shamol, oqar suvlarning geologik ishi

DOC 54,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1663267406.doc shamol, oqar suvlarning geologik ishi shamol, oqar suvlarning geologik ishi reja: 1. shamol ta`sirida sodir bo`ladugan jarayonlar. 2. oqar suvlarining geologik ishi mohiyati. 3. tashqi kuchlar (ekzogen jarayonlar) ta`sirida hosil bo`luvchi yotqiziqlar. 4. ekzogen kuchlarning metosferaga ta`sirining mohiyati. tayanch iboralar: shamol, nurash, jins, sirt, gorizontal, chuqurlik, deflyatsiya, qum, tepalik, amplituda, qatlam, eol, muz, parchalash, relef, denudatsiya, akkumulyatsiya, korroziya, uyish, silliqlanish, barxanlar, dyupa, less, o`zan, eroziya, jar, sel, oqim, bazis, regressive eroziya, chuqurlama, pekeplenar. daryo soxillarida o`simlik bo`lmasa shamolning ishini yaxshi kuzatish mumkin. shamol ayniqsa cho`llarda katta ishlarni bajaradi. bu ish shundan iboratki, shamol qumlarni surib ketib, xarsang va toshlarga olib borib uradi. qumlar tog` jinsi sirtiga kelib uriladi, sirtning yuzi tekislanadi, juyaklar, chuqurliklar va xatto ikkala tomoni bo`sh joylar hosil bo`ladi. shamol tog` jinslarining buzilish maxsulotlarini bir joydan ikkinchi joyga ko`chirish ishini xam bajaradi. shamol faqat gorizontal satxlarni shipirib ketish bilangina chegaralanib qolmay, balki mayda-mayda chuqirliklarga xam kirib, u …

qilishi mumkin. umuman shamol ta`sirida hosil bo`lgan barcha tog` jinslari eol (yunoncha shamol xudosi) tog` jinslari deyiladi. shamol suv va muzliklar nurash maxsulotlarini bir joydan ikkinchi joyga ko`chirish bilangina chegaralanmay, balki ular tog` jinslarini mexanik ravishda parchalaydi va yer yuzasi relyefini o`zgartiradi. bu narsa geologiyada denudatsiya jarayoni deyiladi. shamolning geologik ishi asosan mana bulardan: deflyatsiya (uchirish), akkumulyatsiya (to`planish) va korroziya (uyish, silliqlanish)dan iborat. deflyatsiya. shamol faqat tekis yerlardagi jinslarni uchiribgina qolmasdan, barcha o`nqir-cho`nqirlarga, qoya toshlarning xamma kamarlariga kirib borib, yemirilgan mayda jinslarni xam uchirib ketadi. bu xodisa deflyatsiya deyiladi. deflyatsiya xarakati tog` jinslari qatlamlarining (ayniqsa gorizontal xolda yotganini) yon tomonlarini silliqlaydi, yemirib donalarga ajratib uchiradi, natijada xar xil shakllar: minorasimon, stol, ustun, qurbaqa sallasiga uxshash shakllar hosil bo`ladi. deflyatsiya jarayoni natijasida yuqorida aytib o`tilgan jinslar yemiriladi, mayda donachalarni shamol uchirib ketadi va u joylarda xar xil shakllar hosil bo`ladi. yer yuzasiga yaqin joylardagi bo`sh jinslarni shamol uchirib ketadi, uning o`rnida …

i tuxtovsiz qattiq kuch bilan tog` jinslariga urishi natijasida ularda 1,5-2m keladigan chuqurchalar hosil bo`ladi. shamol yumshoq jinslar orasidagi toshlarni ochib, tozalab ketadi. karroziya qattiq cho`kindi jinslarni uyib, kichik-kichik chuqurlar hosil qiladi; ba`zan bunday jinslar juda jimjimador bo`lib qoladi. cho`llarda shamolning ta`siri natijasida qumtepaliklar ya`ni barxanlar hosil bo`ladi. barxnlarning balandligi 2m dan 30m gacha, ba`zan 50-100m gacha yetishi mumkin. barxanlar siljib turadi, masalan 1 yilda o`rta xisobda 2-10m gacha, ba`zi xollarda 100- 150 m gacha siljiydi. dengiz, ko`l va daryo soxillariga to`lqin chiqarib tashlagan qumlarni shamol uchirib, quriqlik ichkarisiga olib ketishi va soxil buylab yotqizishi mumkin. dengiz yoki daryo buyidagi qumtepaliklar dyunalar deyiladi. dyunalarning balandligi 20-25m gacha , ba`zan katta dengiz soxilida 20m gacha yetishi mumkin. ular ham siljib, bir yil ichida 100m dan 200m gacha yo`l bosishi mumkin. shamol keltirgan yotqiziqlar eol yotqiziqlar deyiladi. eol yotkiziklari o`z xususiyati va shakli bilan boshqa yotqiziqlardan farq qiladi. eol yotqiziqlariga qumdan tashqari, …

