mashinalarni konstruksiyalash

DOC 5 pages 121.0 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 121.0 KB

File type DOC

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги 18–mavzu mashinalarni konstruksiyalash.sanoatda qo’llaniladigan konstruksion materiallar va ularni tanlash. reja 18.1. mashinalarni konstruksiyalash. 18.2. sanoatda qo’llaniladigan asosiy materiallar va ularni tanlash. 18.1. mashinalarni konstruksiyalash. mashinalarga qo’yiladigan talablar va ularning ishonchli ishlashini ta’minlash. ishga layoqatlilik - tehnik shartlar va hujjatlar va tanlangan o’lchamlar asosida talab qilingan hizmat vazifasini bajarish qobiliyati. har qanday mutaxassis ishlab chiqarish jarayonida qatnashadigan moslama va vositalarni, ularni tayyorlash uchun kerak bo’lgan materiallarni ratsional tanlash yoki mashina va inshoot qismlari uzoq vaqt ishlashining asosiy omili – ularning harakat qonunlari, mustahkamligi, bikrligi, harakatni amalga oshirishda qatnashadigan uzatma va birikmalarni bilishi kerak. hozirgi zamon iqtisodiy holatini rivojlantirish uchun ishlab chiqarilayotgan mashina va mexanizmlar sifatini yaxshilash, ularning foydalanish muddatini uzaytirish talab etiladi. shuning uchun mashina detallari, mexanizmlari va konstruksiya inshoot elementrlariga quyidagi talablar qo’yiladi: mustahkamlik – material (detal) tashqi kuch ta’siriga yemirilmasdan qarshilik ko’rsata olishligidir; konstruksiyaning mustahkamligi qo’yilgan tashqi yuk bilan ifoda etiladi. …

2 / 5

lash qobilyati; tejamligi - detallarning narxi va ekspluatatsion xarajatlari kam bo’lishi kerak; oddiyligi – konstruksiya detalining shakli va o’lchamlari shunday tanlanishi kerakki, ularni tayyorlash uchun vaqt mehnat kam sarflanishi kerak; davlat standartiga moyilligi – alohida detallarni shakli va o’lchami umumiy normativga mos tushishi kerak. yuqoridagi barcha talablar hisobga olingan holda konstruksiya qismlarining loyihasi tuziladi. loyihalash bir necha etabda bajariladi: eskizli loyihalash – bo’lajak mashinaga tushadigan kuchlarni hisobga olgan holda konstruktor mashina yoki inshoot qismlarining o’lchamlarini hisoblaydi va tanlaydi; texnik loyihalash – hisoblashlar asosida mashina umumiy ko’rinishining chizmasi tuziladi. ishchi loyiha – tekshirilgan va oxirgi hisoblashlar asosida mashinaning alohida detallari va mexanizmlari umumiy ko’rinishining chizmasi tayyorlanadi; ishchi loyiha mashinani yig’ish uchun kerak bo’lgan barcha ma’lumotlarga ega boladi. masinasozlikda standartlashtirish asoslari. detallarning o‘zaro almashinuvi 19-asrdan boshlab miltiq ishlab chiqarish sanoatida qo‘llanila boshladi. bu detallarga qo‘shimcha ishlov bermasdan yig‘ishda, ta’mirlashda ishlatiladi. o‘zaro almashinishning xalq xo‘jaligiga katta foydasi bor. yig‘ishda ish unumdorligini oshiradi, detallarni …

3 / 5

h bosqichlari. detal, uzel, mashinalarni konstruksiyalash uchun avval hisoblash ishlari bajariladi: konstruksiyalarning o‘lchamlari (parametrlari), kinematik, dinamik, geometrik hisoblashlar amalga oshiriladi hamda uning ishlab chiqarish samaradorligi, iqtisodiy foyda keltirishi hisoblanadi. yig‘ilgan ko‘p yillik tajribalardan, chet el namunalaridan foydalaniladi. mashinalarni konstruksiyalar 5 ta bosqichga bo‘linadi: 1-bosqich: texnik topshiriqni tayyorlash. bunda xujjat, asosiy vazifasi, texnik talablar, sifati, iqtisodiy ko‘rsatkichlari buyurtmachinint buyumga qo‘yadigan talablari hisoblanadi. 2-bosqich: texnik taklif kiritish. bunda konstrukitsiyalik xujjatlari, bir necha variantlarni qo‘llash, fan-texnika taraqqiyotidan va chet el tajribalaridan foydalanish. zavod imkoniyatlari, patent materiallari hisoblanadi. 3-bosqich: eskiz loyiha tayyorlash. bunda konstruksiyalik xujjatlar tayyorlash loyihalanayotgan buyumning umumiy ko‘rinishi, chizmalari, gabarit o‘lchamlari aniqlanadi. tushuntirish xati, kerakli hisoblash ishlari bajariladi. 4-bosqich: texnik loyihani tayyorlash. bunda buyum tayyorlashning oxirgi echimini konstruksiyalik xujjatlari, uzellarni yig‘ish chizmalari, ishonchli ishlashi, texnika havfsizligini ta’minlash, saqlash-tashish masalalari hisoblanadi. 5-bosqich: ishchi xujjatlarni tayyorlash. bunda detal, uzellari tayyorlash xujjatlarini ishlab chiqishda buyumni ekspluatatsiya qilish, texnologik, iqtisodiy va ishonchlilik ko‘rsatkichlari hisoblanadi. hamma stadiyalarni …

