dengiz va ko’llarning geologik ishi

PPT 1,3 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1462696193_62718.ppt слайд 1 dengiz va ko’llarning geologik ishi reja: ko’llarning paydo bo’lishi va geologik ishi okean tagi relyefini ishi dengizlarning geologik ishi www.arxiv.uz www.arxiv.uz yer yuzidagi tog` jinslari ekzogen geologik jaryonlar ta`sirida maydalanadi yemiriladi va bir joydan boshqa bir joyga keltirilib yotqiziladi. bu hodisa ko`proq shamol, oqar suvlar va muzliklarning geologik ishida yaqqol ko`rinadi. yemirilgan jinslar kuruqlikning pastki qismlarida va nixoyat dengiz ostida tuplanadi. demak, dengiz ostiga chukadigan jinslarning bir qismini daryo, shamol va muzlar keltiradi. ma`lumki, dengiz tulqini natijasida sohildan yemirilgan jinslar ham dengiz ostiga chukadi. bundan tashkari dengizda yashovchi behisob organik dunyo qoldigi va shuningdek, kimyoviy jarayonlar natijasida hosil bo`lgan jinslar ham chuqadi. dengizlarda chukindilarni tuplanishi ko`p jixatdan chuqindi tuplanuvchi viloyatlarning sohilga yaqinligi va tuzilishiga, suv havzalarining chuqurligi va ulardagi harakatga, suvning shurligi va organik dunyoning tarqalishiga bog`lik. dengiz yotqiziqlari qo`yidagi viloyatlarga bo`linadi: a) yuqori sohil zonasi yotqiziqlari - litoral 0 -200 m, b) sayoz dengiz chukindisi - …
2
okeani sohilida 10-12m ga yetadi. bu yerlarda sohildagi qumlarda suvning to`lkinlanib turishidan hosil bo`lgan parallel shakllar bor. bu shakllar dengiz ryabi deb ataladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz shelf (materik sayozligi) chuqindilari. dengiz sohilidagi buzona chuqurligi 20m dan 200m gacha bo`lgan va suv ichkarisi tomon 250 km masofadagi joyni o`z ichiga oladi. ba`zi joylarda shelfning kengligi 600km ga yetadi. bunday joylar xilma xil chukindi jinslarining hosil bo`lishi va ularni tekshirish qo`layligi bilan ajralib turadi. bu zonaga yotqiziqlari materik, orol va yarim orol sohillariga yaqin, ya`ni tulqin kuchi bilan chuindilar keltirib tuplanadigan joylar kiradi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz shelf zonasining quriqlikka yaqin va uncha chuqur bulmagan qismlarida yerikroq chukindilar tuplanadi. oldin yerik - yaxshi saralanmagan qum, mayda saralangan qum va nihoyat materik yon bag`riga yaqin joylarda (150 -200m) qum, gil va oxaktosh tuplanadi. bu jinslar orasida shu zonada yashagan xayvon va usimlik qoldiklari ham uchraydi. bu organi koldiqlar chuqindilarning qanday sharoitda vujudga kelganligini ko`rsatadi. yana shuni …
3
a`ni 200m chuqurlikda mayda plankton organizmlarining chig`anok zarralaridan hosil bo`ladi. organik tarkibida 80-90 % caco3 bo`ladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz dunyo okeani osti chukindilari. okeanlar osti yukorida aytib utilgan viloyatlarga nisbatan kam urganilgan, bu zonaning chuqurligi 2500m dan 6000m gacha boradi va qirg`okdan urta hisobda 200-300km ichkaridir. bu yerlar qirg`okdan ancha uzoq masofada bo`lganligidan to`lkiq olib ketgan chukindi borib yetmaydi. okean osti chukindisi ikki xil: a) organik, b) okeandagi anorganik chukindidir. hisoblarga qaraganda har kuni fazodan yer atmosferasiga 15 mln dan 20 mln. tonnagacha metiorit bulardan har yili yer