faoliyat va motivatsiya

DOCX 16 pages 31.5 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 31.5 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

mavzu: faoliyat va motivatsiya. diqqat reja: 1. faoliyat haqida tushuncha. faoliyat turlari. 2. motiv va motivatsiya. motivlarning turlari. 3. diqqat haqida tushuncha. diqqatning nerv-fiziologik mexanizmlari. diqqat turlari. 4. diqqatning psixologik asosi haqida qisqacha xulosa. amaliy tavsiyalar. tayanch tushunchalar: shaxs, faoliyat, motiv, istak, harakat, ehtiyoj, motivatsiya, o‘yin, o‘qish, mehnat faoliyati, malaka, ko‘nikma. faollik (lotincha “actus” - harakat, “activus” - faol so‘zlaridan kelib chiqqan tushuncha) shaxsning hayotdagi barcha xatti - harakatlarini namoyon etishini tushuntiruvchi kategoriyadir. faollik negizida paydo bo‘luvchi o‘zgacha sifatni, o‘ziga hoslikni egallagan hatti – harakatni yuksak ko‘rinishi, faqat insongagina taalluqligi orqali u psixologiya fanida faoliyat deb nomlana boshlandi. faoliyat faollikning shaxsga xos turi sifatida vujudga kelib, o‘ o‘zining psixologik alomatlari bilan xatti – harakatdan tafovutlanadi. birinichidan, faoliyatning mazmuni to‘la – to‘kis uni yuzaga keltirgan tabiy, biologik va ma’naviy ehtiyoj bilan sharptlanmaganligi tufayli uning psixologik mexanizmi ham o‘zgacha negizga qurilishi mumkin. mabodo ehtiyoj motiv (lotincha mjtiv turtki, harakatga keltiruvchi degan ma’noni …

2 / 16

otuvchi tayyorlash ma’sulligi bilan uyg‘unlashib ketadi. modomiki shunday ekan, odam nima uchun bunday yo‘sinda xatti – harakat amalga oshirgani, uning nimani ko‘zlab ish qilayotgani mos kelmaydi, chunki uni faolikka undovchi turtki, xohish – istak bilan faoliyatni yo‘naltiruvchi aniq maqsad o‘zaro mutanosib emas. binobarin, faoliyat faollik manbai hisoblanmish ehtiyoj sifatiga yuzaga kelgan tarzda faollikning yo‘naltiruvchisi tariqasidagi anglanilgan maqsad bilan idora qilinadi. ikkinchidan, faoliyat muvaffaqiyatini ta’minlash uchun psixika narsa va hodisalarning xususiy obyektiv xossalarini aks ettirishi, qo‘yilgan maqsadga erishish yo‘l-yo‘riqlarini aniqlab berishi joiz. uchinchidan, faoliyat shaxsning xulq-atvorini maqsadga qaratilgan harakatlarni ro‘yobga chiqarish, yuzaga kelgan ehtiyojlarni yordamga muhtojligi yo‘q faollikning imkonini beradigan boshqarishni uddalashi lozim. shuning uchun faoliyat bilish jarayonlarisiz, irodaviy zo‘r berishsiz amalga oshishi amri mahol, chunki u har ikkala omil bilan uzviy aloqaga kirishishganidagina yaratuvchanlik xususiyatini kasb etadi, xolos. inson faoliyati malum aniq motivlar asosida yuzaga keladi. faoliyatni yuzaga keltiruvchi motivlar odamning turli-tuman ehtiyojlari, qiziqishlari va maqsadlaridir. lekin ehtiyojlar hama vaqt …

3 / 16

ularga tayanadi, bilish va irodaviy jarayonlarsiz yo‘z berishi mumkin emas. inson faoliyatining tuzilishi voqelikka nisbatan munosabatning muhim shakli sifatida faoliyat inson bilan uni qurshab to‘rgan olam (borliq) orasida bevosita aloqa o‘rnatadi. tabiatga, narsalarga o‘zga olamlar ta’sir ko‘rsatishi ham faoliyatning qudrati bilan ro‘yobga chiqadi. inson faoliyatga yo‘naltirilgan maqsadga erishish uchun shu yo‘lda harakat qilishi tufayli xususiy vazifalarni bajarishga kirishadi. u o‘z oldida to‘rgan maqsadni amalga oshirish uchun ma’lum vaqt oralig‘ida u yoki bu amalni bajaradi. biron matnni kompyuterda tayyorlash uchun inson oldin uni elektr tokiga ulaydi, ekranni ishga sozlaydi, uning tugmachalarini bosish orqali harf va so‘zlarni teradi, so‘ngra ma’lum ma’no anglatuvchi matn paydo bo‘ladi. psixologiyada faoliyatning alohida bir xususiy vazifasini bajarishga mo‘ljallangan, nisbatan tugallangan qismi (unsuri), tarkibi harakat deb nomlanadi. masalan, kompyuter texnikasidan foydalanish harakatlari amalga oshiriladigan ishlardan tarkib topadi. harakatlar natijasida odam borliqdagi narsalar xususiyati, holati, fazoviy joylashuvini o‘zgartiradi. mazkur jarayon nafaqat harakat yordami bilan, muayyan sa’y-harakatlar tufayli yuzaga keladi. …