di. taxminiy xisoblarga qaraganda yer yuzining 26% i eroziya ta`siri ostidadir. tub jinslar xamma vaqt fizik va ximik nurash maxsulotlari bilan qoplangan bo`ladi, shuning uchun ular yomg`ir suvlarining ta`siriga bevosita duch kelmaydi. yomg`ir suvlari tog` jinslariga faqat qiya yon bag`irli yerlarda bevosita ta`sir qilishi mumkin. ko`pincha yomg`ir va qor suvlari tog` jinslariga ozmi ko`pmi ta`sir etib ularni ozmi ko`pmi yemiradi. oqar suvlar tog` jinslari va mineral zarrachalarini uzib, o`zi bilan oqizib ketadi. yer yuzasi qancha qiya va tushayotgan suv qancha ko`p bo`lsa yuvish jarayoni shuncha kuchli bo`ladi. yuvish jarayonining tezligi va xajmi tog` jinslarining kimyoviy tarkibi va fizik xarakteriga xam bog`liq. yumshoq va g`ovak tog` jinslar tezroq, qatiq jinslar sekinroq yemiriladi. vaqtincha oqar suvlarning ishi. ozanli vaqtincha oqar suvlar tushunchasi birmuncha aniqroq bo`lsa-da, lekin u doimiy oqar suvlar tushunchasi bilan aralashtirilib yuborilishi mumkin. yomg`ir va qor suvlaridan hosil bo`lgan o`zanli vaqtincha oqar suvlar eroziyasi natijasida tog` yon bag`irlari uyilib juda …

sel deb ataladi. daryoning geologik ishi. eroziya quruqlik yuzasidan oquvchi suvlar, asosan daryo suvlari natijasida vujudga keladi. eroziya so`zi daryolarning yemirish ishini bildiradi. daryolarning ishi: a) o`zanni chuqurlatib, soxilni yuvib ketishda; b) siniq jinslarni oqizib ketishda, v) soxilda paydo bo`ladigan va daryo o`zanini to`ldirib yuboradigan toshlarni oqizib ketishda; d) mayda tosh parchalarini yotqizishda yaqqol ifodalanadi. oqar suvning eroziyasi natijasida tog` jinslari yuvilib, usti ochilib qoladi ba`zan suv chuqur uyib yuborib, jar hosil qiladi 1. chuqurlama eroziyada daryo baland joylardan pastga tomon katta kuch bilan oqib tushadi, shunda suv o`zanni o`yib ketadi va daryo suvi ancha pastlikdan oqa boshlaydi. 2. yonlama eroziya daryoning o`rta oqimida ro`y beradi. daryoda oqib o`tayotgan suv daryo tagini yuvib yubormay, balki ikki yon soxilini o`yadi. bunday daryolar tekislikda meandralar hosil qiladi. daryolar dengiz va ko`llarga quyiladigan yerlarda deltalar hosil qiladi. bu yerda daryo o`zaning shakli likopchasimon bo`ladi. daryoning kelib quyiladigan joyi (birinchi yemirish boshlanadigan joy) eroziya …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "shamol, oqar suvlarning geologik ishi"

1663267406.doc shamol, oqar suvlarning geologik ishi shamol, oqar suvlarning geologik ishi reja: 1. shamol ta`sirida sodir bo`ladugan jarayonlar. 2. oqar suvlarining geologik ishi mohiyati. 3. tashqi kuchlar (ekzogen jarayonlar) ta`sirida hosil bo`luvchi yotqiziqlar. 4. ekzogen kuchlarning metosferaga ta`sirining mohiyati. tayanch iboralar: shamol, nurash, jins, sirt, gorizontal, chuqurlik, deflyatsiya, qum, tepalik, amplituda, qatlam, eol, muz, parchalash, relef, denudatsiya, akkumulyatsiya, korroziya, uyish, silliqlanish, barxanlar, dyupa, less, o`zan, eroziya, jar, sel, oqim, bazis, regressive eroziya, chuqurlama, pekeplenar. daryo soxillarida o`simlik bo`lmasa shamolning ishini yaxshi kuzatish mumkin. shamol ayniqsa cho`llarda katta ishlarni bajaradi. bu ish shundan iboratki, shamol qu...

Формат DOC, 54,0 КБ. Чтобы скачать "shamol, oqar suvlarning geologik ishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: shamol, oqar suvlarning geologi… DOC Бесплатная загрузка Telegram