massasiga 5000 tonnadan 7000 tonnagacha modda kelib qushilishi mumkin. bundan ma`lumki 500 ming yil mobaynida okean tagida 1 m qalinlikda chukindi to`planishi mumkin. www.arxiv.uz www.arxiv.uz ko`lning geologik ishi oqmaydigan yoki sekin oqib turadigan suvlar to`plangan, bevosita dengizga qushilmagan, o`rta qismida usimlik usmaydigan havza kul deb ataladi. bir muncha sayoz ut usib suv yuzasigacha chiqqan suv havzalari botqoqlik deyiladi. kullarni urganish bilan limnologiya fani …
4
m orollaridagi yirik kullar tektonik kullardir. 2. vulkanik kullar. vulkanik kullar sungan vulqanlarning kraterlarida yoki sovib qotib qolgan lava oqimlarining pastkam qismlarida suv tuplanishidan paydo bo`ladi. vulqanik kullar frantsiyada, yava, yangi zelandiya orollarida ko`p uchraydi. rossiya teritoriyasida vulkanik kullar kamchatka yarim orolida hamda kuril orollarida keng tarqalgan. 3. muzlik kullari. bu tipdagi kullar botig`i asosan materik muzliklari bosgan teritoriyalarda muzlik eroziyasi natijasida paydo bo`ladi. muzlik kullari kanadaning shimoliy qismida, finlandiyada, taymir yarim orolida ko`p uchraydi. muzlik kullari hozirgi zamon tog` muzliklari ishi natijasida ham vujudga keladi. bunga alp, kavkaz, oltoy tog`laridagi, qisman o`rta osiyo tog`laridagi ba`zi kullar ham misol bo`la oladi. 4. karst kullari - karst hodisasi natijasida vujudga kelgan chuqurliklarga suv tuplanishi natijasida hosil bo`ladigan kullardir. bu kullar ohaktosh, gips, dolomit kabi eruvchan jinslar keng tarkqlgan teritoriyalar uchun xarakterlidir. karst kullari ko`pincha chuqur, biroq kichik bo`ladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz bundan tashqari dengiz bo`ylarida suv erroziyasi va suv akkumulyatsiyasi natijasida hosil …
5
tagida bir necha metr qalinlikda tuplanib, kul botigini tuldirib yuboradi. chuqur kullarda oqsil moddalarining chirishidan oltingugurt vodorod ajralib chiqadi. hozirgi yuk bo`lib ketgan qadimgi kullarda ko`pincha qumir qatlamlari, ganch, tuz, temir rudasi qatlamlari, kul buri, ba`zan usimlik va hayvon koldiqlari uchraydiki, bular kul yoshini va kul xayoti tarixini aniqlashga yordam beradi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"dengiz va ko’llarning geologik ishi" haqida

1462696193_62718.ppt слайд 1 dengiz va ko’llarning geologik ishi reja: ko’llarning paydo bo’lishi va geologik ishi okean tagi relyefini ishi dengizlarning geologik ishi www.arxiv.uz www.arxiv.uz yer yuzidagi tog` jinslari ekzogen geologik jaryonlar ta`sirida maydalanadi yemiriladi va bir joydan boshqa bir joyga keltirilib yotqiziladi. bu hodisa ko`proq shamol, oqar suvlar va muzliklarning geologik ishida yaqqol ko`rinadi. yemirilgan jinslar kuruqlikning pastki qismlarida va nixoyat dengiz ostida tuplanadi. demak, dengiz ostiga chukadigan jinslarning bir qismini daryo, shamol va muzlar keltiradi. ma`lumki, dengiz tulqini natijasida sohildan yemirilgan jinslar ham dengiz ostiga chukadi. bundan tashkari dengizda yashovchi behisob organik dunyo qoldigi va shuningdek, kimyoviy jarayonlar natija...

PPT format, 1,3 MB. "dengiz va ko’llarning geologik ishi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: dengiz va ko’llarning geologik … PPT Bepul yuklash Telegram