4 / 16

lati; b) qiyofaning saqlanishi (tik turish, o‘tirish); v) joy almashish (yurish, yugurish); g) aloqa vositalari sa’y-harakatlari qatnashadi. odatda, aloqa vositalari tarkibiga: a) ifodali sa’y-harakatlar (imo-ishora, pantomimika); b) ma’noli ishoralar; v) nutqiy sa’y-harakatlar kiradi. sa’y-harakatlarning ush bu turlarda ta’kidlab o‘tilganlardan tashqari mushaklar, xiqildoq, tovush paychalari, nafas olish a’zolari ishtirok etadi. demak, narsalarni o‘zlashtirishga qaratilgan harakatning ishga tushishi muayyan sa’y-harakatlar tizimining amalga oshirilishini anglatadi. bu hodisa ko‘p jihatdan harakatning maqsadiga, ta’sir o‘tkaziladigan narsalarning xususiyatlariga va harakatning amalga oshishi shart-sharoitlariga bog‘liq. jumladan, a) kitobni olish qalamni olishdan boshqacharoq tarzdagi sa’y-harakatlarni taqozo etadi; b) avtomobilni haydash velosipedda uchishga qaraganda ayricha sa’y-harakat talab qiladi; v) ellik kg shtangani ko‘tarishda bir tonnaga qaraganda ko‘proq quvvat sarflanadi; g) kartonga katta shaklni yopishtirishga qaraganda kichik kisik shaklni joylashtirish qiyin kechadi. yuqorida keltirilgan misollar turlicha obyektlarga taalluqli bo‘lishiga qaramay, ularda harakatning maqsadi yagonadir. obyektlarning turlicha ekanligi sa’y-harakatlarning oldiga va mushak faoliyati tuzilishiga har xil talablarni, tizimni qo‘yadi. ushbu voqelik …

5 / 16

andozalari” singari tushunchalarda o‘z ifodasini topadi. jumladan, ularning eng muhimlari: “harakat akseptori” va “ilgarilab aks ettirish” (p.k.anokin), “harakatlantiruvchi vazifa” va “bo‘lg‘usi ehtiyoj andozasi” (n.a.bernshteyn),, “zaruriy mohiyat” va “kelajak andozasi” (mittelshtedt, u.eshbi) va boshqalar. sanab o‘tilgan tadqiqotchilarning talqinlari ilmiy faraz (taxmin) tarzida berilganligi tufayli ular miyada qanday aks etilishi mumkinligini mukammal bilishga qodir emasmiz. lekin ularning miyada ilgarilab aks ettirish to‘g‘risidagi mulohazalari, bubborada tasavvurlarning yaratilishi psixologiya fani uchun ijobiy ilmiy voqelik bo‘lib hisoblanadi. inson faoliyati ayrim xollarda tashqi tamondan ifodalansa (harakatlarda, yorish turish va xakozolarda), boshqa xollarda esa u ichki harakatlarga ega bo‘ladi. ana shu nuktai nazardan sa’i harakatlarni ikki turkumga ajratish mumkin: a) tashqi( real, predmetli, jismoniy, amaliy, motor) harakatlarga: b) ichki (timsloiy, ruhiy, psixik, aqliy, intellektual) sa’i harakatlar. tashqi, real (predmetli sa’y harakatlardan ichki, timsoliy, xatti-harakatlarga kuchirilishi utish jarayonini interiorizatsiya (tom ma’nosi bilan aytganda, ichki tarzga aylanishi) deb atashadi. interiorizatsiya tufayli kishi psixikasi ma’lum bir vaqt ichida uning nazari …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "faoliyat va motivatsiya"

mavzu: faoliyat va motivatsiya. diqqat reja: 1. faoliyat haqida tushuncha. faoliyat turlari. 2. motiv va motivatsiya. motivlarning turlari. 3. diqqat haqida tushuncha. diqqatning nerv-fiziologik mexanizmlari. diqqat turlari. 4. diqqatning psixologik asosi haqida qisqacha xulosa. amaliy tavsiyalar. tayanch tushunchalar: shaxs, faoliyat, motiv, istak, harakat, ehtiyoj, motivatsiya, o‘yin, o‘qish, mehnat faoliyati, malaka, ko‘nikma. faollik (lotincha “actus” - harakat, “activus” - faol so‘zlaridan kelib chiqqan tushuncha) shaxsning hayotdagi barcha xatti - harakatlarini namoyon etishini tushuntiruvchi kategoriyadir. faollik negizida paydo bo‘luvchi o‘zgacha sifatni, o‘ziga hoslikni egallagan hatti – harakatni yuksak ko‘rinishi, faqat insongagina taalluqligi orqali u psixologiya fanida faoliya...

This file contains 16 pages in DOCX format (31.5 KB). To download "faoliyat va motivatsiya", click the Telegram button on the left.

Tags: faoliyat va motivatsiya DOCX 16 pages Free download Telegram