан соат мили ҳаракати йўналишига тескари бурилиб, ғарбга қараб ҳозирги тутган ўрнига сурилади. ҳиндистон африкадан ажралиб, осиёга қараб шимолга сурилади. австралия ва антрактида африкадан жанубий-шарқ ва жанубга қараб сурилади. африка континенти бирмунча бурилиб, шимолга қараб европага қўшилгунча силжийди. уларни фақат ўрта ер денгизи ажратиб турган. расм. шарқий ва ғарбий гондванананинг ажралиши. мезозой эрасидаги тектоник ҳаракатларнинг жадаллиги шу қадар юқори бўлганки, бунда тоғ ҳосил қилувчи жараёнлар баъзи палтформали вилоятларни ҳам қамраб олган. эпиплатформали фаоллашув эпиплатформали орогенез деб аталувчи вилоятлар вужудга келади. бунга мисол қилиб муғул-охота қамбарини келтириш мумкин. мезозой бурмаланиши ва қадимий платформаларнинг туташган жойларида олд ботиқликлар шаклланади. платформалар яққол чўккан ва кўтарилган вилоятларга ажралади (расм). палеогеографияси. мезозой эрасининг бошларида денгиз ва океанлар регрессияси кенг ривожланади. тоғлар ҳосил бўлиш ҳисобига перм давридаёқ бошланган қуруқлик майдонининг кенгайиши триасда ҳам давом этган. платформаларнинг бепоён майдонларида континентал (геократик) режим устуворликка эга …

ропани, ғарбий ва шарқий сибирни қоплаб олади. гондвана ҳудудида денгиз энди шаклланаётган ҳинд океани томонидан босиб келади. расм. мезозоидларнинг ҳозирги структурада тутган ўрни. 1-параплатформалар: 1-кордильера, 2-верхоян-калим, 3-узоқ шарқ, 4-ҳиндихитой; 2- олдинги консолидация вилоятлари; 3-олд ботиқликлар: а-кордильераолди, б-верхоянолди; оралиқ массивлар – мезозоидлар орасидаги барқарор вилоятлар: а-колима, б-омолон, в-охота, г-шарқий чукотка, д-ҳиндосиний; 5-муғул-охота қамбари. иқлими. мезозой эрасида иқлим нисбатан илиқ бўлган. гондванада кечки палеозойда мавжуд бўлган музликлар эриб кетади. триас иқлими қурғоқчил бўлган давр ҳисобланади. саҳролар ва яримсаҳролар европа ва шимолий американи эгаллаб олган. сибир ва ҳиндихитой ҳудудларида эса нам тропик ва субтропик иқлим устуворлик қилган. денгиз трансгрессияси ривожланиши туфайли иқлим шароитлари юмшоқлашиб боради. юрада анча ҳудудларда, эҳтимол, илиқ ва нам иқлим шароитлари устуворлик қилган. ҳатто ҳозирги арктикада ҳам иқлим илиқ бўлган. ҳозирги буюк британия ва дания ҳудудларида сувнинг ҳарорати эрта юрада +21с га, кечки юрада эса +28с гача етган. ҳарорат тўғрисидаги бундай аниқ маълумотлар моллюскалар чиғаноқларидаги кислород изотоплари нисбати бўйича аниқланган. …

олган. бўр даврига келиб ёпиқуруғли ўсимликлар ҳам кенг тарқала бошлайди. органик дунёси. мезозой денгиз ва океанларида ётқизиқларни табақалаш ва таққослашда фойдаланиладиган умуртқасизлар кенг ривожланган. бунда аммонитлар, иккитавақалилар, тўрт ва олти нурли маржонлар ва булутлар устуворлик қилган. игнатанлилардан денгиз типратиконлари ривожланган. мезозойда турфа умуртқасизлар билан бирга умуртқали ҳайвонларнинг вакиллари ҳам кузатилган. денгиз ва океанларда тоғойли балиқларнинг сони кескин қисқарган ва уларнинг ўрнини суякли балиқлар эгаллаган. триас давридаги қуруқликларда дастлабки сутэмизувчилар – ўлчами каламушдек келадиган митти жониворлар пайдо бўлган. тишлари тузилишининг хусусиятлари бўйича улар ерқазувчи ҳайвонлар бўлган. юра даврида патли қушлар ривожланган. ҳайвонлар орасида ерда, ҳавода ва сувда яшашга мослашган рептилиялар ҳукмронлик қилган. рептилияларнинг қолдиғи гондвананинг барча метрикларида топилган. илк бор улкан рептилиянинг (динозавр) қолдиғи 1822 йили англиянинг сассекс графлигида топилган. динозавр дастлаб инглиз зоологи р.оуэн томонидан тикланган. унинг модели натурал катталикда бўлган. “динозавр” атамаси “даҳшатли калтакесак” маъносини англатади. динозаврлар сайёрамизда тахминан 230 млн йил илгари марказий осиёда пайдо бўлган. бу ҳудудлар …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "мезозой эраси"

1481437194_66467.doc мезозой эраси режа: 1. геодинамикаси 2. палеогеографияси 3. фойдали қазилмалари. кўмир 4. нефт ва газ 5. фосфорит конлари 6. маъдан конлари ернинг мезозойдаги ривожланиш тарихи муҳим геологик ҳодисаларга бой бўлган. лавросиё ва гондвана суперконтинентлари парчаланади, ҳозирги материкларга мос келувчи алоҳида литосфера палахсалари бир-биридан узоқлашиб, янги океан ботиқликлари шаклланади. ҳайвонот оламида ҳам туб ўзгаришлар содир бўлади. дастлабки сутэмизувчилар ва қушлар пайдо бўлади. мезозойнинг охирига келиб динозаврлар батомом қирилиб кетади. бу ўзгаришларнинг барчаси триас, юра ва бўр даврларида (170±10 млн йил) содир бўлади. геодинамикаси. триасда пангейнинг парчаланиши, ҳозирги денгиз ва океанларнинг шаклланиши бошланган. биринчи босқичда шарқда пангейнинг шимоли...

DOC format, 703.0 KB. To download "мезозой эраси", click the Telegram button on the left.

Tags: мезозой эраси DOC Free download Telegram