4 / 5

nlashtirish, narxini arzonlashtirish, vaqtni kamaytirish, texnik iqtisodiyotini oshirishdir. 18.2. sanoatda qo’llaniladigan asosiy materiallar va ularni tanlash. mashina detallarini tayyorlashda xar xil materiallardan foydala-niladi. ularni uch guruhga bo‘lish mumkin: 1.qora metallar; 2.rangli metallar; 3.metalmas materiallar bulardan eng ko‘p ishlatiladiganlari-qora metallar bo‘lib po‘lat va cho‘yanrlar kiradi. qora metallarning ko‘p ishlatilishiga asosiy sabab shundaki, ular mustaxkam bo‘lishi bilan birga, nisbatan arzon turadi. qora metallarning salbiy tomoni – zichligi va solishtirma og‘irligi katta bo‘lib, korroziyaga uncha chidamli emas. mashina detallari uchun material tanlashda uni xar tomonlama o‘rganish lozim, ya’ni detalning qayerda ishlatilish, ishlash sharoiti, qanday kuch ta’sir etishi va boshqalar. material tanlashdagi asosiy talab shuki, tanlab olingan material avvalo, detalning ishga layoqatli bo‘lishini ta’minlashi xamda nisbatan arzon turishi kerak. bu talabni xama vaqt xam osonlikcha amalga oshirib bo‘lmaydi, chunki mustaxkam, puxta sifatli materiallar qimmat turadi. shuning uchun mterial tanlashda yanglishmaslik uchun ulardan bir necha xilini tanlab, ularni xisoblab ko‘rgan ma’qul. masalan, diametri 100 mm …

5 / 5

. po‘latlar o‘z navbatida quyidagi turlarga bo‘linadi: oddiy sifatli uglerodli po‘latlar: termik ishlov berilmaydigan detallarda ishlatiladigan po‘lat. 0....9. (st.0….st.9). sifatli konstruksion uglerodli po‘latlar: termik ishlov beriladigan detallarda ishlatiladigan po‘lat. 10....45. (st.10...st.45). legirlangan po‘latlar – detallarga aloxida talablar qo‘yilganda ishlatiladi; o‘ta mustaxkam, o‘tga chidamli, korroziyaga chidamli va x.k. po‘dat. 20x, 40x, 40xm, 18xgt (stal. 20x, 40x, 40xm, 18xgt). cho‘yanlar ham bir necha xil bo‘ladi. oq cho‘yan, qo‘ng‘ir cho‘yan, bolg‘alanadigan cho‘yan, o‘ta mustaxkam cho‘yan. oq cho‘yan – quyma olish davrida toblanadi, qattiq, emirilishga chidamli, olovga, o‘tga bardoshli, kislotabardosh bo‘lganligi uchun tormoz kolodkalari, drobilkalar, qozonlar tayyorlanadi. qo‘ng‘ir cho‘yan – cho‘zilishdagi mustaxkamlik chegarasi – 15 kg/mm2, egilishdagi mustaxkamlik chegarasi 32 kg/mm2, brinnel bo‘yicha qattiqligi nv=163-229. quyma detal olishga yaxshi, o‘rtacha mustaxkamlikli, juda qattiq bo‘lib (korpus, stanina, shkivlar, richaglar, katta diametrli val va trubalar, qopqoqlar) tayyorlashda ishlatiladi. bolg‘alanadigan cho‘yan – cho‘zilishdagi mustaxkamlik chegarasi 30 kg/mm2, qattiqligi nv=163. qolipda quyma holatda detal olish yaxshi, zarbiy yuklanishni …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mashinalarni konstruksiyalash"

ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги 18–mavzu mashinalarni konstruksiyalash.sanoatda qo’llaniladigan konstruksion materiallar va ularni tanlash. reja 18.1. mashinalarni konstruksiyalash. 18.2. sanoatda qo’llaniladigan asosiy materiallar va ularni tanlash. 18.1. mashinalarni konstruksiyalash. mashinalarga qo’yiladigan talablar va ularning ishonchli ishlashini ta’minlash. ishga layoqatlilik - tehnik shartlar va hujjatlar va tanlangan o’lchamlar asosida talab qilingan hizmat vazifasini bajarish qobiliyati. har qanday mutaxassis ishlab chiqarish jarayonida qatnashadigan moslama va vositalarni, ularni tayyorlash uchun kerak bo’lgan materiallarni ratsional tanlash yoki mashina va inshoot qismlari uzoq vaqt ishlashining asosiy omili – ularning harakat qonunlari, mustahkaml...

This file contains 5 pages in DOC format (121.0 KB). To download "mashinalarni konstruksiyalash", click the Telegram button on the left.

Tags: mashinalarni konstruksiyalash DOC 5 pages Free download Telegram